Διάστημα
Πριν από τέσσερα χρόνια, αστρονόμοι εντόπισαν μια μακρινή υπερμεγέθη μαύρη τρύπα να καταπίνει ένα ολόκληρο άστρο.
Το άστρο είχε περιπλανηθεί πολύ κοντά στην υπερμεγέθη μαύρη τρύπα (SMBH) και η ισχυρή βαρύτητα της μαύρης τρύπας εμπόδισε τη διαφυγή της.
Ήταν ένα συμβάν παλιρροϊκής διαταραχής (TDE) και τώρα, τέσσερα χρόνια αργότερα, η παραγωγή ενέργειας από το TDE εξακολουθεί να αυξάνεται.
Το TDE ονομάζεται AT2018hyz , όπου το AT σημαίνει Astronomical Transient (Αστρονομική Μεταβατική), το 2018 είναι το έτος της αρχικής ανακάλυψης και το hyz είναι ένας διαδοχικός κωδικός ονομασίας για το έτος.
Εντοπίστηκε αρχικά από την Αυτόματη Έρευνα All Sky για Υπερκαινοφανείς (ASASS-SN) το 2018, αλλά οι ραδιοεκπομπές εμφανίστηκαν και ανιχνεύθηκαν μόνο το 2022.
Οι παρατηρήσεις που δείχνουν τη συνεχιζόμενη αύξηση των εκπομπών ενέργειας βρίσκονται σε νέα έρευνα στο The Astrophysical Journal.
Τίτλος της είναι «Συνεχιζόμενη Ταχεία Ραδιοφωταύγεια του Γεγονότος Παλιρροϊκής Διαταραχής AT2018hyz» και η κύρια συγγραφέας είναι η Yvette Cendes.
Η Cendes είναι Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου του Όρεγκον.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι η ενέργεια που εκπέμπεται όχι μόνο δεν μειώνεται με τον χρόνο, αλλά συνεχίζει να αυξάνεται. Οι παρατηρήσεις καλύπτουν περίοδο από περίπου 1.370 έως 2.160 ημέρες μετά την καταστροφή του άστρου και αποκαλύπτουν ότι η ραδιολαμπρότητα του φαινομένου αυξάνεται σε όλες τις συχνότητες.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η εκπομπή ενέργειας είναι σήμερα περίπου 50 φορές ισχυρότερη από ό,τι όταν εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο ραδιοφάσμα.
Το γεγονός αυτό θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστο, καθώς τα περισσότερα TDE εξασθενούν με την πάροδο του χρόνου.
Δύο πιθανά σενάρια
Οι ερευνητές εξετάζουν δύο πιθανά σενάρια για να εξηγήσουν το φαινόμενο. Στο πρώτο σενάριο, της «καθυστερημένης σφαιρικής εκροής», τα υλικά του κατεστραμμένου άστρου εκτοξεύτηκαν περίπου 620 ημέρες μετά την καταστροφή, δημιουργώντας ένα κύμα που τώρα γίνεται ορατό καθώς επεκτείνεται.
Στο δεύτερο σενάριο, του «πίδακα εκτός άξονα», η μαύρη τρύπα εκτόξευσε έναν πίδακα σωματιδίων που ταξιδεύει με σχετικιστικές ταχύτητες (κοντά στην ταχύτητα του φωτός).
Επειδή όμως ο πίδακας δεν «κοιτούσε» απευθείας προς τη Γη, η ακτινοβολία του ήταν αρχικά αόρατη λόγω φαινομένων σχετικότητας. Καθώς ο πίδακας επιβραδύνει και διαπλατύνεται, η ακτινοβολία του φτάνει πλέον σε εμάς με αυξανόμενη ένταση.
Η σύγκριση με το Death Star
Οι υπολογισμοί των ερευνητών δείχνουν ότι η ενέργεια που απελευθερώνεται είναι συγκρίσιμη με εκείνη μιας έκρηξης ακτίνων γάμμα, δηλαδή των πιο ενεργητικών εκρήξεων στο Σύμπαν. Για να δώσουν την εικόνα του μεγέθους της, χρησιμοποίησαν τις εκτιμήσεις της ενεργειακής απόδοσης του Death Star από τους φαν των ταινιών «Star Wars».
Το αποτέλεσμα είναι ότι υπερμεγέθης μαύρη τρύπα εκπέμπει τουλάχιστον ένα τρισεκατομμύριο φορές περισσότερη ενέργεια από ένα πλήρως λειτουργικό Death Star, ενώ το ανώτατο όριο φτάνει έως και τα 100 τρισεκατομμύρια.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η εκπομπή ραδιοκυμάτων θα συνεχίσει να αυξάνεται και πιθανόν να κορυφωθεί γύρω στο 2027. Η ανακάλυψη εγείρει νέα ερωτήματα για το αν παρόμοια φαινόμενα συμβαίνουν και αλλού στο Σύμπαν αλλά περνούν απαρατήρητα, καθώς απαιτούν μακροχρόνιες και συστηματικές παρατηρήσεις.
Η ομάδα σκοπεύει να συνεχίσει την παρακολούθηση του AT2018hyz σε πολλαπλά μήκη κύματος, ώστε να κατανοήσει καλύτερα την εξέλιξη του υλικού που εκτοξεύεται και το περιβάλλον γύρω από τη μαύρη τρύπα.
