Ιστορία
Ένα εντυπωσιακό παλαιοντολογικό εύρημα ηλικίας έως και 8,5 εκατομμυρίων ετών εντοπίστηκε στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Σητείας, φέρνοντας στο φως το κρανίο ενός προϊστορικού ρινόκερου.
Το απολίθωμα ανήκει στο είδος Dihoplus pikermiensis, έναν δίκερο ρινόκερο που έζησε κατά το Ανώτερο Μειόκαινο και αποτελεί χαρακτηριστικό εκπρόσωπο της λεγόμενης Πικερμικής Πανίδας.
Η ανακάλυψη έγινε τον περασμένο Μάρτιο, όταν ομάδα του Εργαστηρίου Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών πραγματοποίησε παλαιοντολογική έρευνα στις περιοχές Μαγαντζέ και Τραπεζά, στο πλαίσιο συνεργασίας με το Γεωπάρκο και τον Δήμο Σητείας.
Κατά τη διάρκεια της έρευνας εντοπίστηκε θέση με απολιθωμένα οστά. Ανάμεσά τους ξεχώρισε ένα μεγάλο κρανίο θηλαστικού, το οποίο μεταφέρθηκε στο Πανεπιστήμιο Πατρών για καθαρισμό και συντήρηση.
Η μελέτη του απολιθώματος έδειξε ότι επρόκειτο για κρανίο ρινόκερου.
Έζησε πριν από εκατομμύρια χρόνια
Ο καθηγητής Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας Γιώργος Ηλιόπουλος εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η μορφολογία του κρανίου επέτρεψε στους επιστήμονες να το ταυτοποιήσουν ως Dihoplus pikermiensis.
Το συγκεκριμένο είδος είχε δύο κέρατα και έζησε στην περιοχή της Δυτικής Ευρασίας κατά το Ανώτερο Μειόκαινο. Αντίστοιχα απολιθώματα έχουν βρεθεί και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, μεταξύ των οποίων και στο Πικέρμι Αττικής.
Με βάση τη σύγκριση με άλλα ευρήματα της περιοχής, οι ερευνητές υπολογίζουν ότι το κρανίο έχει ηλικία περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια.
Η ηλικία του τοποθετεί το ζώο στην ίδια περίπου χρονική περίοδο με το γιγάντιο δεινοθήριο της Αγίας Φωτιάς Σητείας, το Deinotherium proavum.
Η Σητεία στο επίκεντρο της παλαιοντολογικής έρευνας
Η νέα ανακάλυψη ενισχύει τη σημασία της Σητείας για την παλαιοντολογία. Η περιοχή του Γεωπάρκου διαθέτει απολιθώματα που καλύπτουν μια εξαιρετικά μεγάλη χρονική περίοδο, σχεδόν 300 εκατομμυρίων ετών.
Στην περιοχή έχουν εντοπιστεί μεταξύ άλλων φυτικά απολιθώματα του Λιθανθρακοφόρου, ευρήματα του Κρητιδικού, το γιγάντιο δεινοθήριο της Μειόκαινου εποχής, αλλά και ενδημικά θηλαστικά του Πλειστοκαίνου.
Η συγκεκριμένη θέση αποτέλεσε έκπληξη για τους ερευνητές, καθώς βρίσκεται σε παράκτια περιοχή, ενώ υπήρχαν ήδη προσδοκίες για την ανακάλυψη και άλλων μειοκαινικών θηλαστικών.
Όπως ανέφερε ο Γιώργος Ηλιόπουλος, η ανακάλυψη του κρανίου ενισχύει την εκτίμηση ότι το Γεωπάρκο Σητείας μπορεί να αποτελέσει σημαντική περιοχή για την έρευνα των ανωμειοκαινικών ευρημάτων.
Η επιστημονική ομάδα σκοπεύει να συνεχίσει τις έρευνες στην περιοχή, με την προσδοκία να προκύψουν νέα απολιθώματα.
Παράλληλα, τα ευρήματα θα μπορούσαν να αποτελέσουν στο μέλλον το υλικό για τη δημιουργία ενός τοπικού παλαιοντολογικού μουσείου στη Σητεία.
Στην ομάδα που συμμετείχε στην ανασκαφή και τη συντήρηση του ευρήματος, εκτός από τον καθηγητή Γιώργο Ηλιόπουλο, συμμετείχαν η Δρ Πηνελόπη Παπαδοπούλου, η Δρ Ιρένα Παππά, η υποψήφια διδάκτορας Δήμητρα Βαλαβάνη, ο Benoit Ficart και ο Thomas Beard.
