Ιστορία
Τον Οκτώβριο του 1793, η νεοσύστατη Γαλλική Δημοκρατία έκανε μια πρωτότυπη αλλά αποτυχημένη προσπάθεια να αλλάξει τον τρόπο που μετρούνταν ο χρόνος.
Οι επαναστάτες αποφάσισαν να χωρίσουν την ημέρα σε 10 ώρες αντί για 24, κάθε ώρα να περιλαμβάνει 100 δεκαδικά λεπτά και κάθε λεπτό 100 δεκαδικά δευτερόλεπτα.
Αυτό ήταν μέρος ενός ευρύτερου επαναστατικού ημερολογίου που στόχευε στη λογικοποίηση και αποχριστιανοποίηση του χρόνου, με εβδομάδες δέκα ημερών και προσαρμογή των ρολογιών στο νέο σύστημα. Δημαρχεία εγκατέστησαν δεκαδικά ρολόγια και οι επίσημες δραστηριότητες καταγράφονταν σύμφωνα με αυτό. Ωστόσο, σύντομα το νέο σύστημα δημιούργησε πλήθος προβλημάτων: η μετατροπή των υπαρχόντων ρολογιών ήταν δύσκολη, οι γείτονες της Γαλλίας δεν το υιοθέτησαν, ενώ οι αγρότες αντιδρούσαν καθώς η ημέρα ανάπαυσης συνέπιπτε κάθε δέκα μέρες. Τελικά, ο δεκαδικός χρόνος επιβίωσε μόλις για λίγο περισσότερο από έναν χρόνο.
Για να κατανοήσουμε γιατί σήμερα μετράμε 24 ώρες την ημέρα, 60 λεπτά την ώρα και 60 δευτερόλεπτα το λεπτό, πρέπει να γυρίσουμε πολύ πιο πίσω στον χρόνο, στους Σουμέριους της Μεσοποταμίας (περίπου 5300–1940 π.Χ.), έναν από τους πρώτους πολιτισμούς που δημιούργησαν πόλεις και γραπτή γλώσσα. Οι Σουμέριοι ανέπτυξαν ένα αριθμητικό σύστημα βασισμένο στο 60, πιθανώς επειδή μπορούσαν να μετρήσουν τις αρθρώσεις των δαχτύλων τους με έναν πρακτικό τρόπο, φτάνοντας έτσι στο 60 με τα χέρια τους.
Η ανάγκη για ένα τέτοιο σύστημα προέκυψε από την επιθυμία τους να τηρούν ακριβή αρχεία για την γεωργία και τις πόλεις τους. Αρχικά χρησιμοποιούσαν μικρές πήλινες πινακίδες για να σημειώνουν αριθμούς, οι οποίες εξελίχθηκαν σε σφηνοειδείς γραφές. Μόλις τον 19ο αιώνα, οι επιστήμονες αποκρυπτογράφησαν τις πινακίδες και ανακάλυψαν ότι οι Σουμέριοι χρησιμοποιούσαν διάφορα αριθμητικά συστήματα, με το εξηκονταδικό να ξεχωρίζει για τις εφαρμογές του στα μαθηματικά και την αστρονομία.
Στο εξηκονταδικό σύστημα, όπως στο δεκαδικό, όταν φτάνουν στο 59, μετακινούνται μια θέση αριστερά και ξεκινούν πάλι από το ένα, αντί να δημιουργούν νέο μεγάλο αριθμό. Παρά το γεγονός ότι η ακριβής προέλευση του 60 παραμένει ασαφής, η χρήση του ήταν πρακτική: μπορεί να διαιρεθεί εύκολα σε πολλαπλούς αριθμούς (1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30, 60), κάτι που διευκολύνει τις καθημερινές μαθηματικές πράξεις, όπως λογιστικά ή κατανομή χωραφιών, σε σύγκριση με το δεκαδικό σύστημα που έχει λιγότερους παράγοντες.
Έτσι, το σύστημα των Σουμέριων αποτέλεσε τη βάση για την σημερινή μέτρηση του χρόνου, η οποία επιβίωσε πολύ περισσότερο από τους πολιτισμούς που το δημιούργησαν.
