Η «μάστιγα» των φροντιστηρίων και η υποχρηματοδότηση του δημόσιου συστήματος έχουν οδηγήσει τα ελληνικά νοικοκυριά να πληρώνουν υπερτριπλάσια ιδιωτική δαπάνη για την εκπαίδευση σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην ιδιωτική δαπάνη για την Παιδεία. Το 34,8% του συνόλου των δαπανών για την εκπαίδευση προέρχεται από ιδιωτικά χρήματα (κυρίως από τις τσέπες των νοικοκυριών), ενώ στην ΕΕ ο μέσος όρος είναι μόλις 10,8%.

Τα νούμερα για την Παιδεία (2022)Δημόσια δαπάνη: 7 δισ. ευρώ
Ιδιωτική δαπάνη (νοικοκυριά): 3,75 δισ. ευρώ
Συνολική δαπάνη: ~10,75 δισ. ευρώ

Με άλλα λόγια, το ελληνικό κράτος καλύπτει μόλις το 65,2% των συνολικών δαπανών για την Παιδεία, ενώ στην Ευρώπη ο μέσος όρος δημόσιας συμμετοχής φτάνει το 89,2%.Ο μέσος Ευρωπαίος πληρώνει μόλις το 1/10 των εξόδων για την εκπαίδευση των παιδιών του. Στην Ελλάδα, οι γονείς πληρώνουν πάνω από το 1/3 — και μάλιστα από το υστέρημά τους

.Το ίδιο και στην Υγεία

Η κατάσταση είναι εξίσου απογοητευτική και στον τομέα της Υγείας. Το 2023 η Ελλάδα βρέθηκε 3η στην ΕΕ σε ιδιωτικές δαπάνες υγείας, με τα νοικοκυριά να καλύπτουν το 34,3% του συνόλου των δαπανών (μόλις 65,7% από το κράτος).Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο μέσος όρος ιδιωτικής συμμετοχής στην Υγεία είναι μόλις 14,9% — δηλαδή τα ελληνικά νοικοκυριά πληρώνουν υπερδιπλάσια από τον Ευρωπαίο μέσο όρο.

Τι δείχνουν όλα αυτά;Η δημόσια Παιδεία και η δημόσια Υγεία στην Ελλάδα είναι «δωρεάν» μόνο κατ’ επίφαση.

Στην πραγματικότητα, το ελληνικό κράτος έχει μετακυλίσει ένα πολύ μεγάλο μέρος του κόστους στους πολίτες, οι οποίοι αναγκάζονται να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για φροντιστήρια, ιδιαίτερα μαθήματα, εξετάσεις, φάρμακα και ιδιωτικές θεραπείες.

Αποτέλεσμα;

Μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών
Αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων
Μείωση της κοινωνικής κινητικότητας

Η Ελλάδα δεν έχει απλώς ένα από τα πιο ακριβά συστήματα ιδιωτικής Παιδείας και Υγείας στην Ευρώπη. Έχει ένα από τα λιγότερο δημόσια συστήματα συνολικά, με τους πολίτες να καλούνται να πληρώσουν το κόστος της υποχρηματοδότησης.