Ένοπλες Συγκρούσεις
Στο «φως» της δημοσιότητας ήρθε το σχέδιο που εκπόνησε ο αμερικανικός Στρατός προκειμένου οι ΗΠΑ να πάρουν περίπου 500 κιλά ουρανίου από το Ιράν.
Η εισβολή αμερικανικών στρατευμάτων σε μια μυστική, υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση για να κατάσχουν το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν μπορεί να ακούγεται απίθανη, αλλά είναι μια επιλογή που φέρεται να εξετάζει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για να επιτύχει τον κύριο στόχο του στον πόλεμο:
Να αποτρέψει το καθεστώς από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, το σχέδιο περιλαμβάνει μεταφορά εκσκαφέων και την κατασκευή διαδρόμου προσγείωσης ώστε μεταγωγικά αεροσκάφη να μπορέσουν να απομακρύνουν το ραδιενεργό υλικό.
Το πολύπλοκο σχέδιο παρουσιάστηκε στον πρόεδρο των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα, αφού ο ίδιος ζήτησε μια πρόταση μαζί με τους σημαντικούς επιχειρησιακούς κινδύνους που το συνοδεύουν.
Το αίτημα του Τραμπ για το σχέδιο, που δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως, δείχνει το ενδιαφέρον του να εξετάσει μια εξαιρετικά ευαίσθητη και υψηλού ρίσκου ειδική στρατιωτική επιχείρηση.
Οι δυσκολίες και οι κίνδυνοι
Η πρόσβαση στον χώρο αποθήκευσης του ουρανίου παραμένει θαμμένη κάτω από τα ερείπια των αμερικανικών βομβαρδισμών.
Από τότε δεν έχουν παρατηρηθεί σημαντικές κινήσεις για την ανάκτησή του.
Το υλικό φυλάσσεται σε σφραγισμένους κυλίνδρους, παρόμοιους με φιάλες κατάδυσης. Για να χρησιμοποιηθεί σε όπλο, πρέπει να εμπλουτιστεί περαιτέρω και να μετατραπεί σε μέταλλο.
Η επιχείρηση ανάκτησης θα απαιτούσε εκσκαφή, διάσπαση σκυροδέματος και μολύβδινων προστατευτικών στρωμάτων, και στη συνέχεια απομάκρυνση των δοχείων και αερομεταφορά τους — διαδικασία που θα μπορούσε να διαρκέσει από εβδομάδες έως μήνες.
Πρώην αξιωματούχοι σημειώνουν ότι η ασφαλέστερη επιλογή θα ήταν μετά από κατάπαυση του πυρός και με τη συμμετοχή του ΔΟΑΕ.
Ωστόσο, ακόμη και τότε, η επιχείρηση θα είχε μεγάλους κινδύνους και πιθανές απώλειες.
Η πολυπλοκότητα και η κλίμακα της αποστολής την καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη. Θα απαιτούσε αεροπορικά πλήγματα, ανάπτυξη στρατευμάτων, δημιουργία περιμέτρου ασφαλείας, κατασκευή διαδρόμου, συνεχή υποστήριξη και παρουσία ειδικών.
Οι ομάδες θα έπρεπε να επιχειρούν σε υπόγειες εγκαταστάσεις με άγνωστους κινδύνους, φορώντας προστατευτικό εξοπλισμό και αντιμετωπίζοντας πιθανή ραδιενεργή μόλυνση ή παγίδες.
«Είναι μια αργή, σχολαστική και δυνητικά εξαιρετικά θανατηφόρα διαδικασία», ανέφερε πρώην ειδικός επιχειρήσεων.
Ακόμη και η αποχώρηση θα ήταν επικίνδυνη, καθώς στρατεύματα και υλικά θα ήταν εκτεθειμένα σε επιθέσεις.
Σε σύγκριση με άλλες επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου, όπως η επιχείρηση εξόντωσης του Οσάμα μπιν Λάντεν, που διήρκεσε ώρες, αυτή θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες, καταλήγει το δημοσίευμα.
Η απομάκρυνση του αποθέματος ουρανίου θα ήταν μια από τις «πιο περίπλοκες ειδικές επιχειρήσεις στην ιστορία», δήλωσε ο Μικ Μαλρόι, πρώην αναπληρωτής υπουργός Άμυνας για τη Μέση Ανατολή.
Το σενάριο είναι μόνο μία από τις πολλές στρατιωτικές ενέργειες που θα μπορούσε να αναλάβει ο Τραμπ στο Ιράν.
Άλλες επιλογές περιλαμβάνουν την ανάληψη του ελέγχου του νησιού Kharg από τις ΗΠΑ σε μια προσπάθεια να πιέσουν το Ιράν να ανοίξει ξανά πλήρως τα Στενά του Ορμούζ.
