Διάστημα
Οι αστρονόμοι προειδοποιούν για δύο φιλόδοξα σχέδια που θα μπορούσαν να αλλάξουν δραματικά τον ουρανό της Γης και να επηρεάσουν τη λειτουργία πολλών επίγειων τηλεσκοπίων.
Αστρονόμοι από διάφορες χώρες ζητούν από την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) να απορρίψει το αίτημα της SpaceX για την εκτόξευση ενός εκατομμυρίου δορυφόρων που θα λειτουργούν ως διαστημικά data center. Παράλληλα, καλούν την αρχή να απορρίψει το σχέδιο της αμερικανικής Reflect Orbital για την εκτόξευση 4.000 τροχιακών κατόπτρων, τα οποία θα φωτίζουν ηλιακά πάρκα στο έδαφος, επιτρέποντας παραγωγή ενέργειας ακόμη και τη νύχτα.
«Είναι πραγματικά απαράδεκτο», δήλωσε στο Space.com ο Ρόμπερτ Μάσεϊ, αναπληρωτής εκτελεστικός διευθυντής της Βασιλική Εταιρεία Αστρονομίας, η οποία έχει υποβάλει ένσταση στην FCC. «Πρόκειται για καταστροφή ενός θεμελιώδους στοιχείου της ανθρώπινης κληρονομιάς».
Στις αρχές Φεβρουαρίου, η SpaceX υπέβαλε αίτημα για την εκτόξευση ενός εκατομμυρίου δορυφόρων-data center, με το επιχείρημα ότι θα εκμεταλλεύονταν τη συνεχή παροχή ηλιακής ενέργειας και θα εξοικονομούσαν πολύτιμο χώρο στη Γη. Ανάλογα σχέδια έχουν δρομολογήσει και άλλοι μεγάλες εταιρείες, όπως ο Τζεφ Μπέζος και η Google.
Ταυτόχρονα, η Reflect Orbital, εταιρεία που ίδρυσε ο πρώην υπάλληλος της SpaceX, Μπεν Νόβακ, ζήτησε άδεια για την εκτόξευση ενός πρωτότυπου τροχιακού κατόπτρου, προάγγελου της συστοιχίας 4.000 καθρεπτών που σκοπεύει να θέσει σε τροχιά φέτος. Τα κάτοπτρα αυτά, μήκους 55 μέτρων, θα κινούνταν σε ηλιοσύγχρονη τροχιά ώστε να παραμένουν συνεχώς εκτεθειμένα στο φως του Ήλιου, ανακλώντας φωτισμό προς τη Γη όλο το 24ωρο. Η Reflect Orbital ισχυρίζεται ότι τα κάτοπτρα θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τα φώτα δρόμων, να αυξήσουν την παραγωγικότητα καλλιεργειών και να προσφέρουν φωτισμό σε ζώνες έκτακτης ανάγκης.
Αν τα σχέδια αυτά υλοποιηθούν, ο νυχτερινός ουρανός θα αλλάξει ριζικά: χιλιάδες φωτεινές κουκκίδες θα κινούνται στον ουρανό ακόμα και τις πιο σκοτεινές νύχτες. Σύμφωνα με τον Μάσεϊ, η φωτεινότητα της Reflect Orbital θα ήταν αρκετές φορές πιο ισχυρή από την Πανσέληνο και θα καθιστούσε τον ουρανό τρεις φορές πιο φωτεινό, ακόμα και σε απομονωμένες περιοχές όπου λειτουργούν επίγεια τηλεσκόπια.
Η αστροφυσικός Νοέλια Νόελ επισήμανε ότι, ενώ η τεχνολογική καινοτομία προσφέρει οφέλη, η εκτόξευση εκατοντάδων χιλιάδων ή εκατομμυρίων φωτεινών αντικειμένων — ή ο σκόπιμος φωτισμός της Γης από την τροχιά — απειλεί να αλλάξει ριζικά τον νυχτερινό ουρανό, με συνέπειες για την αστρονομία, τα οικοσυστήματα, την πολιτιστική κληρονομιά και τη σχέση της ανθρωπότητας με το Σύμπαν.
Ωστόσο, η γρήγορη εξέταση των αιτήσεων από την FCC αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι ανησυχίες των αστρονόμων να μην ληφθούν υπόψη, καθώς η διαδικασία δεν απαιτεί ούτε περιβαλλοντικές μελέτες για τις επιπτώσεις της φωτορύπανσης στα οικοσυστήματα.
