Provocateur
Ενώ σε πολιτείες των ΗΠΑ, όπως η Νέα Υόρκη και το Νιου Τζέρσεϊ, οι τοπικές κοινωνίες καταφέρνουν να μπλοκάρουν μεγάλα έργα data centers και να επιβάλλουν πλήρεις απαγορεύσεις, στην Ελλάδα η κυβέρνηση δίνει «γη και ύδωρ» -κυριολεκτικά- για τη μαζική εγκατάστασή τους στη Δυτική Μακεδονία!
Στο Andover του Νιου Τζέρσεϊ, το δημοτικό συμβούλιο ακύρωσε πρόσφατα ένα τεράστιο έργο δισεκατομμυρίων δολαρίων και ψήφισε γενική απαγόρευση για ανάλογες υποδομές σε αγροτικές περιοχές. Οι κύριοι λόγοι πίσω από την απόφαση αφορούσαν την τεράστια κατανάλωση νερού για την ψύξη των συστημάτων, την κατακόρυφη αύξηση του κόστους του ηλεκτρικού ρεύματος για τους καταναλωτές, την περιβαλλοντική υποβάθμιση και την πλήρη αλλοίωση του χαρακτήρα της περιοχής.
Breaking: Andover New Jersey cancels data center project and passes complete ban!! Rural NJ is fighting back against Big Tech! pic.twitter.com/a9RsPzX5N4
— Ben Dziobek (@BenDziobek) May 29, 2026
This gentleman perfectly summed up what millions of Americans feel about these massive data centers 👏
Town meeting in a BARN with taxidermy on the wall…. Fighting to keep an AI/crypto mining data center out of their working-class NJ town.
They DON’T want their towns destroyed… pic.twitter.com/3nwHa5A6tP
— Jessica Rojas 🇺🇸💪 (@VoicesUnheard) May 9, 2026
Αντίθετα, στην περιοχή της Κοζάνης, οι τοπικές αντιδράσεις φαίνονται να μην εισακούγονται με την ίδια ευκολία. Εκεί προωθείται η μετατροπή της περιοχής σε μεγάλο κέντρο υποδοχής data centers, με τους κατοίκους να προειδοποιούν για ακριβώς τα ίδια προβλήματα: καταστροφή του υδροφόρου ορίζοντα, περιβαλλοντική επιβάρυνση, συνεχή έντονο θόρυβο και υπερφόρτωση του ηλεκτρικού δικτύου.
Η περιοχή προωθείται ως μεγάλο κέντρο υποδοχής data centers, με τους κατοίκους να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για μη αναστρέψιμη καταστροφή του υδροφόρου ορίζοντα, συνεχή ηχητική ρύπανση, περιβαλλοντική επιβάρυνση και υπερφόρτωση του ηλεκτρικού δικτύου.
Σύμφωνα με τον τρέχοντα σχεδιασμό, μέσα στους επόμενους 3 έως 6 μήνες αναμένεται να επιλεγεί ο τεχνολογικός κολοσσός τύπου Google, Microsoft κ.ά.) που θα αναλάβει το μεγάλο data center της ΔΕΗ στην Κοζάνη. Το συγκεκριμένο project, ισχύος 300 MW, αποτελεί μόνο την απαρχή ενός ευρύτερου σχεδίου ψηφιακών κόμβων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, το οποίο τροφοδοτείται από την παγκόσμια έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, γιατί στην Ελλάδα δεν καταδεχόμαστε να ασχοληθούμε με τίποτα λιγότερο από «κόμβους».
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΔΕΗ πρόκειται να εισφέρει τη γη, το κτίριο, τις ενεργειακές υποδομές και τη μακροχρόνια τροφοδοσία ρεύματος μέσω συμβολαίων που ξεπερνούν τη δεκαετία.
