Στενά του Ορμούζ: Συγκρατημένα αισιόδοξοι οι ναυτικοί – Εξετάζουν τα «ψιλά γράμματα» της εκεχειρίας

Το σχεδόν πλήρες κλείσιμο αυτής της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας τις τελευταίες εβδομάδες έχει προκαλέσει πρωτοφανή αναταραχή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς το Ιράν ενίσχυσε τον έλεγχό του μετά τις επιθέσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ. Αδυνατώντας να διασφαλίσουν την ασφάλεια των πληρωμάτων και των φορτίων τους, πολλά πλοία παραμένουν σε αναμονή στην περιοχή, ενώ η ναυσιπλοΐα έχει περιοριστεί δραστικά.

Λίγο πριν από τη λήξη της προθεσμίας που είχε θέσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία συνδέεται με το άνοιγμα των Στενών.

Ωστόσο, βασικές λεπτομέρειες παραμένουν αδιευκρίνιστες: το Ιράν αναφέρει ότι συμφωνήθηκε περίοδος δύο εβδομάδων ασφαλούς διέλευσης υπό τον συντονισμό των ενόπλων δυνάμεών του και με συγκεκριμένους «τεχνικούς περιορισμούς», ενώ ο Ντ.Τραμπ έκανε λόγο για «πλήρες, άμεσο και ασφαλές άνοιγμα». Παραμένει επίσης ασαφές αν υπάρχει συμφωνία σχετικά με οικονομικά ανταλλάγματα ή πληρωμές μεταξύ των δύο πλευρών.

Για τους πλοιοκτήτες, πάντως, η εξέλιξη αυτή ήταν αρκετή για να δημιουργήσει μια συγκρατημένη αισιοδοξία. Η Ένωση Ιαπώνων Εφοπλιστών, μία από τις σημαντικότερες ενώσεις του κλάδου, ανέφερε ότι θα εξετάσει προσεκτικά τις λεπτομέρειες της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν πριν προβεί σε περαιτέρω ενημερώσεις.

Ωστόσο, οι περισσότεροι εκπρόσωποι της ναυτιλίας επισημαίνουν ότι απαιτείται μεγαλύτερη σαφήνεια προτού κινηθούν τα πλοία, ενώ ακόμη και στο καλύτερο σενάριο η αποκατάσταση των ροών θα είναι σταδιακή. Σε συνθήκες κανονικότητας, περίπου 135 πλοία διέρχονται καθημερινά από την περιοχή, αριθμός που πλέον έχει μειωθεί δραστικά.

«Δεν μπορείς να επαναφέρεις τις παγκόσμιες ναυτιλιακές ροές μέσα σε μία ημέρα», τόνισε η Τζένιφερ Πάρκερ, επίκουρη καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Άμυνας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας. «Οι πλοιοκτήτες, οι ασφαλιστικές εταιρείες και τα πληρώματα πρέπει να πειστούν ότι ο κίνδυνος έχει ουσιαστικά περιοριστεί και όχι απλώς προσωρινά υποχωρήσει».

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, σημαντικό μέρος των πλοίων που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο μεταφέρει ενεργειακά φορτία. Συγκεκριμένα, 426 δεξαμενόπλοια μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και διυλισμένα καύσιμα, ενώ 34 πλοία μεταφέρουν υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (LPG) και 19 υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Τα υπόλοιπα πλοία μεταφέρουν ξηρά φορτία, όπως αγροτικά και μεταλλικά προϊόντα, καθώς και εμπορευματοκιβώτια.

Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού στα τέλη Μαρτίου, περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι στα συγκεκριμένα πλοία, καθώς και σε άλλα βοηθητικά και υποστηρικτικά σκάφη. Όπως προειδοποίησε ο οργανισμός του ΟΗΕ, τα πληρώματα αυτά βρίσκονται αντιμέτωπα με ελλείψεις σε εφόδια, έντονη κόπωση και αυξημένη ψυχολογική πίεση.