Ιστορία
Για περισσότερα από 2.000 χρόνια, η ακριβής διαδρομή που ακολούθησε ο Καρχηδόνιος στρατηγός Αννίβας κατά τη θρυλική του εκστρατεία προς την Ιταλία παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά αινίγματα.
Μια νέα επιστημονική προσέγγιση, όμως, έρχεται να ενισχύσει μία από τις θεωρίες που έχουν διατυπωθεί, αξιοποιώντας όχι μόνο ιστορικά στοιχεία αλλά και σύγχρονα μοντέλα υπολογισμού.
Το 218 π.Χ., ο Αννίβας πραγματοποίησε μια από τις πιο τολμηρές στρατιωτικές επιχειρήσεις της αρχαιότητας, οδηγώντας έναν τεράστιο στρατό μέσα από τις Άλπεις με προορισμό τη Ρώμη.
Περίπου 40.000 στρατιώτες, χιλιάδες άλογα και 37 πολεμικοί ελέφαντες επιχείρησαν να διασχίσουν ένα από τα πιο δύσβατα φυσικά εμπόδια της Ευρώπης.
Η νέα έρευνα επιχείρησε να απαντήσει στο ερώτημα της διαδρομής εξετάζοντας τις ενεργειακές απαιτήσεις που θα είχε κάθε πιθανό πέρασμα για έναν στρατό τέτοιου μεγέθους.
Οι επιστήμονες δημιούργησαν μαθηματικά μοντέλα που έλαβαν υπόψη το βάρος ανθρώπων και ζώων, την κλίση του εδάφους και τις δυσκολίες της ορεινής πορείας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το πέρασμα Col de la Traversette, στα σύνορα της σημερινής Γαλλίας και Ιταλίας, αποτελεί την πιθανότερη επιλογή για τον Αννίβα.
Η συγκεκριμένη διαδρομή φαίνεται πως απαιτούσε μικρότερη ενεργειακή δαπάνη σε σχέση με άλλες υποψήφιες διαβάσεις, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για έναν στρατό που έπρεπε να κινηθεί μέσα σε χιόνια, απότομες πλαγιές και ακραίες συνθήκες.
Για χρόνια, αρκετοί ιστορικοί θεωρούσαν πιθανότερο το Col du Clapier, όμως η νέα ανάλυση δείχνει ότι η συγκεκριμένη επιλογή πιθανότατα θα ήταν πολύ πιο απαιτητική για ανθρώπους και ζώα.
Η έρευνα αποκάλυψε επίσης στοιχεία για τις τεράστιες δυσκολίες της εκστρατείας. Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι οι στρατιώτες του Αννίβα θα έχασαν σημαντικό μέρος των ενεργειακών τους αποθεμάτων μέχρι να ολοκληρώσουν τη διάβαση, κάτι που εξηγεί τις απώλειες που καταγράφουν οι αρχαίες πηγές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι ελέφαντες φαίνεται πως ανταποκρίθηκαν καλύτερα από ό,τι θα περίμενε κανείς.
Παρά το τεράστιο βάρος τους και τις δύσκολες συνθήκες, τα ζώα αυτά διέθεταν μεγαλύτερες αντοχές στην ορεινή κίνηση, χάρη στη φυσική τους κατασκευή.
Η διάβαση των Άλπεων αποτέλεσε καθοριστικό σημείο του Β΄ Καρχηδονιακού Πολέμου. Η απρόσμενη εμφάνιση του Αννίβα στη βόρεια Ιταλία αιφνιδίασε τη Ρώμη και του επέτρεψε να πετύχει σημαντικές νίκες, παραμένοντας για χρόνια ένας από τους μεγαλύτερους αντιπάλους της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η νέα μελέτη δεν αποτελεί οριστική απόδειξη για τη διαδρομή του Καρχηδόνιου στρατηγού, αλλά προσφέρει νέα δεδομένα που ενισχύουν την άποψη ότι το Col de la Traversette μπορεί να ήταν το πέρασμα μέσα από το οποίο ο Αννίβας πραγματοποίησε μία από τις πιο εντυπωσιακές στρατιωτικές πορείες στην ιστορία.
