Διεθνής Ασφάλεια
Ο γενικός διευθυντής του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι δήλωσε ότι ο μυστικός πυρηνικός αντιδραστήρας που κατασκευαζόταν στη Συρία επί της διακυβέρνησης του Μπασάρ αλ Άσαντ είχε φτάσει σχεδόν στην ολοκλήρωσή του και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή σχάσιμου υλικού κατάλληλου για πυρηνικά όπλα.
Μιλώντας στη Βιέννη, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας ανέφερε ότι η κατασκευή βρισκόταν σε ιδιαίτερα προχωρημένο στάδιο και πως ουσιαστικά απέμενε η τοποθέτηση του καυσίμου προκειμένου να ολοκληρωθεί.
Όπως εξήγησε, τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου τύπου αντιδραστήρα τον καθιστούσαν ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην παραγωγή σχάσιμου υλικού, το οποίο θα μπορούσε στη συνέχεια να αξιοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Ο Γκρόσι, ωστόσο, απέφυγε να υποστηρίξει ότι η τότε συριακή ηγεσία είχε λάβει οριστικά την απόφαση να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο. Τόνισε ότι δεν μπορεί να κρίνει τις προθέσεις της, υπογραμμίζοντας όμως ότι οι δραστηριότητες αυτές δεν είχαν δηλωθεί στον ΔΟΑΕ.
Το μυστικό πρόγραμμα στο Ντέιρ Εζόρ
Η εγκατάσταση βρισκόταν στην περιοχή του Ντέιρ Εζόρ, στην ανατολική Συρία, και καταστράφηκε από ισραηλινή αεροπορική επιδρομή το 2007.
Για χρόνια η πραγματική φύση της εγκατάστασης παρέμενε αντικείμενο διεθνούς έρευνας.
Η πρόσφατη έρευνα του ΔΟΑΕ επιβεβαίωσε ότι επρόκειτο για πυρηνικό αντιδραστήρα υπό κατασκευή, ενώ οι επιθεωρητές εντόπισαν υποδομές ψύξης που είναι συμβατές με τη λειτουργία τέτοιου αντιδραστήρα.
Ο Γκρόσι δεν απέκλεισε μάλιστα το ενδεχόμενο οι τότε συριακές αρχές να προκάλεσαν εκρήξεις στην περιοχή προκειμένου να δυσκολέψουν μια μελλοντική έρευνα και να αποκρυφθούν στοιχεία για το τι ακριβώς κατασκευαζόταν.
Η έρευνα του ΔΟΑΕ δεν περιορίστηκε στον αντιδραστήρα.
Σε άλλη, προηγουμένως μη δηλωμένη εγκατάσταση, οι επιθεωρητές εντόπισαν περίπου 73 τόνους φυσικού ουρανίου, με σημαντικό μέρος του υλικού να βρίσκεται σε μορφή ράβδων καυσίμου.
Το υλικό έχει πλέον τεθεί υπό μέτρα περιορισμού και επιτήρησης του ΔΟΑΕ.
Παράλληλα, ο Οργανισμός εντόπισε εγκατάσταση παραγωγής πυρηνικού καυσίμου, καθώς και χώρους στους οποίους αποθηκεύονταν καύσιμα και άλλα υλικά που συνδέονταν με το συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Η εικόνα άρχισε να ξεκαθαρίζει μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ, καθώς οι νέες συριακές αρχές επέτρεψαν στους επιθεωρητές του ΔΟΑΕ να έχουν πρόσβαση στις εγκαταστάσεις και να συλλέξουν στοιχεία.
Ο Γκρόσι έχει χαρακτηρίσει σημαντική τη συνεργασία της σημερινής Δαμασκού, καθώς η πρόσβαση που δόθηκε στην υπηρεσία επέτρεψε να απαντηθούν εκκρεμή ερωτήματα σχετικά με τις πυρηνικές δραστηριότητες της προηγούμενης κυβέρνησης.
Ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ ανέφερε επίσης ότι το Συμβούλιο των Διοικητών του Οργανισμού θα αποφασίσει τα επόμενα βήματα για την υπόθεση, ενώ προς το παρόν δεν έχει δοθεί νέα εντολή για ξεχωριστή έρευνα σχετικά με πιθανή σύνδεση του συριακού προγράμματος με τη Βόρεια Κορέα.
Η υπόθεση του Ντέιρ Εζόρ επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο το άγνωστο για χρόνια πυρηνικό πρόγραμμα της Συρίας και τα ερωτήματα που είχαν δημιουργηθεί γύρω από τον πραγματικό σκοπό μιας εγκατάστασης η οποία, σύμφωνα με τον ΔΟΑΕ, είχε φτάσει πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή της.
