Newsroom | email: info@pronews.gr

H Ανθρωπότητα βλέπει ξανά μετά το 1972 το «Dark side of the moon» (την αθέατη πλευρά της Σελήνης) μέσω της αποστολής Artemis II καθώς το διαστημόπλοιο Orion πλησιάζει στο κοντινότερο σημείο από το φεγγάρι.

Η NASA δημοσιοποίησε εικόνες από την τέταρτη ημέρα της αποστολής, στις 5 Απριλίου, όταν το πλήρωμα είχε μια σπάνια οπτική ταυτόχρονα προς τη Γη και τη Σελήνη.

Μια εντυπωσιακή εικόνα της Γης καταγράφηκε στις 5 Απριλίου από το εσωτερικό του Orion, την τέταρτη ημέρα της αποστολής Artemis II, λίγο πριν το πλήρωμα φτάσει στο πλησιέστερο σημείο από τη Σελήνη στις 6 Απριλίου.

Παράλληλα, η NASA παρουσίασε οπτικοποίηση που δείχνει τι ακριβώς βλέπουν οι αστροναύτες έξω από το παράθυρο κατά τη διάρκεια της διέλευσης κοντά από τη Σελήνη. Η επτάωρη προσομοίωση έχει συμπυκνωθεί σε βίντεο διάρκειας 28 δευτερολέπτων.

Η ομάδα των αστροναυτών και οι επιστήμονες της σεληνιακής έρευνας έχουν εκπαιδευτεί επί χρόνια, ώστε να αξιοποιήσουν στο μέγιστο κάθε ευκαιρία παρατήρησης της Σελήνης, ανεξάρτητα από τις συνθήκες φωτισμού.

Οι επιστήμονες στο Κέντρο Ελέγχου Αποστολών στο Χιούστον συνδύασαν δεδομένα από την τροχιά του Orion με πληροφορίες από τον δορυφόρο Lunar Reconnaissance Orbiter, καθώς και στοιχεία για την κίνηση του ηλιακού συστήματος, προκειμένου να δημιουργήσουν εργαλεία που επιτρέπουν την πληρέστερη κατανόηση της συνολικής εικόνας της αποστολής.

Το πλήρωμα της Artemis II είχε την πρώτη του οπτική επαφή με την αθέατη πλευρά της Σελήνης, όπως δήλωσε η ειδική αποστολής Κριστίνα Κοχ.

«Ήταν απολύτως εντυπωσιακό», ανέφερε.

Η συγκεκριμένη πλευρά της Σελήνης δεν είναι ορατή από τη Γη, καθώς παραμένει πάντα στραμμένη μακριά από τον πλανήτη μας. Εκτιμάται ότι ακόμη και οι αποστολές Apollo τη δεκαετία του 1960 και του 1970 δεν κατάφεραν να τη δουν πλήρως, λόγω των συνθηκών φωτισμού.

Περιγράφοντας τη διαφορά σε σχέση με τη συνήθη εικόνα της Σελήνης από τη Γη, η Κοχ δήλωσε στο NBC News: «Τα πιο σκοτεινά σημεία δεν βρίσκονται ακριβώς εκεί που τα περιμένεις. Υπάρχει μια αίσθηση ότι αυτό δεν είναι το φεγγάρι που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε».

Η NASA δημοσίευσε επίσης εικόνα που κατέγραψε το πλήρωμα, στην οποία απεικονίζεται η λεκάνη Orientale, ένας κρατήρας πολλαπλών δακτυλίων με διάμετρο περίπου 577 μιλίων, που δημιουργήθηκε από πρόσκρουση αστεροειδούς.

Σύμφωνα με τη NASA, είναι η πρώτη φορά που ολόκληρη η συγκεκριμένη λεκάνη παρατηρείται απευθείας από ανθρώπινα μάτια.

Οι αστροναύτες αναμένεται να δουν και άλλες περιοχές που δεν έχουν παρατηρηθεί στο παρελθόν κατά τη διάρκεια της ιστορικής διέλευσης της Δευτέρας.

Ο αστροναύτης Ριντ Γουάιζμαν δήλωσε ότι η δυνατότητα να βλέπει κανείς ταυτόχρονα τη Γη και τη Σελήνη είναι «πραγματικά συγκλονιστική».

«Η Γη βρίσκεται σχεδόν σε πλήρη έκλειψη, ενώ η Σελήνη είναι σχεδόν πλήρως φωτισμένη. Μόνο από ένα σημείο ακριβώς ανάμεσα στα δύο ουράνια σώματα μπορεί κανείς να έχει αυτή την εικόνα», σημείωσε.

H Σελήνη έχει δύο πρόσωπα: η πλευρά που κοιτάζει μόνιμα προς τη Γη καλύπτεται από αχανείς πεδιάδες στερεοποιημένης λάβας ενώ το ανάγλυφο της αθέατης πλευράς είναι βραχώδες και τραχύ.

