Διάστημα
Ο Μπετελγκέζ, ένας από τους πιο εντυπωσιακούς ερυθρούς υπεργίγαντες στον αστερισμό του Ωρίωνα, αποκαλύπτεται μέσα από νέες παρατηρήσεις ως ένας εξαιρετικά δυναμικός και ανομοιόμορφος αστέρας.
Οι εικόνες υψηλής ανάλυσης από το ALMA δείχνουν δομές στην ατμόσφαιρά του που παραμένουν σταθερές για πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσο προβλέπουν τα υπάρχοντα μοντέλα.
Ο αστέρας, που βρίσκεται σχετικά κοντά στη Γη, έχει περίπου 14 φορές τη μάζα του Ήλιου και ακτίνα μεγαλύτερη από 650 φορές την ηλιακή. Η εξωτερική του ατμόσφαιρα παρουσιάζει έντονη ανομοιομορφία, με περιοχές διαφορετικής θερμοκρασίας και πυκνότητας.
Δύο θερμές περιοχές προβληματίζουν τους επιστήμονες
Οι νέες μετρήσεις δείχνουν ότι η μέση θερμοκρασία της περιοχής που παρατηρήθηκε είναι περίπου 2.000 βαθμοί Κελσίου. Ξεχωρίζουν, ωστόσο, δύο φωτεινές περιοχές που είναι αρκετές εκατοντάδες βαθμούς θερμότερες από το περιβάλλον τους.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πιθανότατα πρόκειται για θερμό αέριο που ανεβαίνει από βαθύτερα στρώματα του άστρου, μεταφέροντας ενέργεια προς την επιφάνειά του.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι παρόμοιες θερμές δομές είχαν καταγραφεί και σε παλαιότερες παρατηρήσεις.
Η σύγκριση των νέων εικόνων με παρατηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν περίπου επτά χρόνια νωρίτερα έδειξε ότι ορισμένες από αυτές τις περιοχές έχουν αλλάξει ελάχιστα.
Η διάρκεια ζωής τους προκαλεί ερωτήματα, καθώς τα σημερινά μοντέλα για την τυρβώδη μεταφορά θερμότητας στο εσωτερικό του Μπετελγκέζ προβλέπουν ότι τέτοιες δομές θα έπρεπε να μεταβάλλονται πολύ ταχύτερα.
Ο πιθανός ρόλος ενός συνοδού αστέρα
Μία από τις πιθανές εξηγήσεις που εξετάζουν οι ερευνητές συνδέεται με τον πιθανό συνοδό του Μπετελγκέζ, τον Betelgeuse B, γνωστό και ως Siwarha.
Η βαρυτική του επίδραση και η κίνησή του γύρω από τον ερυθρό υπεργίγαντα ενδέχεται να επηρεάζουν τις διαδικασίες μεταφοράς ενέργειας και ύλης στο εσωτερικό του.
Οι παρατηρήσεις δείχνουν επίσης ότι η μεταφορά υλικού δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρο τον αστέρα. Το στοιχείο αυτό θα μπορούσε να εξηγεί την έντονα «κοκκώδη» εμφάνιση της ατμόσφαιράς του και να προσφέρει νέα στοιχεία για το πώς συμπεριφέρονται οι τεράστιοι αστέρες στα τελευταία στάδια της ζωής τους.
