Διάστημα
Το σήμα «Wow!» ήρθε από το Διάστημα, καταγράφηκε για μόλις 72 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια εξαφανίστηκε χωρίς να εντοπιστεί ξανά. Παρά τις δεκαετίες ερευνών, οι επιστήμονες δεν έχουν καταφέρει να δώσουν μία οριστική απάντηση για την προέλευσή του.
Η ιστορία ξεκινά στις 15 Αυγούστου 1977, όταν το ραδιοτηλεσκόπιο Big Ear του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο κατέγραφε ραδιοσήματα από τον ουρανό στο πλαίσιο της αναζήτησης πιθανών ενδείξεων εξωγήινης νοημοσύνης.
Κάποια στιγμή, ο υπολογιστής κατέγραψε ένα εξαιρετικά ασυνήθιστο σήμα.
Η έντασή του ήταν πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που συνήθως παρατηρούσαν οι ερευνητές και η μορφή του έμοιαζε με αυτό που θα περίμενε κανείς από μία μακρινή, συγκεντρωμένη πηγή ραδιοεκπομπής.
Ο αστρονόμος Τζέρι Έιμαν, ο οποίος μελέτησε τα δεδομένα, εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ από το εύρημα ώστε έγραψε τη λέξη «Wow!» πάνω στην εκτύπωση των αποτελεσμάτων.
Έτσι έμεινε στην ιστορία ως το περίφημο «Wow! signal».
Ένα σήμα που κράτησε μόλις 72 δευτερόλεπτα
Το πιο παράξενο στοιχείο ήταν η διάρκεια.
Το Big Ear μπορούσε να παρακολουθεί μία συγκεκριμένη περιοχή του ουρανού για περιορισμένο χρονικό διάστημα, καθώς η Γη περιστρεφόταν και το τηλεσκόπιο ήταν σταθερό.
Το συγκεκριμένο σήμα παρέμεινε ανιχνεύσιμο για περίπου 72 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια σταμάτησε.
Οι ερευνητές προσπάθησαν επανειλημμένα να το εντοπίσουν ξανά από την ίδια περιοχή του ουρανού, όμως δεν τα κατάφεραν.
Και αυτή ακριβώς η μοναδικότητα είναι που έκανε το «Wow!» τόσο διάσημο.
Ένα σήμα που θα επαναλαμβανόταν θα μπορούσε να μελετηθεί, να συγκριθεί με άλλες καταγραφές και να προσδιοριστεί ευκολότερα η πηγή του. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, οι επιστήμονες είχαν στη διάθεσή τους ουσιαστικά ένα και μοναδικό «στιγμιότυπο».
Γιατί θεωρήθηκε τόσο ασυνήθιστο
Το σήμα εντοπίστηκε σε συχνότητα κοντά στα 1420 MHz, δηλαδή κοντά στη συχνότητα εκπομπής του ουδέτερου υδρογόνου.
Η περιοχή αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αστρονομία, καθώς το υδρογόνο είναι το πιο άφθονο στοιχείο στο Σύμπαν.
Για αρκετούς ερευνητές, ένα τεχνητό σήμα σε μία τέτοια συχνότητα θα μπορούσε θεωρητικά να αποτελεί ενδιαφέρουσα ένδειξη για την αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης.
Ωστόσο, το «Wow!» δεν αποτέλεσε ποτέ απόδειξη ότι υπήρχε κάποιος εξωγήινος πολιτισμός πίσω από την εκπομπή.
Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι επρόκειτο για ένα ασυνήθιστα ισχυρό και στενής ζώνης ραδιοσήμα, το οποίο προερχόταν από συγκεκριμένη περιοχή του ουρανού.
Οι πιθανές εξηγήσεις
Με τα χρόνια έχουν διατυπωθεί πολλές θεωρίες για το τι μπορεί να προκάλεσε το σήμα.
Μία από τις πιο συναρπαστικές υποθέσεις είναι φυσικά ότι επρόκειτο για τεχνητή εκπομπή από κάποιον εξωγήινο πολιτισμό. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί κανένα στοιχείο που να επιβεβαιώνει αυτή την εκδοχή.
Άλλες θεωρίες εξετάζουν την πιθανότητα το σήμα να προήλθε από κάποιο φυσικό αστρονομικό φαινόμενο ή από μία πηγή που δεν είχε γίνει τότε σωστά κατανοητή.
Κατά καιρούς έχουν προταθεί ακόμη και γήινες ή ανθρωπογενείς παρεμβολές ως πιθανή εξήγηση, όμως καμία υπόθεση δεν έχει καταφέρει να κλείσει οριστικά την υπόθεση.
Γιατί παραμένει μυστήριο
Σχεδόν μισό αιώνα μετά, το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει το ίδιο: το σήμα δεν επανεμφανίστηκε ποτέ με τον ίδιο τρόπο.
Οι επιστήμονες έχουν πραγματοποιήσει νέες παρατηρήσεις και αναζητήσεις στην περιοχή από την οποία θεωρείται ότι προήλθε, χωρίς να εντοπίσουν μία πηγή που να εξηγεί με βεβαιότητα την αρχική καταγραφή.
Το «Wow!» επομένως παραμένει ένα από τα πιο διάσημα άλυτα μυστήρια της ραδιοαστρονομίας.
Και ίσως αυτό είναι που το κάνει τόσο συναρπαστικό: δεν πρόκειται για ένα μήνυμα που γνωρίζουμε ότι έστειλε κάποιος. Πρόκειται για ένα μοναδικό σήμα από το Διάστημα, το οποίο εμφανίστηκε για λίγα δευτερόλεπτα, καταγράφηκε από τη Γη και στη συνέχεια χάθηκε για πάντα.
