Διεθνής Ασφάλεια
Ο ισχυρός αξιωματούχος Νικολάι Πατρούσεφ, πρώην επικεφαλής της FSB (και Νο2 μετά τον Β.Πούτιν) και σήμερα πρόεδρος του ρωσικού ναυτικού συμβουλίου, προειδοποίησε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να απαντήσει σε αυτό που περιγράφει ως «δυτική πειρατεία» στις θάλασσες καθώς η Μόσχα θέλει να βάλει τέλος τώρα στις κατασχέσεις ρωσικών ή ρωσοσυνδεδεμένων δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο και η Δύση ονομάζει «σκιώδη στόλο» μέσω της μαζικής εξόδου του ρωσικού ναυτικού.
Το ρωσικό ναυτικό ταπεινώθηκε στην Μαύρη Θάλασσα όταν οι Ουκρανοί προξένησαν ισχυρά πλήγματα, με βυθίσεις ρωσικών πολεμικών από ένα πρακτικά ανύπαρκτο ουκρανικό ναυτικό με αποκορύφωμα την βύθιση του βαρέως καταδρομικού Μόσκβα.
Η ρωσική πλευρά πιέζεται και δεν μπορεί να χάσει τον πετρελαϊκό της στόλο και η εντολή Πατρούσεφ είναι ξεκάθαρη, «θα βγουν όλες οι ναυτικές μονάδες και η ρωσική ναυτική αεροπορία για να προστατεύσουν τις ενεργειακές γραμμές χρησιμοποιώντας ακόμα και βια σε όποιο ναυτικό επιχειρήσει να προβεί σε κατάσχεση».
Το πρόβλημα είναι ότι το ρωσικό ναυτικό βρίσκεται με πολύ λίγες μεγάλες ναυτικές μονάδες για να επιτηρήσει τους Ωκεανούς (περίπου 30 πλοία) αλλά τα μέτρα δείχνου να έχουν αποφασιστεί, μαζί με το σκεπτικό, καλύτερα να βγουν όλα έξω παρά να χάνονται από ουκρανικά drone/USV στα λιμάνια.
Πάντως σε μικρότερες αποστάσεις μεγάλο ρόλο θα παίξει και η ναυτική αεροπορία με χρήση πυραύλων αέρος-επιφανείας.
Αναλυτικότερα και σύμφωνα με τον Πατρούσεφ, μια απόπειρα θαλάσσιου αποκλεισμού της Ρωσίας ή κατάσχεσης πλοίων που συνδέονται με ρωσικά συμφέροντα δεν θα είχε καμία νομική βάση και θα συνιστούσε παραβίαση του διεθνούς δικαίου. «Αν αυτή η κατάσταση δεν επιλυθεί ειρηνικά, το ναυτικό θα σπάσει κάθε αποκλεισμό και θα κινηθεί για να τον εξαλείψει», δήλωσε, αφήνοντας ευθέως ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιποίνων σε ευρωπαϊκά πλοία.
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι «πολλά πλοία ταξιδεύουν με ευρωπαϊκές σημαίες» και ότι η Ρωσία μπορεί να αρχίσει να «ενδιαφέρεται» για το φορτίο και τον προορισμό τους, εκπέμποντας σαφές μήνυμα κλιμάκωσης προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται σε αυτό που ονομάζει η Δύση σκιώδη στόλο, έναν στόλο περίπου 1.500 δεξαμενόπλοιων, που χρησιμοποιούνται για να μεταφέρουν ρωσικό αργό προς αγοραστές όπως η Κίνα και η Ινδία, παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις.
Πάνω από 600 από αυτά τα πλοία έχουν ήδη στοχοποιηθεί με κυρώσεις από την ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ.
Οι δυτικοί σύμμαχοι προειδοποιούν ότι δεξαμενόπλοια με ελλιπή έγγραφα μπορούν να αντιμετωπιστούν ως πλοία χωρίς σημαία, γεγονός που ανοίγει δρόμο για πιο επιθετικές παρεμβάσεις στη θάλασσα κάτι που ήδη αρκετές χώρες έχουν κάνει μέσω ρεσάλτων και κατασχέσεων.
Και αυτό τώρα θέλει να σταματήσει η Ρωσία, καθώς βλέπει ότι χώρες όπως ακόμα και η Ινδία κατάσχεσαν ρωσικής “επίβλεψης” πλοία.
Παρά την αυξανόμενη πολιτική πίεση, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δυσκολεύονται να διαμορφώσουν ένα συνεκτικό νομικό πλαίσιο για φυσικές κατασχέσεις ή ακινητοποιήσεις των πλοίων, περιοριζόμενες κυρίως σε κυρώσεις, περιορισμούς ασφάλισης και εντατικούς ελέγχους.
Πρόσφατα, το γαλλικό ναυτικό είχε σημειώσει μια πρώτη δοκιμαστική κίνηση, όταν αναχαίτισε για σύντομο διάστημα ένα δεξαμενόπλοιο που θεωρούνταν μέρος της shadow fleet στη Μεσόγειο, πριν το αφήσει να συνεχίσει το ταξίδι του.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ έχουν ήδη προχωρήσει σε φυσικές παρεμβάσεις και κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο από τη Ρωσία, τη Βενεζουέλα και το Ιράν, δείχνοντας ότι είναι έτοιμες να τραβήξουν τη γραμμή πιο σκληρά.
Οι δηλώσεις Πατρούσεφ έγιναν ενώ ο Βρετανός υπουργός Άμυνας, Τζον Χίλι, συναντούσε τους Ευρωπαίους ομολόγους του στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, με αντικείμενο το ενδεχόμενο κατασχέσεων δεξαμενόπλοιων του σκιώδους στόλου που συνδέονται με τη Ρωσία.
Η Μόσχα αναφέρει ότι τα δυτικά μέτρα είναι πράξεις «πειρατείας» και μεταφέροντας το μήνυμα ότι κάθε κίνηση κατά των πλοίων της μπορεί να φέρει αντανακλαστικά χτυπήματα στην ευρωπαϊκή ναυτιλία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ξεκάθαρη απειλή της Ρωσίας να κατεβάσει τον στόλο της στη θάλασσα για να προστατεύσει τα δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου στέλνει το μήνυμα ότι το ενεργειακό μέτωπο και το μέτωπο της θάλασσας μπορούν να γίνουν οι επόμενες μεγάλες εστίες σύγκρουσης.
