
Η καταβολή διοδίων αποτελεί, κατά κανόνα, υποχρέωση για τους οδηγούς που κινούνται στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους. Ωστόσο, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις προβλέπονται απαλλαγές ή διευκολύνσεις για ορισμένες κατηγορίες πολιτών και οχημάτων.
Οι εξαιρέσεις δεν ισχύουν οριζόντια σε όλους τους αυτοκινητοδρόμους, καθώς κάθε οδικός άξονας και εταιρεία διαχείρισης εφαρμόζει το δικό του πλαίσιο. Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγχουν αν πληρούν τα κριτήρια που ισχύουν στη διαδρομή που χρησιμοποιούν.
Μία από τις βασικές κατηγορίες είναι οι μόνιμοι κάτοικοι περιοχών που βρίσκονται κοντά σε σταθμούς διοδίων. Το μέτρο εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, στην Εγνατία Οδό και στους κάθετους άξονές της, με τους δικαιούχους να μπορούν να υποβάλουν αίτηση για την έκδοση σχετικής απαλλαγής.
Απαλλαγές προβλέπονται επίσης για οχήματα που εξυπηρετούν άτομα με αναπηρία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται η κατοχή του προβλεπόμενου Δελτίου Στάθμευσης ΑμεΑ ή άλλου αναγνωρισμένου δικαιολογητικού, ενώ η απαλλαγή μπορεί να συνδέεται με συγκεκριμένο όχημα και πινακίδα κυκλοφορίας.
Ειδικό καθεστώς ισχύει και για οχήματα που χρησιμοποιούνται από κρατικές υπηρεσίες και φορείς άμεσης επέμβασης. Ασθενοφόρα, πυροσβεστικά και αστυνομικά οχήματα, καθώς και οχήματα της Πολιτικής Προστασίας και άλλων αρμόδιων κρατικών φορέων, μπορούν να εξαιρούνται από την καταβολή διοδίων όταν πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Για την υποβολή αίτησης, ανάλογα με την κατηγορία του δικαιούχου, μπορεί να απαιτούνται στοιχεία ταυτοποίησης, άδεια κυκλοφορίας και έγγραφα που αποδεικνύουν την ιδιότητα ή την κατοικία του ενδιαφερόμενου.
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά στις περιπτώσεις όπου υπάρχει σχετική πλατφόρμα. Ο ενδιαφερόμενος συμπληρώνει τα στοιχεία του, δηλώνει την πινακίδα του οχήματος και ανεβάζει τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Μετά τον έλεγχο και την έγκριση, η απαλλαγή μπορεί να συνδεθεί ηλεκτρονικά με την πινακίδα του οχήματος ή να προβλέπεται η χρήση ειδικής κάρτας, ανάλογα με το σύστημα που εφαρμόζεται στον συγκεκριμένο αυτοκινητόδρομο.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται, καθώς η απαλλαγή δεν σημαίνει απαραίτητα δωρεάν διέλευση από όλους τους αυτοκινητοδρόμους της χώρας. Συνήθως αφορά συγκεκριμένο οδικό άξονα, σταθμό διοδίων ή κατηγορία δικαιούχων.
Πριν από την υποβολή της αίτησης, επομένως, είναι απαραίτητο να ελεγχθούν οι προϋποθέσεις που ισχύουν για τη συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε να αποφευχθεί η απόρριψη λόγω ελλιπών ή λανθασμένων δικαιολογητικών.