
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τις αποταμιεύσεις των πολιτών της ΕΕ «τεμπέλες» και ότι αυτές θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν, μιλώντας στις 27 Αυγούστου στο Ρολάν Γκαρός, στη συνάντηση των Γάλλων επιχειρηματιών του Medef.
«Η Ευρώπη έχει αποταμιεύσεις. Δυστυχώς, αυτές οι αποταμιεύσεις είναι τεμπέλικες», είπε.
Πρόσθεσε ότι «10 τρισεκατομμύρια ευρώ αποταμιεύσεων των νοικοκυριών παραμένουν σήμερα στις τραπεζικές καταθέσεις» και ότι «σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής αποταμίευσης επενδύεται εκτός της ηπείρου μας».
Το συμπέρασμά της ήταν ευθύ: «Η Ευρώπη πρέπει τώρα να τις θέσει στην υπηρεσία των επιχειρήσεών της».
Αυτό είναι το πολιτικό κέλυφος της Ένωσης Αποταμίευσης και Επενδύσεων, σχεδίου που η Επιτροπή προωθεί από το 2025 και θέλει να κλείσει ως το τέλος του 2026, με τους 27 ή «με όσους είναι έτοιμοι».
Στο ίδιο βήμα αναφέρθηκε σε προτάσεις «για την τιτλοποίηση», για τις επενδύσεις τραπεζών και ασφαλιστικών ταμείων και «για την ενοποίηση των αγορών μας, τη λειτουργία και την εποπτεία τους».
Μαζί, είπε, μπορούν να «ξεκλειδώσουν έως και 470 δισεκατομμύρια ευρώ πρόσθετων επενδύσεων».
Το νούμερο των 10 τρισ. δεν είναι προπαγάνδα. Τα στοιχεία της ΕΚΤ δείχνουν καταθέσεις νοικοκυριών της ζώνης του ευρώ κοντά σε αυτό το ύψος.
Όταν η πρόεδρος της Επιτροπής λέει σε αίθουσα εργοδοτών ότι τα λεφτά των πολιτών είναι «τεμπέλικα» και πρέπει να μπουν «στην υπηρεσία των εταιρειών», το μήνυμα δεν ακούγεται ως προσφορά καλύτερων αποδόσεων.
Ακούγεται ως πολιτική απόφαση για το πού θα πάνε ιδιωτικά κεφάλαια που σήμερα κάθονται σε καταθέσεις επειδή ο κόσμος φοβάται την αγορά και χρειάζεται ρευστότητα.
Νομικά, δεν υπάρχει μηχανισμός δήμευσης λογαριασμών. Οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί αφορούν φορολογικά κίνητρα για λογαριασμούς αποταμίευσης-επένδυσης, αναθεώρηση του πλαισίου τιτλοποιήσεων ώστε οι τράπεζες να ξεφορτώνουν δάνεια από τον ισολογισμό και να δανείζουν περισσότερο, και μετατόπιση εποπτείας προς το ευρωπαϊκό επίπεδο.
Για να μετακινηθεί ένα ευρώ από κατάθεση σε μετοχή ή αμοιβαίο, χρειάζεται ακόμη η υπογραφή του καταθέτη. Αυτό δεν αναιρεί το ουσιώδες: οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν αρχιτεκτονική που ωθεί μαζικά τις αποταμιεύσεις από το μαξιλάρι ασφαλείας προς εταιρείες, καινοτομία και, όπως έχει γραφτεί στα ίδια κείμενα της Επιτροπής, ακόμη και στην άμυνα.