Η ευρωπαϊκή χώρα που εξετάζει να απαγορεύσει την οδήγηση μετά τα 75 έτη – Τι συμβαίνει στην Ελλάδα μετά τα 65

Ένα ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο ζήτημα έρχεται στο προσκήνιο στην Πορτογαλία, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη πρωτοβουλία πολιτών που ζητά να απαγορεύεται η οδήγηση μετά τη συμπλήρωση των 75 ετών.

Η πρόταση προβλέπει ότι η άδεια οδήγησης θα παύει να ισχύει όταν ο οδηγός φτάνει στη συγκεκριμένη ηλικία, χωρίς να εξετάζεται κατά περίπτωση εάν εξακολουθεί να διαθέτει τις απαραίτητες ικανότητες για να βρίσκεται πίσω από το τιμόνι.

Η πρωτοβουλία έχει ήδη συγκεντρώσει εκατοντάδες υπογραφές, χωρίς πάντως να σημαίνει ότι επίκειται άμεσα κάποια αλλαγή στη νομοθεσία της χώρας.

Η πρόταση που ανοίγει μεγάλη συζήτηση

Την αναφορά υπέβαλε ο Nélson Manuel de Oliveira Ferreira, ο οποίος υποστηρίζει ότι η αύξηση της ηλικίας μπορεί να συνοδεύεται από μεταβολές σε βασικές λειτουργίες που είναι απαραίτητες για την ασφαλή οδήγηση.

Στο επίκεντρο βρίσκονται παράγοντες όπως η όραση, τα αντανακλαστικά, η αντίληψη του περιβάλλοντος και η ταχύτητα αντίδρασης σε μια ξαφνική κατάσταση.

Η λογική της πρότασης είναι ότι οι συγκεκριμένες ικανότητες ενδέχεται να μειώνονται με την πάροδο των χρόνων και ότι οι υπάρχοντες ιατρικοί έλεγχοι δεν μπορούν πάντοτε να εντοπίσουν κάθε περίπτωση οδηγού που δεν είναι πλέον ασφαλής.

Η πρόταση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την αφαίρεση των διπλωμάτων.

Ο συντάκτης της αναφοράς ζητά παράλληλα να υπάρξουν εναλλακτικές δυνατότητες μετακίνησης για τους ηλικιωμένους, καθώς μια οριζόντια απαγόρευση θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητά τους, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι δημόσιες συγκοινωνίες είναι περιορισμένες.

Προς το παρόν οι 75 υπογραφές δεν αρκούν

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.

Μέχρι τις 10 Αυγούστου είχαν συγκεντρωθεί 685 υπογραφές, ενώ απαιτούνται περισσότερες από 1.000 προκειμένου η αναφορά να εξεταστεί από κοινοβουλευτική επιτροπή.

Για να οδηγηθεί το ζήτημα σε συζήτηση στην Ολομέλεια του πορτογαλικού Κοινοβουλίου, απαιτούνται περισσότερες από 7.500 υπογραφές.

Με άλλα λόγια, η συγκέντρωση υπογραφών δεν σημαίνει ότι η Πορτογαλία ετοιμάζεται να αλλάξει άμεσα το καθεστώς για τους ηλικιωμένους οδηγούς.

Δεν υπάρχει σήμερα «κόφτης» στα 75

Το ισχύον καθεστώς στην Πορτογαλία δεν προβλέπει συγκεκριμένη ανώτατη ηλικία για την οδήγηση ΙΧ.

Ένας ηλικιωμένος μπορεί να συνεχίσει να οδηγεί εφόσον ανανεώνει την άδειά του και περνά τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Αυτό αποτελεί και ένα από τα βασικά σημεία αντιπαράθεσης γύρω από την πρόταση.

Οι επικριτές ενός απόλυτου ηλικιακού ορίου υποστηρίζουν ότι δεν μπορεί να θεωρείται κάποιος ακατάλληλος για οδήγηση απλώς και μόνο επειδή έχει φτάσει σε μια συγκεκριμένη ηλικία.

Άλλωστε, η φυσική κατάσταση και οι ικανότητες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ ανθρώπων της ίδιας ηλικίας.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα μετά τα 65

Στην Ελλάδα ακολουθείται διαφορετική φιλοσοφία.

Αντί να υπάρχει ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο μετά το οποίο απαγορεύεται η οδήγηση, το σύστημα προβλέπει συχνότερες ανανεώσεις και περισσότερους ιατρικούς ελέγχους όσο μεγαλώνει ο οδηγός.

Μετά τα 65 έτη η διάρκεια ισχύος της άδειας μειώνεται, ενώ από την ηλικία των 80 ετών η ανανέωση πραγματοποιείται ανά δύο χρόνια.

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία οδηγοί υποβάλλονται σε ιατρικές εξετάσεις, ενώ μετά τα 80 απαιτούνται επιπλέον γνωματεύσεις από ωτορινολαρυγγολόγο και νευρολόγο ή ψυχίατρο, εκτός από τις εξετάσεις παθολόγου και οφθαλμίατρου.

Ο στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν ο οδηγός εξακολουθεί να διαθέτει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για ασφαλή οδήγηση.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό

Η συζήτηση που ξεκίνησε στην Πορτογαλία δεν αφορά τελικά μόνο τους 75χρονους.

Αφορά το γενικότερο ερώτημα για το πότε ένας άνθρωπος θεωρείται πλέον ακατάλληλος να οδηγεί.

Ένα αυστηρό ηλικιακό όριο είναι απλό στην εφαρμογή του, όμως αντιμετωπίζει όλους τους οδηγούς με τον ίδιο τρόπο. Από την άλλη πλευρά, ένα σύστημα εξατομικευμένων ελέγχων απαιτεί περισσότερους και πιο ουσιαστικούς ελέγχους της πραγματικής ικανότητας κάθε οδηγού.

Και όσο ο πληθυσμός γερνά και οι άνθρωποι παραμένουν ενεργοί για περισσότερα χρόνια, το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.