Η ανομοιότητα, αναφέρουν ερευνητές της υπηρεσίας στο περιοδικό «Nature», οφείλεται στην ασύμμετρη δομή του υποκείμενου μανδύα, η οποία πιθανώς είναι αποτέλεσμα ηφαιστειακών εκρήξεων που συντάραξαν  την ορατή πλευρά πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.

Η δύναμη της βαρύτητας δεν είναι σταθερή σε όλη την επιφάνεια της Σελήνης αλλά μεταβάλλεται ανάλογα με την πυκνότητα των υποκείμενων πετρωμάτων, όπως συμβαίνει εξάλλου και στη Γη.

Επιπλέον, η Σελήνη δέχεται τη βαρυτική έλξη της Γης, η οποία αλλάζει διαρκώς καθώς το φεγγάρι κινείται σε μια ελλειπτική τροχιά, με την απόσταση των δύο σωμάτων διαρκώς να αυξομειώνεται.

Αυτή η αυξομείωση της βαρυτικής έλξης της Γης προκαλεί παλιρροϊκές παραμορφώσεις στη Σελήνη, καθώς η επιφάνεια και το εσωτερικό της περιοδικά τεντώνονται και συστέλλονται – περίπου όπως συμβαίνει με το νερό των ωκεανών στις γήινες παλίρροιες.

Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η παλιρροϊκή παραμόρφωση είναι εντονότερη στην ορατή πλευρά, ένδειξη ότι οι δύο πλευρές διαφέρουν όσον αφορά τη σύσταση του μανδύα, ο οποίος βρίσκεται ανάμεσα στον φλοιό και τον πυρήνα.

Ο μανδύας στην ορατή πλευρά εκτιμήθηκε ότι είναι 100-200 βαθμούς Κελσίου θερμότερος από ό,τι στην αθέατη πλευρά, εύρημα που ενισχύει τις υποψίες ότι η ορατή πλευρά περιέχει περισσότερα ραδιενεργά ισότοπα που εκπέμπουν θερμότητα.

Τα ισότοπα αυτά πιθανότατα συσσωρεύτηκαν στην ορατή πλευρά από εκτεταμένες ηφαιστειακές εκρήξεις πριν από 3-4 δισεκατομμύρια χρόνια, ανέφεραν οι ερευνητές.

Η θερμότητα των ισοτόπων κάνει τον μανδύα πιο μαλακό στην ορατή πλευρά και αυξάνει έτσι τις παραμορφώσεις λόγω των παλιρροϊκών δυνάμεων.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της NASA, η ίδια βαρυτική μέθοδος μπορεί να αξιοποιηθεί για τη μελέτη της εσωτερικής δομής του Εγκέλαδου, δορυφόρου του Κρόνου, καθώς και του Γανυμήδη, δορυφόρου του Δία.

Και τα δύο σώματα πιστεύεται ότι κρύβουν κάτω από την παγωμένη επιφάνειά τους μεγάλους ωκεανούς που θα μπορούσαν να φιλοξενούν ζωή.

Το πρόγραμμα παρατηρήσεων κατά τη μεγάλη προσέγγιση

Η επικεφαλής επιστημονική αξιωματούχος της NASA, Κέλσι Γιανγκ, παρουσίασε το πρόγραμμα της διέλευσης του Orion από τη Σελήνη, επισημαίνοντας ότι το πλήρωμα έχει ιδιαίτερα απαιτητικό πρόγραμμα βασισμένο στους επιστημονικούς στόχους της αποστολής.

Οι σεληνιακές παρατηρήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν περίπου στις 21:45 ώρα Ελλάδας τη Δευτέρα.

Οι αστροναύτες θα έχουν στη διάθεσή τους περίπου πέντε ώρες για να παρατηρήσουν τη φωτισμένη επιφάνεια της Σελήνης, συμπεριλαμβανομένων των σημείων προσεδάφισης των αποστολών Apollo 12 και Apollo 14.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου παρατήρησης, θα συνεχίσουν να ακολουθούν το «πλάνο στόχευσης», το οποίο βασίζεται στους επιστημονικούς στόχους της αποστολής και επιτρέπει την παρακολούθηση των μεταβολών της σεληνιακής επιφάνειας.

Στις 01:45 ώρα Ελλάδας τα ξημερώματα της Τρίτης αναμένεται απώλεια σήματος, καθώς η Γη θα εξαφανιστεί από το οπτικό πεδίο του Orion πριν επανεμφανιστεί από την άλλη πλευρά.

Κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος, το πλήρωμα θα συνεχίσει τις επιστημονικές παρατηρήσεις, ενώ λίγο αργότερα το Orion θα φτάσει στο πιο απομακρυσμένο σημείο από τη Γη.

Στις 03:45 ώρα Ελλάδας το Orion θα έχει τη δυνατότητα να παρατηρήσει έκλειψη από μοναδικό σημείο θέασης, όπου ο Ήλιος θα εξαφανίζεται πίσω από τη Σελήνη.

Οι σεληνιακές παρατηρήσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν περίπου στις 04:20 ώρα Ελλάδας.

Ακολουθήστε το pronews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις