Διεθνής Ασφάλεια
Ένα ευρύ «πακέτο» στρατιωτικών επιλογών κατά του Ιράν παρουσιάστηκε στον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, όπως αποκαλύπτουν οι New York Times.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στους NYT υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαίσθητης φύσης των σχεδίων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει μπροστά του ένα σαφώς διευρυμένο σύνολο στρατιωτικών επιλογών έναντι του Ιράν, με στόχο την περαιτέρω αποδυνάμωση των πυρηνικών και πυραυλικών του εγκαταστάσεων ή ακόμη και την αποσταθεροποίηση της ηγεσίας της χώρας.
Στο νέο πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί, και ενώ οι διαμαρτυρίες στο Ιράν έχουν προς το παρόν κατασταλεί με βίαιο τρόπο, η λίστα των επιλογών περιλαμβάνει ακόμη και το ενδεχόμενο αμερικανικών επιδρομών σε στόχους εντός της ιρανικής επικράτειας. Παρά ταύτα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει εγκρίνει προς το παρόν καμία στρατιωτική επιχείρηση ούτε έχει επιλέξει συγκεκριμένη κατεύθυνση από τις προτάσεις που του παρουσίασε το Πεντάγωνο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πιέζει την Τεχεράνη να προχωρήσει σε πρόσθετα βήματα για τον τερματισμό του πυρηνικού της προγράμματος και να σταματήσει τη στήριξη σε οργανώσεις-συμμάχους που εδώ και χρόνια στοχοποιούν το Ισραήλ και αποσταθεροποιούν τη Μέση Ανατολή. Ο ίδιος και οι στενοί του συνεργάτες εξετάζουν κατά πόσο η χρήση στρατιωτικών μέσων θα μπορούσε να συμβάλλει στην επίτευξη αυτών των στόχων ή ακόμα και να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Επισήμως, ο Λευκός Οίκος διατηρεί ανοιχτή την πόρτα της διπλωματίας.
Κατά τη διάρκεια των μαζικών διαδηλώσεων που σάρωσαν το Ιράν πριν από μερικές εβδομάδες, η αμερικανική κυβέρνηση είχε εξετάσει πλήγματα τόσο στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας όσο και σε πιο συμβολικούς στόχους, όπως η έδρα πολιτοφυλακής που θεωρείται υπεύθυνη για πολλές ενέργειες βίαιης καταστολής. Ο Ν.Τραμπ απέσυρε αιφνιδιαστικά το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης, έπειτα από δηλώσεις των ιρανικών αρχών ότι ακυρώθηκαν εκατοντάδες προγραμματισμένες εκτελέσεις, αλλά και μετά από αιτήματα του Ισραήλ και αραβικών κρατών να καθυστερήσει οποιαδήποτε επίθεση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι ο Ν.Τραμπ ακολουθεί μια στρατηγική πίεσης παρόμοια με εκείνη που εφάρμοσε στη Βενεζουέλα. Τότε, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκέντρωναν για μήνες στρατιωτικές δυνάμεις ανοικτά των ακτών της χώρας, επιχειρώντας να αναγκάσουν τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο να αποχωρήσει από την εξουσία. Η προσπάθεια απέτυχε, οδηγώντας τελικά σε αμερικανική στρατιωτική επέμβαση και στη σύλληψη του Μαδούρο, ο οποίος μαζί με τη σύζυγό του παραμένουν μέχρι σήμερα σε ομοσπονδιακό κέντρο κράτησης στο Μπρούκλιν, εν αναμονή της δίκης του.
Στην περίπτωση του Ιράν, ωστόσο, αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το αν η Τεχεράνη θα αποδεχθεί τους όρους που έχει θέσει η Ουάσιγκτον. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο μόνιμος τερματισμός κάθε δραστηριότητας εμπλουτισμού ουρανίου και η παράδοση όλων των υφιστάμενων πυρηνικών αποθεμάτων της χώρας.
Οι αμερικανικές απαιτήσεις επεκτείνονται και στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, με περιορισμούς στο βεληνεκές και στον αριθμό των βαλλιστικών πυραύλων του, καθώς και με πλήρη διακοπή της στήριξης προς ένοπλες οργανώσεις στη Μέση Ανατολή, όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι Χούθι στην Υεμένη. Η αποδοχή αυτών των όρων, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, θα καθιστούσε πρακτικά αδύνατη οποιαδήποτε μελλοντική ιρανική επίθεση κατά του Ισραήλ.
Μεταξύ των πιο ριψοκίνδυνων προτάσεων περιλαμβάνεται η μυστική αποστολή Αμερικανών κομάντος στο εσωτερικό του Ιράν, με στόχο την καταστροφή τμημάτων του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης που δεν επλήγησαν από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς του Ιουνίου. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εφαρμόζουν εδώ και χρόνια προγράμματα εκπαίδευσης για εξειδικευμένες αποστολές σε χώρες όπως το Ιράν, με στόχο πυρηνικές εγκαταστάσεις ή άλλους στόχους υψηλής αξίας.
Ένα διαφορετικό σενάριο προβλέπει μια σειρά στοχευμένων πληγμάτων σε στρατιωτικούς στόχους και διοικητικές εγκαταστάσεις, με στόχο να προκληθεί τέτοια αναταραχή ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την απομάκρυνση του 86χρονου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, από εσωτερικές δυνάμεις ασφαλείας ή άλλους παράγοντες. Παραμένει, ωστόσο, ασαφές ποιος θα μπορούσε να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο και αν το άτομο αυτό θα ήταν περισσότερο ανοιχτό σε διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Τεχεράνη έχει ήδη προειδοποιήσει για σκληρά αντίποινα. Ο υποναύαρχος Αλί Σαμχανί, επικεφαλής νεοσύστατου οργάνου που εποπτεύει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν, δήλωσε την Τετάρτη ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση θα θεωρηθεί πράξη πολέμου και ότι η απάντηση θα είναι άμεση, με στόχο – όπως είπε – το Τελ Αβίβ. Για τον λόγο αυτό, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για τις δυνατότητες του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος, το οποίο μπορεί να πλήξει τόσο στρατιωτικούς όσο και πολιτικούς στόχους σε ολόκληρη την ισραηλινή επικράτεια.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι όλα τα παραπάνω σενάρια δράσης κατά του Ιράν, καθώς και πρόσθετες επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι, εξακολουθούν να τελούν υπό επεξεργασία και υπό συζήτηση στον στενό κύκλο των κορυφαίων συνεργατών του Ντόναλντ Τραμπ. Όπως σημειώνουν, δεν υπάρχει ακόμη συναίνεση ούτε ως προς το εύρος ούτε ως προς τον τελικό στόχο οποιασδήποτε στρατιωτικής ενέργειας, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη δυσκολία των αποφάσεων και το υψηλό ρίσκο κλιμάκωσης.