Κριτική προκαλεί ωστόσο το γεγονός ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει το σύνολο του περιβαλλοντικού και ενεργειακού κόστους για την παροχή υπολογιστικής ισχύος προς την υπόλοιπη Ευρώπη, χωρίς η ίδια η χώρα να έχει ουσιαστική ερευνητική ή τεχνολογική συμμετοχή στην ανάπτυξη του κλάδου της Τεχνητής Νοημοσύνης. Καμία απολύτως!
Η Ευρώπη «διψά» για data centers και η Ελλάδα γίνεται ο πρόθυμος εθελοντής.
Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για τους Ευρωπαίους. Η μετατροπή της Ελλάδας σε χώρο δημιουργίας data centers είναι ιδανική ώστε να μην κατασκευαστούν αντίστοιχα κέντρα στις ευρωπαϊκές χώρες.
Η παγκόσμια ζήτηση για data centers εκτιμάται ότι θα εκτοξευθεί στα 163 GW έως το 2030 από 46 GW το 2020, κυρίως λόγω της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης.
Στην Ευρώπη ειδικά, η προβλεπόμενη ζήτηση φτάνει τα 28 GW μέχρι το τέλος της δεκαετίας, με το υφιστάμενο pipeline έργων να αφήνει «κενό» περίπου 11 GW.
Τι καλύτερο για τους Ευρωπαίους να αποθέσουν μεγάλο μέρος των data center στην Ελλάδα προκειμένου να ικανοποιήσουν αυτή τη ζήτηση.
Σταθερά έσοδα για τις Big Tech
Το επιχειρηματικό μοντέλο πίσω από το μεγάλο data center της ΔΕΗ στην Κοζάνη βασίζεται σε ένα διπλό άξονα εσόδων: τη μακροχρόνια ενοικίαση των υποδομών σε Google ή Microsoft κτλ.) για 10 έως 20 χρόνια και την παράλληλη πώληση τεράστιων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερές τιμές. Ενώ για την εταιρεία αυτό μεταφράζεται σε εγγυημένες ροές εσόδων, για την τοπική κοινωνία ανοίγει ένας μεγάλος κύκλος ανησυχητικών μειονεκτημάτων και κινδύνων.
Η πρώτη μεγάλη παγίδα αφορά τις θέσεις εργασίας, οι οποίες παρουσιάζονται ως όφελος, αλλά στην πραγματικότητα είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Η απασχόληση θα είναι κυρίως εποχική κατά τη φάση της κατασκευής, ενώ στη φάση της κανονικής λειτουργίας οι μόνιμες θέσεις είναι ελάχιστες, καθώς οι υποδομές αυτές είναι σχεδόν πλήρως αυτοματοποιημένες.
Το πιο κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, παραμένει το δυσανάλογο περιβαλλοντικό κόστος που καλείται να πληρώσει η περιοχή. Η τεράστια κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος από τα data centers αναμένεται να ασκήσει ακραία πίεση στο ήδη επιβαρυμένο ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας, ενώ η ανάγκη για διαρκή ψύξη των συστημάτων απειλεί με εξάντληση τον τοπικό υδροφόρο ορίζοντα σε μια εποχή έντονης λειψυδρίας. Παράλληλα, η λειτουργία των γιγαντιαίων ψυκτικών εγκαταστάσεων συνεπάγεται συνεχή και έντονο θόρυβο (ηχητική ρύπανση) για τις γύρω περιοχές, υποβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Η κρίσιμη ερώτηση που προκύπτει είναι σαφής: Είναι δυνατόν τα εταιρικά έσοδα από τα ενοίκια και το ρεύμα να αντισταθμίσουν την περιβαλλοντική υποβάθμιση, τη δέσμευση των υδάτινων πόρων και την ενεργειακή πίεση που θα δεχτεί η Κοζάνη;
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι το τίμημα είναι πολύ μεγαλύτερο από τα δευτερεύοντα οφέλη των τοπικών φόρων ή των δρόμων που υπόσχονται οι επενδυτές.
