Newsroom | email: info@pronews.gr

Το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα από τα μεγαλύτερα «κύματα» διαδηλώσεων των τελευταίων ετών και να είναι σε ευάλωτη θέση, αλλά ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και το περιβάλλον του, που ήρθαν στην εξουσία μετά από την επανάσταση του 1979, δεν δείχνουν κανένα σημάδι υποχώρησης. Είναι αποφασισμένοι να διατηρήσουν την εξουσία πάση θυσία.

Την ίδια ώρα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά στην Ουάσιγκτον ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ζυγίζει τις επιλογές του: Πόσο μια στρατιωτική επέμβαση με στόχο ηγετικές μορφές του καθεστώτος θα φέρει αποτέλεσμα αλλά και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις από την αντίδραση της Τεχεράνης κατά του Ισραήλ.

Αυτό σημαίνει ότι ο δρόμος για αλλαγή σελίδας στο Ιράν είναι μακρύς, με τις εξελίξεις των επόμενων ωρών και ημερών να κρίνουν, αν θα είναι επιτυχής ή όχι.

Ο λαός του Ιράν έχει βγει πολλές φορές στους δρόμους και έχει πληρώσει ένα μεγάλο τίμημα για την εξέγερσή του. Το 2009, για την εκλογική νοθεία. Το 2019, για τις τιμές των καυσίμων. Το 2022, για τις καταχρήσεις της αστυνομίας ηθικής και το 2025 για την κακή κατάσταση της οικονομίας.

Οι Αρχές με το πέρασμα του χρόνου έχουν βελτιώσει το εγχειρίδιο κατάπνιξης οποιασδήποτε διαμαρτυρίας μέσα από τη δράση των Φρουρών της Επανάστασης, των πολιτοφυλακών, των δολοφονιών διαδηλωτών, των μαζικών κρατήσεων, των δημόσιων εκτελέσεων και του κλεισίματος του διαδικτύου.

Είναι δύσκολο να διατηρηθεί η ορμή ειδικά σε μια διαμαρτυρία χωρίς εμφανή ηγέτη, τη στιγμή που οι Ιρανοί βρίσκονται σε μια μαύρη τρύπα πληροφόρησης.

Ο Ρεζά Παχλεβί, γιος του πρώην Σάχη, έχει σαφώς κάποια υποστήριξη στους δρόμους, αλλά βρίσκεται στις ΗΠΑ. Οι εκκλήσεις του για απεργίες και περαιτέρω διαμαρτυρίες αδυνατούν να φτάσουν στο εσωτερικό του Ιράν λόγω του μπλακ άουτ που έχει επιβάλει το καθεστώς.

Το μόνο εμπόδιο στο καθεστώς να παρατείνει επ’ αόριστον αυτή τη συσκότιση είναι το κόστος για μία οικονομία, που ήδη παραπαίει.

Καθοριστική θεωρείται η στάση της ελίτ, αν και πότε θα αποφασίσει ότι η συνέχιση της υποταγής στον 86χρονο ανώτατο ηγέτη δεν έχει πλέον νόημα. Για την ώρα ούτε αυτό φαίνεται να συμβαίνει. Το αντίθετο, μάλιστα, η καταστολή εντείνεται ώρα με την ώρα.

«Κλειδί» ο στρατός και οι Φρουροί της Επανάστασης

Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το μέλλον του Ιράν εξαρτάται από το αν ο μηχανισμός καταστολής των διαμαρτυριών, συμπεριλαμβανομένου του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, της πολιτοφυλακής Μπασίτζ και του τακτικού στρατού, θα παραμείνει άθικτος.

Αν δεν συμβεί αυτό, τότε είναι εξαιρετικά πιθανό το σενάριο να γίνει απλά μια αλλαγή εξουσίας, η οποία θα περάσει στα χέρια των ενόπλων δυνάμεων.

Θεωρητικά είναι πιθανό να συμβεί, δεδομένου ότι υπάρχουν ιστορικά προηγούμενα όπως στη Αίγυπτο, όπου ο στρατός παρενέβη εν μέσω αναταραχών.

Ο Παχλαβί και οι άλλοι «μνηστήρες»

Δεδομένου ότι όλοι οι αντιφρονούντες είναι στη φυλακή ή έχουν αναζητήσει καταφύγιο εκτός Ιράν, το πιθανότερο σενάριο είναι αν υπάρξει αλλαγή σελίδας στη χώρα, η επόμενη πολιτική ηγεσία να προκύψει από το εξωτερικό.

Τα τελευταία 24ωρα δυναμική είναι η επανεμφάνιση του γιου του τελευταίου Σάχη του Ιράν. Ο Ρεζά Παχαλβί που έχει ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εξόριστος, επιχειρεί μέσα από συνεχείς παρεμβάσεις, που είναι αμφίβολο αν φτάνουν στο εσωτερικό του Ιράν. να αποκτήσει ρόλο και λόγο για την επόμενη μέρα.

Όσοι βρίσκονται κοντά στον Παχλαβί, τον περιγράφουν ως υποστηρικτή ενός κοσμικού, δημοκρατικού Ιράν, αφοσιωμένου στα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ απορρίπτουν τους ισχυρισμούς ότι επιδιώκει την αποκατάσταση της μοναρχίας. Ο Παχλαβί έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η μορφή του μελλοντικού συστήματος του Ιράν θα πρέπει να αποφασιστεί από τον λαό μέσω μιας ελεύθερης συνταγματικής διαδικασίας.

Δεν συμφωνούν όλοι ως προς την ικανότητά του να παίξει ενωτικό ρόλο, δεδομένων των φόβων για επαναφορά της μοναρχίας ή έξωθεν παρεμβάσεων δεδομένου ότι έχει φύγει από το Ιράν από τα 16 του.

Κάποιοι βλέπουν ως πιθανή διάδοχο την Μαριάμ Ρατζαβί, επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Αντίστασης του Ιράν, ηγείται μιας από τις παλαιότερες και πιο οργανωμένες αντιπολιτευτικές ομάδες, των Mujahedin-e Khalq (MEK). Η οργάνωση έχει κατά καιρούς λάβει δημόσια στήριξη από δυτικούς πολιτικούς, όπως ο Μάικ Πενς και ο Μάικ Πομπέο, προβάλλοντας ένα σχέδιο μετάβασης σε μια δημοκρατική, κοσμική δημοκρατία.

Ωστόσο, οι επικριτές και οι αναλυτές αμφισβητούν το επίπεδο υποστήριξης που απολαμβάνει η ομάδα στο εσωτερικό του Ιράν, ενώ το ιστορικό βίας της MEK τη δεκαετία του 1980 και η ιδεολογία της έχουν αποξενώσει τη νεότερη γενιά των Ιρανών.

Ο παράγοντας Τραμπ

Ανεξάρτητα από τους εσωτερικούς και εξωτερικούς «παίκτες» υπάρχει και ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υποσχεθεί να χτυπήσει σκληρά το Ιράν, αν το καθεστώς ανοίξει πυρ εναντίον διαδηλωτών, ενώ σε κάθε ευκαιρία δηλώνει ότι είναι στο πλευρό τους.

Και φυσικά υπάρχει και το Ισραήλ, το οποίο μπορεί να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για ένα ακόμη χτύπημα.

Όπως μεταδίδει η Wall Street Journal ο Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να ενημερωθεί την Τρίτη (13/1) για τις επιλογές αντίδρασης στις διαδηλώσεις στο Ιράν,

Ο πρόεδρος προγραμματίζεται να ενημερωθεί την Τρίτη για συγκεκριμένες επιλογές αντίδρασης στις διαδηλώσεις στο Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, γεγονός που δείχνει ότι ο πρόεδρος εξετάζει το ενδεχόμενο να επιπλήξει το καθεστώς για την καταστολή των διαδηλωτών.

Η προγραμματισμένη συνάντηση του προέδρου με ανώτερους αξιωματούχους της κυβέρνησης θα αφορά συζήτηση για τα επόμενα βήματα, τα οποία θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την ενίσχυση αντι-κυβερνητικών πηγών στο διαδίκτυο, την ανάπτυξη μυστικών κυβερνοόπλων κατά ιρανικών στρατιωτικών και πολιτικών στόχων, την επιβολή περισσότερων κυρώσεων στο καθεστώς και στρατιωτικές επιθέσεις, σύμφωνα με τους αξιωματούχους.

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου λέει ότι η χώρα θα στοχεύσει επίσης θαλάσσιες οδούς στη Μέση Ανατολή και το Ισραήλ.

Ο Γκαλίμπαφ ανέφερε επίσης την πιθανότητα προληπτικής επίθεσης, ακολουθώντας άλλους ανώτερους αξιωματούχους που έχουν αναφερθεί σε αυτό τις τελευταίες ημέρες.

Το Ιράν θα πλήξει αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή αν οι ΗΠΑ χτυπήσουν πρώτες, δήλωσε την Κυριακή ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, μετά από δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων ότι η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει αρχικές επιλογές για επιθέσεις σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Οι διαδηλώσεις, που έχουν μετατραπεί σε κάλεσμα για την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, έγιναν όλο και πιο αιματηρές το Σαββατοκύριακο, παρά το «μπλακ άουτ» στο διαδίκτυο. Ο αριθμός των νεκρών έχει ανέβει στους 500, σύμφωνα με την οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Human Rights Activists in Iran.

Ακολουθήστε το pronews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις