Ελληνοτουρκικά
Η Τουρκία προχώρησε στην έκδοση εκτεταμένης ΝΟΤΑΜ με την οποία δεσμεύει μεγάλες περιοχές στο Αιγαίο για αεροπορική δραστηριότητα διάρκειας άνω του ενός μήνα.
Η τουρκική οδηγία αφορά χρονικό διάστημα από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 27 Οκτωβρίου 2026 και περιλαμβάνει πέντε μεγάλες περιοχές και έξι αεροπορικές διαδρομές, οι οποίες εκτείνονται σε μεγάλο τμήμα του Αιγαίου, από το βόρειο έως τα Δωδεκάνησα.
Σύμφωνα με ελληνικές πηγές, η συγκεκριμένη NOTAM δεν αποτελεί απλώς ανακοίνωση μιας στρατιωτικής δραστηριότητας, αλλά επαναφέρει πάγιες τουρκικές θέσεις που αφορούν τον εναέριο χώρο, τις αρμοδιότητες Έρευνας και Διάσωσης και τον επιχειρησιακό έλεγχο σε περιοχές όπου Αθήνα και Άγκυρα διατηρούν διαφορετικές αντιλήψεις.
Η Ελλάδα απάντησε με αντι-NOTAM, απορρίπτοντας την τουρκική ανακοίνωση και υποστηρίζοντας ότι μέρος των περιοχών που δεσμεύονται αφορά ζώνες ελληνικής αρμοδιότητας.
Οι περιοχές που δεσμεύει η Τουρκία
Το γεωγραφικό αποτύπωμα της τουρκικής NOTAM είναι αυτό που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη προσοχή. Οι περιοχές δραστηριότητας περιλαμβάνουν σημεία γύρω από:
Λήμνο
Λέσβο
Χίο
Ικαρία
Ανατολικές Κυκλάδες
Δωδεκάνησα
Παράλληλα, περιλαμβάνονται αεροπορικές διαδρομές που φτάνουν σε περιοχές δυτικά της Καλύμνου και της Λέρου.
Το ζήτημα της Έρευνας και Διάσωσης
Εκτός από το ζήτημα του εναέριου χώρου, η νέα τουρκική NOTAM συνδέεται και με το ζήτημα των αρμοδιοτήτων Έρευνας και Διάσωσης (SAR) στο Αιγαίο.
Η Άγκυρα εδώ και χρόνια υποστηρίζει ότι η περιοχή ευθύνης SAR στο Αιγαίο δεν έχει καθοριστεί με διεθνή συμφωνία και προβάλλει τη δική της θέση για την αρμοδιότητα διαχείρισης περιστατικών σε συγκεκριμένες περιοχές.
Η Αθήνα απορρίπτει αυτή την προσέγγιση, επισημαίνοντας ότι οι αρμοδιότητες Έρευνας και Διάσωσης έχουν καθοριστεί στο πλαίσιο του διεθνούς συστήματος αεροναυτικής ασφάλειας και ότι η Ελλάδα έχει την ευθύνη συντονισμού στην περιοχή που της έχει ανατεθεί από τον ICAO.
Η νέα τουρκική κίνηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις των δύο χωρών παραμένουν σε φάση εύθραυστης ισορροπίας, με καθημερινές τουρκικές προκλήσεις και προσπάθειες αμφισβήτησης του status quo.
Παρά τον διάλογο που έχει διατηρηθεί το τελευταίο διάστημα, οι διαφορές στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν ανοιχτές, με την Άγκυρα να συνεχίζει να προβάλλει τις θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες, την εναέρια κυριαρχία και τις αρμοδιότητες στην περιοχή.
Η έκδοση της συγκεκριμένης NOTAM δείχνει ότι, παρά τα κανάλια επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, το επιχειρησιακό πεδίο παραμένει ενεργό και κάθε κίνηση που αφορά αεροπορικές δραστηριότητες στο Αιγαίο εξακολουθεί να έχει άμεση διπλωματική διάσταση.
Η ελληνική απάντηση
Η Αθήνα, με την αντι-NOTAM που εξέδωσε, επιδιώκει να καταγράψει επίσημα τη διαφωνία της και να αποτρέψει τη δημιουργία εντυπώσεων ότι οι τουρκικές δεσμεύσεις γίνονται αποδεκτές στην πράξη.
Στο ελληνικό επιτελείο παρακολουθούν την εξέλιξη, ενώ η Πολεμική Αεροπορία διατηρεί αυξημένη επιτήρηση στην περιοχή, όπως συμβαίνει σε κάθε περίπτωση όπου υπάρχουν επικαλύψεις ή αμφισβητήσεις επιχειρησιακών αρμοδιοτήτων.
Η νέα αντιπαράθεση γύρω από τη NOTAM αποτελεί ακόμη ένα επεισόδιο στη μακρά σειρά διαφορών Ελλάδας και Τουρκίας για το καθεστώς του Αιγαίου, με τον εναέριο χώρο και την αεροναυτική δραστηριότητα να παραμένουν ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία των διμερών σχέσεων.
