Ένοπλες Συγκρούσεις
Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, που κλιμακώθηκε μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, έχει φτάσει σε αδιέξοδο (stalemate), παρά την εξόντωση του ιστορικού ηγέτη της οργάνωσης Χασάν Νασράλα και πλήθους ανώτερων στελεχών.
Το Ισραήλ δεν κατάφερε να επιτύχει τους βασικούς στρατηγικούς στόχους του:
Την πλήρη εξάλειψη της Χεζμπολάχ νότια του ποταμού Λιτάνι και τη δημιουργία μιας ασφαλούς ζώνης χωρίς απειλές.
Οι κύριοι λόγοι του αδιεξόδου
Η ανθεκτικότητα και η προσαρμοστικότητα της Χεζμπολάχ
Η οργάνωση διαθέτει αποκεντρωμένη δομή, εκτεταμένα δίκτυα σηράγγων και ικανότητα γρήγορης ανασυγκρότησης. Ακόμα και μετά από βαριές απώλειες, συνεχίζει να εκτοξεύει ρουκέτες και drones προς το βόρειο Ισραήλ, διατηρώντας την απειλή ζωντανή.
Δύσκολο έδαφος και αστικός ανταρτοπόλεμος
Ο νότιος Λίβανος είναι ορεινός και γεμάτο χωριά.
Η Χεζμπολάχ χρησιμοποιεί αστική τακτική, κρύβοντας όπλα και μαχητές μέσα σε κατοικημένες περιοχές, κάτι που καθιστά δύσκολες τις ισραηλινές χερσαίες επιχειρήσεις χωρίς υψηλό κόστος σε αμάχους.
Υψηλό κόστος για το Ισραήλ
Ο παρατεταμένος πόλεμος επιβαρύνει οικονομικά το Ισραήλ (έξοδα, κινητοποίηση εφέδρων που δεν εργάζονται) και προκαλεί πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό. Επιπλέον, υπάρχει διεθνής πίεση και κίνδυνος ευρύτερης περιφερειακής κλιμάκωσης.
Αποτυχία πλήρους αφοπλισμού
Παρά τις ισραηλινές επιχειρήσεις και τις συμφωνίες κατάπαυσης πυρός (Νοέμβριος 2024 και μεταγενέστερες), η Χεζμπολάχ συνεχίζει να ανασυγκροτείται νότια και βόρεια του Λιτάνι. Το λιβανέζικο κράτος και ο στρατός δεν διαθέτουν τη δύναμη ή την πολιτική βούληση να την αφοπλίσουν πλήρως.
Στην πραγματικότητα είναι το πρώτο περισσότερο από το δεύτερο. Πολλοί μιλούν για τον λιβανέζικο Στρατό, αλλά μπροστά στην Χεζμπολάχ, πρόκειται για μία εξαιρετικά αδύναμη οντότητα.
Η Χεζμπολάχ διατηρεί την στρατιωτική της ικανότητα, ενώ το λιβανέζικο κράτος παραμένει αδύναμο.
Πώς επανεξοπλίζεται η Χεζμπολάχ παρά τον αποκλεισμό
Παρά τους ισχυρισμούς για πλήρη αποκλεισμό από αέρα, θάλασσα και ξηρά, η Χεζμπολάχ συνεχίζει να ανανεώνει το οπλοστάσιό της με τους εξής τρόπους:
Χερσαία διαδρομή μέσω Συρίας:
Η κύρια οδός προμήθειας παραμένει η συνοριακή ζώνη Συρίας-Λιβάνου. Παρά την πτώση του Άσαντ και τις προσπάθειες της νέας συριακής κυβέρνησης να ελέγξει τα σύνορα, εξακολουθούν να υπάρχουν λαθραίες διαδρομές, σήραγγες και παράνομες διαβάσεις. Το Ισραήλ πραγματοποιεί συχνούς βομβαρδισμούς σε αυτά τα σημεία, αλλά το δίκτυο είναι ανθεκτικό.
Προμήθειες από Ιράν: Το Ιράν συνεχίζει να στέλνει όπλα (ρουκέτες, drones, αντιαρματικά) κυρίως μέσω Συρίας. Εναλλακτικές διαδρομές περιλαμβάνουν το Ιράκ ή έμμεσες θαλάσσιες μεταφορές.
Τοπική παραγωγή: Η Χεζμπολάχ έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες εγχώριας κατασκευής όπλων (ρουκέτες, drones, εκρηκτικά), μειώνοντας την εξάρτηση από εξωτερικές προμήθειες.
Χρήση κρυμμένων οπλοστασίων: Μεγάλο μέρος του οπλοστασίου ήταν ήδη κρυμμένο σε σήραγγες και υπόγεια πριν από τον πόλεμο. Η οργάνωση ανακτά και επαναχρησιμοποιεί αυτά τα όπλα.
Χρηματοδότηση: Πέρα από την ιρανική βοήθεια, η Χεζμπολάχ χρησιμοποιεί δίκτυα λαθρεμπορίου (ναρκωτικά, καπνός) για να χρηματοδοτεί τις δραστηριότητές της.
Παρά τις ισραηλινές προσπάθειες και τις συριακές επιχειρήσεις κατά των λαθρεμπόρων, η Χεζμπολάχ φαίνεται να επανασυγκροτείται πιο γρήγορα από ότι θα περίμενε κανείς.
Μάλιστα φαίνεται να έχει στρατολογήσει και νέους μαχητές οι οποίοι αντικατέστησαν τα περίπου 4.000 μέλη της οργάνωσης που σκοτώθηκαν, ακρωτηριάστηκαν, ή τραυματίστηκαν, με τις μαζικές εκρήξεις βομβητώνστελεχών της Χεζμπολάχ που σημειώθηκαν στις 17 Σεπτεμβρίου 2024 στον Λίβανο, αποτελώντας ένα πρωτοφανές και εξαιρετικά συντονισμένο πλήγμα.
Το Ισραήλ όντως πέτυχε σημαντικά πλήγματα στη Χεζμπολάχ, αλλά δεν κατάφερε να την εξουδετερώσει στρατηγικά.
Η ικανότητα της οργάνωσης να επανεξοπλίζεται, η γεωγραφία του Λιβάνου και η έλλειψη βιώσιμης πολιτικής λύσης έχουν οδηγήσει σε ένα παρατεταμένο αδιέξοδο.
Ο ρόλος του Ιράν συνεχίζει να είναι καίριος.
Το Ιράν χρησιμοποιεί τη Χεζμπολάχ ως το πιο ισχυρό του «αντιπρόσωπο» (proxy) κατά του Ισραήλ και ως μέσο προβολής ισχύος στην περιοχή.
Καταφέρνει να εξοπλίζει την οργάνωση μέσω χερσαίου λαθρεμπορίου αλλά όχι όπως πριν καθώς η Συρία είναι πλέον εχθρική.
Εφοδιάζει ακόμα και μέσα από θαλάσσιες διαδρομές. Πραγματοποιείται μεταφορά εξαρτημάτων με πλοία προς συριακά ή λιβανέζικα λιμάνια!
Η Τεχεράνη προχώρησε επίσης σε μεταφορά τεχνογνωσίας και εξαρτημάτων για κατασκευή ρουκετών & drones μέσα στον Λίβανο.
Δηλαδή πλέον η Χεζμπολάχ ένα μέρος του οπλοστασίου της το κατασκευάζει η ίδια και σε μεγάλους αριθμούς!
Συν τοις άλλοις, εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως με μετρητά, χρυσό, κρυπτονομίσματα, προσφέρονται στην Χεζμπολάχ από την Τερχεράνη.
Σημειώνεται ότι το Ιράν προμηθεύει την οργάνωσε με τα εξής όπλα:
Ρουκέτες και βαλλιστικοί πύραυλοι (συμπεριλαμβανομένων precision-guided)
Drones (Shahed-type και άλλα)
Αντιαρματικά (Kornet και νεότερα συστήματα)
Εκρηκτικά και υλικά για την κατασκευή IEDs
Αντιαεροπορικά συστήματα (σε μικρότερο βαθμό)
Εν ολίγοις το Ιράν ουδέποτε εγκατέλειψε την προσπάθεια επανεξοπλισμού της Χεζμπολάχ.
