Ιστορία
Ένα παλιό χειρόγραφο που εντοπίστηκε σε μοναστήρι της Φλωρεντίας φέρνει στο φως μια άγνωστη ιστορία για ένα τονωτικό ποτό του 19ου αιώνα, το οποίο παρουσιάζει ομοιότητες με τα συστατικά που χρησιμοποιήθηκαν αργότερα για τη δημιουργία των σύγχρονων αναψυκτικών τύπου κόλα.
Η ανακάλυψη έγινε κατά τη διάρκεια εργασιών ταξινόμησης και μελέτης των αρχείων στο μοναστήρι του Αγίου Μάρκου στη Φλωρεντία.
Εκεί οι μοναχοί βρήκαν ένα ξεθωριασμένο έγγραφο που περιγράφει τη συνταγή ενός «ελιξιρίου» με βάση τα φύλλα κόκας και τους ξηρούς καρπούς κόλα.
Σύμφωνα με τον Δομινικανό μοναχό Μανουέλ Ρούσο, το συγκεκριμένο παρασκεύασμα αποτελούσε ένα από τα δημοφιλή τονωτικά της εποχής και προοριζόταν για την αντιμετώπιση της κόπωσης και της εξάντλησης.
Ένα ποτό δεκαετίες πριν από την Coca-Cola
Η συνταγή χρονολογείται περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα, δηλαδή αρκετές δεκαετίες πριν από τη δημιουργία της Coca-Cola το 1886 από τον Αμερικανό φαρμακοποιό Τζον Στιθ Πέμπερτον.
Ο Πέμπερτον δημιούργησε αρχικά ένα ποτό που περιείχε φύλλα κόκας και εκχύλισμα από ξηρούς καρπούς κόλα, ενώ στη συνέχεια τροποποίησε τη σύνθεσή του, αντικαθιστώντας το αλκοόλ με σιρόπι ζάχαρης, δημιουργώντας το αναψυκτικό που έγινε παγκόσμιο φαινόμενο.
Ωστόσο, οι μοναχοί ξεκαθαρίζουν πως δεν υπάρχει απόδειξη ότι το ποτό του μοναστηριού επηρέασε άμεσα την έμπνευση του Πέμπερτον.
Τα συστατικά του παλιού «ελιξιρίου»
Η καταχώρηση στα αρχεία του Αγίου Μάρκου περιγράφει ένα τονωτικό με στόχο την ανακούφιση από τη σωματική και πνευματική εξάντληση, τους πονοκεφάλους και τη γενικότερη αδυναμία που συνδεόταν με την ηλικία ή την υπερβολική προσπάθεια.
Η συνταγή περιλάμβανε:
- 30 γραμμάρια ξηρών καρπών κόλα,
- 10 γραμμάρια φύλλων κόκας από τη Βολιβία,
- ένα λίτρο αλκοολούχου μείγματος.
Τα συγκεκριμένα υλικά είχαν φτάσει στην Τοσκάνη μέσω ιεραποστόλων που ταξίδευαν στη Νότια Αμερική και έφεραν μαζί τους προϊόντα και φυτά από την περιοχή των Άνδεων.
Μια ιστορία από τα αρχεία της Φλωρεντίας
Η εύρεση της συνταγής δίνει νέα στοιχεία για τις διατροφικές και φαρμακευτικές πρακτικές του 19ου αιώνα, όταν πολλά παρασκευάσματα με φυτικά συστατικά χρησιμοποιούνταν ως τονωτικά.
Αν και το παλιό μοναστηριακό ελιξίριο δεν θεωρείται «ο πρόγονος» της Coca-Cola, η συνύπαρξη των δύο βασικών συστατικών – της κόκας και της κόλα – αποτελεί ένα ενδιαφέρον ιστορικό στοιχείο που συνδέει δύο διαφορετικές εποχές στην ιστορία των ποτών.