Η κυβέρνηση ενδέχεται επίσης να χρησιμοποιεί την απειλή νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων για να πιέσει το Ιράν να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Στην αρχή του πολέμου, το Ιράν κατείχε περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, σύμφωνα με ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Το υλικό μπορεί να εμπλουτιστεί αρκετά γρήγορα στο όριο του 90% που απαιτείται για ουράνιο οπλικής ποιότητας.
Το Ιράν έχει επίσης περίπου 1.000 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 20% και 8.500 κιλά εμπλουτισμένα στο όριο του 3,6% που είναι αποδεκτό για ιατρική έρευνα.
Το μεγαλύτερο μέρος του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε υλικό για βόμβες ή πυραύλους, πιστεύεται ότι αποθηκεύεται στο Ισφαχάν.
Η εγκατάσταση είναι μία από τις τρεις υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν που έγιναν στόχος αεροπορικών επιδρομών ΗΠΑ-Ισραήλ πέρυσι.
Αλλά δεν είναι σαφές πόσο από το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού αποθηκεύεται σε άλλες τοποθεσίες.
Μια στρατιωτική επιχείρηση για την ανάκτηση του υλικού θα ήταν ευκολότερη αν οι ΗΠΑ γνώριζαν ακριβώς πού βρισκόταν το απόθεμα, δήλωσε ο Τζέισον Κάμπελ, πρώην ανώτερος αξιωματούχος άμυνας των ΗΠΑ στις κυβερνήσεις Ομπάμα και Τραμπ.
«Το ιδανικό σενάριο είναι να γνωρίζετε ακριβώς πού βρίσκεται», είπε ο Campbell. «Αν έχει διασκορπιστεί σε τέσσερις διαφορετικές τοποθεσίες, τότε μιλάμε για ένα εντελώς διαφορετικό» επίπεδο πολυπλοκότητας.
Εκτός από το Ισφαχάν, κάποια ποσότητα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού θα μπορούσε επίσης να αποθηκευτεί στο Φόρντο και το Νατάνζ, τις άλλες δύο εγκαταστάσεις εμπλουτισμού που έγιναν στόχος της επιχείρησης «Σφυρί του Μεσονυχτίου» πέρυσι.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι, διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η πλειονότητα του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν αποθηκεύεται στο Ισφαχάν, με κάποια επιπλέον υλικά στο Νατάνζ.
Ωστόσο, ο Γκρόσι δήλωσε ότι δεν είναι διαθέσιμες πιο λεπτομερείς πληροφορίες επειδή οι επιθεωρητές δεν έχουν επισκεφθεί τις εγκαταστάσεις από τότε που εκκενώθηκαν από το Ιράν μετά την αεροπορική εκστρατεία ΗΠΑ-Ισραήλ το 2025.
«Υπάρχουν πολλά ερωτήματα που θα διευκρινίσουμε μόνο όταν μπορέσουμε να επιστρέψουμε», δήλωσε ο Γκρόσι στους δημοσιογράφους.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν οχύρωσε ένα υπόγειο συγκρότημα κοντά σε μία από τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις πριν από τις φετινές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ.
Στο Ισφαχάν, για παράδειγμα, δορυφορικές εικόνες από τον Φεβρουάριο έδειξαν ότι όλες οι είσοδοι στο συγκρότημα των σηράγγων του φαινόταν να είναι σφραγισμένες με χώμα, γεγονός που θα δυσκόλευε οποιαδήποτε επιχείρηση.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης δήλωσαν στην αρχή του πολέμου ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο αραίωσης του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν επί τόπου, αντί να το απομακρύνουν από τη χώρα.
Αλλά αυτή θα ήταν μια μεγάλη, περίπλοκη και χρονοβόρα επιχείρηση, δήλωσε ο Τζόναθαν Ρούχε, ειδικός στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στο Εβραϊκό Ινστιτούτο Εθνικής Ασφάλειας της Αμερικής, ένα συντηρητικό think tank στην Ουάσινγκτον.
Η κατάσχεση και η εξαγωγή του ουρανίου από το Ιράν είναι ταχύτερη και θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να αραιώσουν το υλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες, είπε ο Ρούχε.
Η επιχείρηση θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη ανεξάρτητα από τον τρόπο που θα γίνει, πρόσθεσε.
«Έχεις ουσιαστικά μισό τόνο ουρανίου κατάλληλου για όπλα, το οποίο πρέπει να απεγκλωβίσεις», είπε ο Ρούχε.
«Και υπάρχουν ένα εκατομμύριο πράγματα που θα μπορούσαν να πάνε στραβά.»