Έχει αναπτύξει εναλλακτικές διαδρομές και δίνει έμφαση στην τοπική παραγωγή όπλων στον Λίβανο.
Ωστόσο προκαλεί εντύπωση πως το Ισραήλ δεν κατάφερε να εξουδετερώσει την οργάνωση. Στην περίπτωση του Ιράν είναι κατανοητό ότι πρόκειται για πολύ μεγάλη «μπουκιά» ακόμα και για τις ΗΠΑ.
Αλλά στην περίπτωση της Χεζπολάχ τι συνέβη;
Είναι γεγονός ότι η Χεζμπολάχ εξελίσσεται. Άλλαξε τακτικές. Μετά τις εκρήξεις των βομβητών έχει μειώσει στο ελάχιστο την χρήση των κινητών. Η μεταφορά μηνυμάτων γίνεται με «αγγελιοφόρους».
Έχει εξελίξει τις τακτικές της στον αστικό πόλεμο.
Αυτό αποδεικνύεται και από τις απώλειες των Ισραηλινών σε ότι αφορά το αρματικό δυναμικό, συγκρίνοντας αυτές του 2006 με αυτές του σήμερα.
Στον πόλεμο του 2006
Επίσημες / ανεξάρτητες πηγές:
Το Ισραήλ έχασε περίπου 20 άρματα μάχης καταστραμμένα ολοσχερώς κατά τη διάρκεια ολόκληρου του πολέμου (34 ημέρες).
Από αυτά, τα περισσότερα (14) χτυπήθηκαν από αντιαρματικά βλήματα (Kornet κ.ά.) και 6 από νάρκες.
Σύμφωνα με την ίδια την ισραηλινή διοίκηση του προγράμματος Merkava, 52 άρματα υπέστησαν ζημιές (45 από ATGM), αλλά μόνο 5 καταστράφηκαν ολοσχερώς. Τα υπόλοιπα επισκευάστηκαν και επέστρεψαν σε υπηρεσία.
Η Χεζμπολάχ είχε τότε επιτύχει σημαντικές τοπικές επιτυχίες (π.χ. στην κοιλάδα Wadi al-Hujeir), αλλά οι συνολικές απώλειες του Ισραήλ σε άρματα παρέμειναν περιορισμένες.
Στην τρέχουσα σύγκρουση (2024-2026)
Οι αριθμοί είναι πολύ υψηλότεροι, κυρίως λόγω της εκτεταμένης χερσαίας εισβολής του Ισραήλ στο νότιο Λίβανο από τον Μάρτιο 2026 και των βελτιωμένων αντιαρματικών και drone ικανοτήτων της Χεζμπολάχ.
Ισχυρισμοί της Χεζμπολάχ (μέχρι Ιούνιο 2026):136 Merkava καταστραμμένα + 26 άλλα στρατιωτικά οχήματα.
Σε μία μόνο ημέρα (Μάρτιος 2026) ισχυρίστηκε ότι κατέστρεψε 21 άρματα σε ενέδρες.
Συνολικά, σε διάφορες φάσεις, οι ισχυρισμοί φτάνουν ή ξεπερνούν τα 100-136 άρματα.
Ισραηλινή πλευρά: Το IDF παραδέχεται κάποιες απώλειες σε άρματα (ιδίως από ενέδρες με κατευθυνόμενα βλήματα και drones), αλλά απορρίπτει κατηγορηματικά τους υψηλούς αριθμούς της Χεζμπολάχ ως υπερβολικούς και αναπόδεικτους.
Η αλήθεια «κρύβεται» κάπου στην μέση, αλλά όπως και να έχει το Ισραήλ έχει πολύ μεγαλύτερες απώλειες από το 2006 και οι στόχοι του δεν επετεύχθηκαν.
Γεωπολιτικά αυτό χαρακτηρίζεται ως ήττα και σίγουρα δεν ονομάζεται «νίκη».
