Auto - Moto
Στη θεωρία, η ηλεκτρική κινητικότητα υπόσχεται έναν πιο ήσυχο κόσμο. Στην πράξη όμως, η πραγματικότητα είναι ελαφρώς διαφορετική.
Μια νέα συζήτηση για το επίπεδο θορύβου των ηλεκτρικών αυτοκινήτων μόλις άνοιξε. Και δεν αφορά τους υποχρεωτικούς ήχους προειδοποίησης, αλλά τα συστήματα εξωτερικής ενίσχυσης ήχου, τις τεχνολογίες που μιμούνται τον θόρυβο των θερμικών μοντέλων.
Στα χαρτιά, ο ευρωπαϊκός κανονισμός είναι σαφής. Από το 2019, τα ηλεκτρικά και υβριδικά αυτοκίνητα πρέπει να διαθέτουν σύστημα ακουστικής προειδοποίησης AVAS, με στόχο να ειδοποιούνται οι πεζοί και τα άτομα με προβλήματα όρασης για την προσέγγιση ενός αυτοκινήτου σε χαμηλή ταχύτητα. Το σύστημα αυτό επιβάλλει την εκπομπή ήχου έως τα 20 km/h (όριο που ενδέχεται να αυξηθεί στα 30 km/h) και απενεργοποιείται αυτόματα πάνω από αυτή την ταχύτητα, έτσι ώστε να περιορίζεται η ηχορύπανση. Πρόκειται για έναν συμβιβασμό ανάμεσα στην ασφάλεια και στη μείωση του θορύβου στις πόλεις.
Ωστόσο, αυτή η ισορροπία αμφισβητείται πλέον. Από το 2024, η Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UNECE) συζητά στη Γενεύη μια πιθανή αλλαγή στους κανονισμούς που αφορούν τις ηχητικές εκπομπές των οχημάτων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιθανή νομιμοποίηση των συστημάτων εξωτερικής ενίσχυσης ήχου (ESES – Exterior Sound Enhancement Systems), τα οποία επιτρέπουν στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα να παράγουν τεχνητούς ήχους χωρίς καμία σχέση με την ασφάλεια των άλλων χρηστών του δρόμου.
Το αίτημα αυτό προωθείται από τον Διεθνή Οργανισμό Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (OICA) και βασίζεται σε ένα επιχείρημα που διχάζει. Σύμφωνα με την OICA, ο ήχος «αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του DNA του αυτοκινήτου». Για ορισμένους κατασκευαστές, στόχος είναι να «διατηρηθεί το συναίσθημα, ο δυναμισμός και η ταυτότητα της μάρκας», ακόμη και στην εποχή της ηλεκτροκίνησης. Δεν είναι τυχαίο ότι κάποιοι έχουν ήδη επενδύσει σε ιδιαίτερες ηχητικές υπογραφές.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο τεχνητός ήχος κινητήρα του Hyundai Ioniq 5 N ή η Dodge Charger Daytona που αναπαράγει τον εμβληματικό ήχο ενός V8.
Αναμφίβολα, αυτά τα συστήματα έχουν έναν «διασκεδαστικό» και ελκυστικό χαρακτήρα. Ωστόσο, οι αντίπαλοι αυτής της εξέλιξης μιλούν για ιστορικό παράδοξο. Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της ηλεκτροκίνησης είναι ακριβώς η μείωση του θορύβου, ειδικά στο αστικό περιβάλλον. Η έγκριση πρόσθετων τεχνητών ήχων, υποστηρίζουν, θα «ακύρωνε μέρος των αναμενόμενων οφελών», τη στιγμή που οι πόλεις προσπαθούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων τους.
Τα επιχειρήματα αυτά ενισχύονται και από ζητήματα δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, ο θόρυβος από την οδική κυκλοφορία αποτελεί τον δεύτερο σημαντικότερο περιβαλλοντικό κίνδυνο στην Ευρώπη, ύστερα από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Περισσότερα από 110 εκατομμύρια άνθρωποι εκτίθενται σε επιβλαβή επίπεδα θορύβου, με αποδεδειγμένες επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι ο οδικός θόρυβος κοστίζει κάθε χρόνο από 1 έως 1,3 εκατομμύρια έτη υγιούς ζωής στην Ευρώπη.
Τα παραπάνω οδηγούν αρκετές χώρες, όπως η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες και η Ελβετία, να αντιταχθούν στην εισαγωγή των λεγόμενων «μη αναγκαίων» ήχων. Αντίθετα, η Γερμανία και η Ιαπωνία ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία. Ήδη φαίνεται να διαμορφώνεται ένας συμβιβασμός: Η έγκριση των συστημάτων ESES, αλλά με απενεργοποίηση από προεπιλογή. Ο οδηγός θα μπορεί να τα ενεργοποιεί χειροκίνητα, μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Η τελική απόφαση αναμένεται στην επόμενη ολομέλεια της UNECE, τον Φεβρουάριο. Το ερώτημα παραμένει: Πρέπει το ηλεκτρικό αυτοκίνητο να κόψει οριστικά τους δεσμούς του με την «κουλτούρα του θορύβου» ή να συνεχίσει να τη συντηρεί τεχνητά;
