Newsroom | email: info@pronews.gr

Επίσημη μορφή έλαβε η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε το σχετικό έγγραφο κατά τη διάρκεια των εργασιών της συνόδου κορυφής της G7 στη Γαλλία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επιβεβαίωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι, η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο δείπνου που παρέθεσε ο Γάλλος πρόεδρος, ενώ λίγο αργότερα η Τεχεράνη ανακοίνωσε επισήμως ότι το μνημόνιο κατανόησης έχει τεθεί σε ισχύ, επιβεβαιώνοντας τις σχετικές δηλώσεις του Λευκού Οίκου.

Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την αποχώρησή του από τις Βερσαλλίες, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η συμφωνία «έχει πλέον υπογραφεί», σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας φάσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης μετά από μήνες στρατιωτικής έντασης.

Ψηφιακές και φυσικές υπογραφές

Το παρασκήνιο της συμφωνίας περιλαμβάνει διαφορετικές φάσεις υπογραφής. Αρχικά, το μνημόνιο είχε εγκριθεί μέσω ψηφιακής διαδικασίας από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

Ωστόσο, η νέα εξέλιξη αφορά την επίσημη υπογραφή έντυπου αντιγράφου από τον πρόεδρο Τραμπ, ενώ από ιρανικής πλευράς το κείμενο φέρει και την υπογραφή του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν.

Παρά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, παραμένει ασαφές αν θα πραγματοποιηθεί τελικά η προγραμματισμένη τελετή στην Ελβετία, καθώς οι αμερικανικές και ιρανικές πλευρές παρουσιάζουν διαφορετικές εκτιμήσεις για το ζήτημα.

Τα 14 βασικά σημεία της συμφωνίας

Το μνημόνιο αποτελείται από 14 άρθρα και θέτει το πλαίσιο για την οριστική διευθέτηση των εκκρεμοτήτων μεταξύ των δύο χωρών μέσα στους επόμενους δύο μήνες.

Το επίσημο κείμενο, με τίτλο «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», περιλαμβάνει 14 βασικά σημεία:

1. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους δεσμεύονται στον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και στην αποφυγή οποιασδήποτε μελλοντικής στρατιωτικής ενέργειας ή απειλής χρήσης βίας.

2. Οι δύο χώρες δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.

3. Η τελική συμφωνία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε διάστημα έως 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης εφόσον συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές.

4. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν άμεσα τη σταδιακή άρση του ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, με πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 30 ημερών. Παράλληλα, δεσμεύονται να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή μετά την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.

5. Το Ιράν θα διασφαλίσει για 60 ημέρες την ασφαλή και χωρίς χρέωση διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και θα συνεργαστεί με το Ομάν και τα παράκτια κράτη για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης της θαλάσσιας οδού.

6. Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί εταίροι τους θα εκπονήσουν σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.

7. Η Ουάσιγκτον αναλαμβάνει να προχωρήσει στη σταδιακή άρση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων του ΟΗΕ, των αποφάσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και των αμερικανικών πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων.

8. Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι δύο χώρες θα συμφωνήσουν σε μηχανισμό διαχείρισης και εξουδετέρωσης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.

9. Μέχρι την οριστική συμφωνία, το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.

10. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει άμεσα τις απαραίτητες άδειες ώστε να επιτραπεί η εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και οι σχετικές τραπεζικές και ασφαλιστικές συναλλαγές.

11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν στις επόμενες διαπραγματεύσεις.

12. Οι δύο χώρες θα δημιουργήσουν κοινό μηχανισμό παρακολούθησης για την εφαρμογή του μνημονίου και τη συμμόρφωση με την τελική συμφωνία.

13. Μετά την υπογραφή του μνημονίου και την έναρξη εφαρμογής των βασικών δεσμεύσεων που αφορούν την κατάπαυση των εχθροπραξιών, τα Στενά του Ορμούζ, τις πετρελαϊκές εξαγωγές και την αποδέσμευση κεφαλαίων, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα ζητήματα της τελικής συμφωνίας.

14. Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Περίοδος διαπραγματεύσεων 60 ημερών

Παρά την επίτευξη της προκαταρκτικής συμφωνίας, αρκετά κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοικτά. Οι δύο πλευρές θα έχουν στη διάθεσή τους περίοδο 60 ημερών προκειμένου να διαμορφώσουν το τελικό και δεσμευτικό πλαίσιο συνεργασίας.

Το μεγαλύτερο βάρος αναμένεται να δοθεί στις τεχνικές διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς και στους μηχανισμούς επαλήθευσης της εφαρμογής των δεσμεύσεων.

Η συμφωνία θεωρείται από διπλωματικούς κύκλους ως μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων ετών στη Μέση Ανατολή, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά τόσο την περιφερειακή ασφάλεια όσο και τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ακολουθήστε το pronews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις