Η απόκτηση άδειας οδήγησης απαιτεί διάβασμα για τη θεωρητική εξέταση, αλλά και ψυχραιμία, συγκέντρωση και σωστή εφαρμογή των κανόνων κατά την πρακτική δοκιμασία. Ωστόσο, αρκετά χρόνια μετά την απόκτηση του διπλώματος, η καθημερινή εμπειρία πίσω από το τιμόνι φαίνεται πως μπορεί να οδηγήσει στην εξασθένηση της θεωρητικής γνώσης.
Οι κανόνες της οδικής κυκλοφορίας αλλάζουν, αρκετές λεπτομέρειες ξεχνιούνται με την πάροδο του χρόνου, ενώ οι καθημερινές συνήθειες μπορεί να αντικαταστήσουν όσα είχαν διδαχθεί οι οδηγοί κατά την προετοιμασία τους για τις εξετάσεις.
Μια νέα έρευνα της AutoScout24 στην Ιταλία αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο αυτή την απόσταση ανάμεσα στην εμπειρία και στη θεωρητική γνώση. Στην έρευνα συμμετείχαν περισσότεροι από 4.000 οδηγοί, οι οποίοι διέθεταν άδεια οδήγησης κατηγορίας Β για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σε ένα τεστ 20 ερωτήσεων, βασισμένο στις επίσημες εξετάσεις του ιταλικού υπουργείου Μεταφορών. Για να θεωρηθεί επιτυχής η εξέταση, οι οδηγοί έπρεπε να περιορίσουν τα λάθη τους σε δύο το πολύ.
Μόλις 8% πέρασε το τεστ
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτικά. Μόλις το 8% των έμπειρων οδηγών κατάφερε να περάσει την εξέταση, κάτι που σημαίνει ότι περίπου 9 στους 10 θα αποτύγχαναν εάν καλούνταν σήμερα να εξεταστούν ξανά στη θεωρία για την απόκτηση διπλώματος.
Παρά το χαμηλό ποσοστό επιτυχίας, η εικόνα δεν σημαίνει ότι οι περισσότεροι οδηγοί έχουν ξεχάσει πλήρως τους κανόνες. Ο μέσος όρος των συμμετεχόντων ήταν 15 σωστές απαντήσεις στις 20.
Τα περισσότερα λάθη εντοπίστηκαν στην αναγνώριση της οδικής σήμανσης και στην ερμηνεία ειδικών κυκλοφοριακών καταστάσεων. Πρόκειται για στοιχεία που, σύμφωνα με τα αποτελέσματα, φαίνεται να ξεθωριάζουν όσο περνούν τα χρόνια από την απόκτηση του διπλώματος.
Δύσκολη και η εξέταση για τους νέους οδηγούς
Η έρευνα εξέτασε παράλληλα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσοι προσπαθούν σήμερα να αποκτήσουν άδεια οδήγησης.
Το 2025, σχεδόν 920.000 υποψήφιοι συμμετείχαν στις θεωρητικές εξετάσεις για δίπλωμα κατηγορίας Β στην Ιταλία. Από αυτούς, το 39,7%, δηλαδή σχεδόν 4 στους 10, απέτυχε.
Ανάλογες δυσκολίες καταγράφονται και στην πρακτική εξέταση. Σύμφωνα με τις σχολές οδηγών που συμμετείχαν στην έρευνα, τα περισσότερα λάθη των υποψηφίων εμφανίζονται στις διασταυρώσεις, στους κυκλικούς κόμβους και στις αλλαγές λωρίδας.
Προβλήματα παρατηρούνται επίσης στο παρκάρισμα, αλλά και στην αντιμετώπιση σύνθετων κυκλοφοριακών συνθηκών μέσα στις πόλεις, όπου ο οδηγός καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα πολλά διαφορετικά ερεθίσματα και κανόνες.
Το άγχος επηρεάζει την απόδοση
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον ψυχολογικό παράγοντα κατά τη διάρκεια της πρακτικής εξέτασης.
Το 86% των σχολών οδήγησης που συμμετείχαν στην έρευνα θεωρεί ότι το άγχος του υποψηφίου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αποτυχίας.
Την ίδια στιγμή, το 90% των σχολών εκτιμά ότι ακόμη και η στάση του εξεταστή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την απόδοση του υποψηφίου κατά τη διάρκεια της εξέτασης.
Τα ευρήματα δείχνουν, επομένως, ότι η ικανότητα οδήγησης δεν εξαρτάται μόνο από τα χρόνια που κάποιος βρίσκεται πίσω από το τιμόνι. Η γνώση των κανόνων, η εξοικείωση με τη σήμανση και η σωστή αντιμετώπιση διαφορετικών κυκλοφοριακών συνθηκών αποτελούν στοιχεία που μπορούν να εξασθενήσουν με τον χρόνο, ακόμη και σε οδηγούς με πολυετή εμπειρία.