Η εξόντωση του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως Ελ Μέντσο στο Μεξικό δεν σημαίνει το τέλος του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG), αντίθετα ίσως σηματοδοτεί την πιο επικίνδυνη φάση του.

Το καρτέλ λειτουργεί με παραστρατιωτική πειθαρχία, διεθνείς διαδρομές διακίνησης και οικονομικό δίκτυο που αγγίζει δεκάδες τομείς – από εταιρείες-βιτρίνες μέχρι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές.

Η Ροζαλίντα Γκονζάλες Βαλένσια, γνωστή ως «La Jefa», δεν ήταν ποτέ απλώς «η σύζυγος του αρχηγού». Για τις αμερικανικές και μεξικανικές αρχές θεωρούνταν βασικός πυλώνας της οικονομικής δομής του CJNG.

Συνελήφθη το 2018 και ξανά το 2021 για ξέπλυμα χρήματος. Κατηγορήθηκε ότι διαχειριζόταν ένα πλέγμα επιχειρήσεων – από εστιατόρια και ξενοδοχεία έως εταιρείες ποτών και ινστιτούτα αισθητικής – που λειτουργούσαν ως βιτρίνα νομιμοποίησης εσόδων από ναρκωτικά.

Καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση και αποφυλακίστηκε πρόωρα. Έκτοτε, η τοποθεσία της παραμένει άγνωστη.

Σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο όπου η ισχύς μετριέται σε ένοπλες φατρίες, η ανάληψη της ηγεσίας από γυναίκα θεωρείται δύσκολη – όχι όμως αδύνατη.

Η ιστορία των καρτέλ δείχνει ότι οι πιο «ομαλές» μεταβιβάσεις εξουσίας συχνά περνούν μέσα από οικογενειακούς δεσμούς.

Η «δυναστεία» Οσεγκέρα και οι πιθανοί διάδοχοι

Η οικογένεια βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο των ΗΠΑ:

Η κόρη του, Τζέσικα Οσεγκέρα Γκονζάλες («La Negra»), συνελήφθη στις ΗΠΑ το 2020 και καταδικάστηκε σε 30 μήνες φυλάκιση.

Ο γιος του, Ρούμπεν Οσεγκέρα Γκονζάλες («El Menchito»), θεωρούνταν δεύτερος στην ιεραρχία. Εκδόθηκε στις ΗΠΑ και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη, με πρόστιμο 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το CJNG δεν ήταν απλώς εγκληματική οργάνωση. Ήταν μια οικογενειακή επιχείρηση με διεθνές αποτύπωμα.

Με τον «Ελ Μέντσο» εκτός σκηνής, δύο σενάρια κυριαρχούν:

  • Εσωτερική συμφωνία μεταξύ ανώτερων διοικητών
  • Αιματηρός εμφύλιος πόλεμος για τον έλεγχο

Μεταξύ των ονομάτων που ακούγονται:

  • Χουάν Κάρλος Βαλένσια Γκονζάλες (θετός γιος)
  • Αούντιας Φλόρες Σίλβα
  • Γκονζάλο Μεντόζα Γκαϊτάν
  • Ρικάρντο Ρουίζ Βελάσκο

Όλοι τους ελέγχουν κρίσιμες περιοχές, λιμάνια και ένοπλες μονάδες.

Το πιο βίαιο καρτέλ

Υπό την ηγεσία του Οσεγκέρα, το CJNG απέκτησε φήμη για την ακραία του βία: κατάρριψη στρατιωτικού ελικοπτέρου το 2015, επιθέσεις με drones, ενέδρες σε δυνάμεις ασφαλείας, διεθνή διακίνηση φεντανύλης και μεθαμφεταμίνης.

Η απομάκρυνση του ηγέτη δεν διαλύει το σύστημα. Το δίκτυο, τα χρήματα και οι ένοπλες δομές παραμένουν. Η ερωμένη μπορεί να οδήγησε στον εντοπισμό του.

Όμως η αυτοκρατορία που έχτισε δεν καταρρέει τόσο εύκολα. Το ερώτημα είναι ποιος θα φορέσει το στέμμα και πόσο αίμα θα χρειαστεί για να το κρατήσει.