Εσωτερική Ασφάλεια
Μία σημαντική αλλαγή στον τρόπο παροχής δωρεάν νομικής καθοδήγησης σε αιτούντες διεθνή προστασία εισάγει η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ.
Το νέο σύστημα περιορίζει τη συμμετοχή μόνο σε δικηγόρους ενταγμένους σε ειδικό μητρώο, ενώ προβλέπει και οικονομικό κίνητρο για περιπτώσεις εθελούσιας ή οικειοθελούς αναχώρησης.
Την ΚΥΑ συνυπογράφουν ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.
Η νομική καθοδήγηση παρέχεται πλέον αποκλειστικά από δικηγόρους εγγεγραμμένους στο «Μητρώο Δικηγόρων Νομικής Καθοδήγησης», που τηρείται στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και εποπτεύεται από την Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας.
Οι δικηγόροι πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να έχουν ολοκληρώσει ειδική επιμόρφωση και να τηρούν ασυμβίβαστα και κανόνες ελέγχου.
Βασική αμοιβή
Ορίζεται στα 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ ανά συνεδρία, είτε αυτή είναι ατομική είτε ομαδική. Η αμοιβή καταβάλλεται ακόμα κι αν η συνεδρία δεν πραγματοποιηθεί λόγω μη εμφάνισης των αιτούντων (εφόσον έχουν προσκληθεί σωστά).
Πρόσθετη αμοιβή 250 ευρώ
Το πιο χαρακτηριστικό σημείο της ΚΥΑ είναι το μπόνους των 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Το ποσό καταβάλλεται στον δικηγόρο όταν ο αιτών που δεν έχει ισχυρό προσφυγικό προφίλ (ιδίως από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης κάτω του 20%) υποβάλει αίτηση εθελούσιας ή οικειοθελούς αναχώρησης εντός δύο μηνών από τη συνεδρία και η επιστροφή του ολοκληρωθεί πραγματικά.
Η νομική καθοδήγηση αφορά μόνο το πρώτο στάδιο της διοικητικής διαδικασίας εξέτασης αιτήσεων διεθνούς προστασίας. Δεν πρόκειται για πλήρη νομική εκπροσώπηση, αλλά για ενημέρωση.
Συγκεκριμένα, οι δικηγόροι θα εξηγούν:
Τα στάδια της διαδικασίας
Τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των αιτούντων
Τις διαδικαστικές εγγυήσεις
Τις πιθανότητες αναγνώρισης διεθνούς προστασίας
Τις ποινικές συνέπειες παράνομης εισόδου και παραμονής
Τη δυνατότητα εθελούσιας/οικειοθελούς αναχώρησης και τα σχετικά προγράμματα
Οι συνεδρίες θα γίνονται κατά κανόνα ομαδικά (έως 15 άτομα της ίδιας εθνικότητας ή σε ίδιο διαδικαστικό στάδιο).
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις ο αριθμός μπορεί να φτάσει τα 50 άτομα. Για ποινικούς κρατούμενους προβλέπεται ατομική καθοδήγηση. Προτεραιότητα δίνεται στις υποθέσεις συνόρων.
Η ρύθμιση εντάσσεται στην ευρύτερη πολιτική του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου υπό τον Θάνο Πλεύρη, με βασικό άξονα την ταχύτερη εξέταση αιτήσεων και την επιστροφή όσων δεν δικαιούνται προστασία.
Το υπουργείο προωθεί τη λογική «φυλακή ή επιστροφή» για όσους δεν έχουν βάσιμο αίτημα, ενώ τα στοιχεία δείχνουν ότι ήδη 599 άτομα έχουν κάνει χρήση του πλαισίου εθελούσιας αναχώρησης, με 450 επιστροφές να έχουν ολοκληρωθεί.
Με τη νέα ΚΥΑ, η νομική ενημέρωση εντάσσεται στην ίδια φιλοσοφία: ο αιτών ενημερώνεται εξαρχής για τις πραγματικές πιθανότητες του αιτήματός του και για την εναλλακτική της οργανωμένης επιστροφής, ιδίως όταν προέρχεται από χώρα με πολύ χαμηλό ποσοστό αναγνώρισης.Ασυμβίβαστα και εγγυήσειςΗ ΚΥΑ θέτει σαφή όρια για να αποφευχθούν παρερμηνείες ή καταχρήσεις:Ο δικηγόρος που παρέχει καθοδήγηση δεν μπορεί στη συνέχεια να αναλάβει την ιδιωτική εκπροσώπηση του ίδιου αιτούντα.
Ισχύει πλήρες δικηγορικό απόρρητο.
Η καθοδήγηση δεν περιλαμβάνει προετοιμασία συνέντευξης επί της ουσίας, σύνταξη υπομνημάτων ή υπόδειξη συγκεκριμένων ενεργειών.
Η ρύθμιση αυτή στοχεύει να διασφαλίσει ότι η δωρεάν κρατική παροχή παραμένει καθαρά ενημερωτική και δεν μετατρέπεται σε «πύλη» για ιδιωτική πελατεία.
