Η τηλεφωνική επικοινωνία του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί με τον Έλληνα ομόλογό του Γιώργο Γεραπετρίτη δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη διπλωματική επαφή σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής κινητικότητας στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο βρίσκεται το εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και η κατάσταση των ελληνόκτητων πλοίων που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή.

Η επικοινωνία ανακοινώθηκε από την ιρανική πλευρά, η οποία περιορίστηκε να αναφέρει ότι οι δύο υπουργοί συζήτησαν διμερή θέματα, καθώς και τις τελευταίες διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις.

Η λακωνική ανακοίνωση, σε συνδυασμό με την απουσία άμεσης αντίστοιχης ενημέρωσης από την Αθήνα, τροφοδότησε ερωτήματα για το τι ακριβώς τέθηκε στο τραπέζι.

  • Το αίτημα της Τεχεράνης και ο ρόλος του Ορμούζ

Το ενδιαφέρον στρέφεται στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως και κρίσιμο πέρασμα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Οποιαδήποτε διατάραξη της ναυσιπλοΐας στην περιοχή έχει άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στις χώρες του Κόλπου, αλλά και στη διεθνή ναυτιλία.

Σε αυτό το περιβάλλον, το Ιράν φαίνεται να επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με χώρες που διαθέτουν ισχυρή παρουσία στη διεθνή ναυτιλία.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη θέση, καθώς ελληνόκτητα πλοία αποτελούν σημαντικό τμήμα του παγκόσμιου εμπορικού στόλου και κινούνται στις θαλάσσιες οδούς της περιοχής.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία από τη στιγμή που η Τεχεράνη ζήτησε συγκεκριμένη στάση από την ελληνική πλευρά αναφορικά με τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Ωστόσο, για την Αθήνα το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκομμένα από την ασφάλεια των ελληνόκτητων πλοίων και των πληρωμάτων τους.

«Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελούν βασικές παραμέτρους της ελληνικής θέσης», αναφέρθηκε μεταξύ άλλων.

  • Τα ελληνόκτητα πλοία στο επίκεντρο

Η Ελλάδα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εξέλιξη της κατάστασης, καθώς η ελληνόκτητη ναυτιλία διαθέτει τεράστια παρουσία στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.

Η παρατεταμένη ένταση στον Περσικό Κόλπο δημιουργεί συνεπώς, άμεσο κίνδυνο για πλοία και πληρώματα ελληνικών συμφερόντων.

Η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές και σε προηγούμενες επαφές με την Τεχεράνη ότι δεν θεωρεί αποδεκτό να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια των πλοίων και των ναυτικών.

Παράλληλα, η ελληνική πλευρά έχει υπογραμμίσει την ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται και η δυσκολία για την ελληνική διπλωματία.

Από τη μία πλευρά, η Αθήνα έχει κάθε λόγο να διατηρεί έναν λειτουργικό δίαυλο επικοινωνίας με την Τεχεράνη, ιδιαίτερα όταν διακυβεύεται η ασφάλεια ελληνικών πληρωμάτων. Από την άλλη, δεν μπορεί να αγνοήσει τις δεσμεύσεις της ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.

  • Γιατί τώρα η επικοινωνία

Η χρονική συγκυρία της τηλεφωνικής επικοινωνίας δεν περνά απαρατήρητη.

Η κατάσταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της περιφερειακής κρίσης, ενώ κάθε κίνηση που αφορά τη διέλευση εμπορικών πλοίων αποκτά διεθνή σημασία.

Η απόφαση της Τεχεράνης να δημοσιοποιήσει πρώτη την επικοινωνία με τον Γιώργο Γεραπετρίτη μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια να καταδείξει ότι εξακολουθεί να διαθέτει ανοιχτούς διαύλους με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Παράλληλα, η επαφή προσφέρει στην Αθήνα τη δυνατότητα να θέσει απευθείας ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια της ελληνικής ναυτιλίας.

Το πραγματικό περιεχόμενο της συζήτησης αναμένεται να αποσαφηνιστεί από τις επόμενες τοποθετήσεις των δύο πλευρών.

Το βέβαιο είναι ότι πίσω από τη διπλωματική γλώσσα της «ανταλλαγής απόψεων για περιφερειακά ζητήματα» βρίσκεται ένα εξαιρετικά πρακτικό και κρίσιμο ερώτημα.

Τι θα συμβεί με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και πώς θα διασφαλιστούν τα ελληνόκτητα πλοία και τα πληρώματά τους.