Ιστορία
Για περισσότερους από 22 αιώνες παραμένει κλειστός ένας από τους πιο μυστηριώδεις τάφους της ανθρωπότητας.
Το μαυσωλείο του πρώτου αυτοκράτορα της Κίνας, Τσιν Σι Χουάνγκ, συνεχίζει να προκαλεί το ενδιαφέρον των επιστημόνων, καθώς νέα στοιχεία δείχνουν ότι μια από τις πιο εντυπωσιακές περιγραφές των αρχαίων πηγών ίσως να μην ήταν απλώς ένας μύθος.
Κρυμμένος κάτω από έναν τεράστιο χωμάτινο λόφο στην περιοχή Λιντόνγκ, κοντά στη Σιάν, ο τάφος του ηγεμόνα που ένωσε την Κίνα τον 3ο αιώνα π.Χ. δεν έχει ακόμη ανοιχτεί από τους αρχαιολόγους.
Οι φόβοι για πιθανές ζημιές στο εσωτερικό του αλλά και η παρουσία επικίνδυνων ουσιών έχουν κάνει τις αρχές ιδιαίτερα επιφυλακτικές.
Σύμφωνα με τον αρχαίο ιστορικό Σίμα Τσιάν, το υπόγειο ανάκτορο του αυτοκράτορα περιείχε «ποτάμια και θάλασσες από υδράργυρο», τα οποία αναπαριστούσαν τον χάρτη της Κίνας. Για χρόνια η περιγραφή αυτή θεωρούνταν υπερβολική, όμως οι τελευταίες μετρήσεις δίνουν νέα διάσταση στην ιστορία.
Το λέιζερ που ανίχνευσε το κρυμμένο στοιχείο
Ερευνητές χρησιμοποίησαν μια προηγμένη τεχνολογία λέιζερ, γνωστή ως DIAL (Differential Absorption Lidar), για να μετρήσουν την παρουσία υδραργύρου στην ατμόσφαιρα πάνω από τον τάφο.
Τα αποτελέσματα έδειξαν αυξημένες συγκεντρώσεις του στοιχείου σε συγκεκριμένα σημεία γύρω από το μαυσωλείο, περιοχές που συμπίπτουν με παλαιότερες αναλύσεις του εδάφους όπου είχαν εντοπιστεί υψηλά επίπεδα υδραργύρου.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μικρές ποσότητες υδραργύρου πιθανότατα διαφεύγουν σταδιακά μέσα από μικροσκοπικές ρωγμές που δημιουργήθηκαν με το πέρασμα των αιώνων.
Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι περίπου ένας τόνος υδραργύρου μπορεί να έχει απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα μέσα σε περισσότερα από 2.000 χρόνια, αν και αυτό αποτελεί ελάχιστο ποσοστό σε σχέση με την πιθανή αρχική ποσότητα που βρίσκεται ακόμη κάτω από τον τάφο.
Ένα υπόγειο παλάτι που παραμένει ανέγγιχτο
Η κατασκευή του μαυσωλείου ξεκίνησε το 246 π.Χ. και χρειάστηκαν περίπου 38 χρόνια για να ολοκληρωθεί. Αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι στην κατασκευή του εργάστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι.
Το υπόγειο συγκρότημα εκτιμάται ότι εκτείνεται σε μεγάλη έκταση, με τον κεντρικό θάλαμο όπου βρίσκεται η σορός του αυτοκράτορα να παραμένει κρυμμένος βαθιά κάτω από το έδαφος.
Οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι ο τάφος πιθανότατα δεν έχει λεηλατηθεί, γεγονός που τον καθιστά ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της αρχαιολογίας.
Ο αυτοκράτορας που αναζητούσε την αθανασία
Η ιστορία του υδραργύρου συνδέεται και με την εμμονή του Τσιν Σι Χουάνγκ με την αιώνια ζωή. Ο ίδιος φέρεται να κατανάλωνε ουσίες που περιείχαν υδράργυρο, πιστεύοντας ότι θα τον βοηθήσουν να νικήσει τον θάνατο.
Σήμερα αρκετοί επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι η συνήθεια αυτή μπορεί να συνέβαλε στον θάνατό του, καθώς η δηλητηρίαση από υδράργυρο προκαλεί σοβαρές βλάβες στον οργανισμό.
Ένα μυστήριο που ίσως αργήσει να αποκαλυφθεί
Παρά τις νέες ενδείξεις, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχει ακόμη άμεση απόδειξη για την ακριβή μορφή του εσωτερικού του τάφου.
Η παρουσία υδραργύρου επιβεβαιώνει μόνο ότι οι αρχαίες περιγραφές πιθανόν βασίζονταν σε πραγματικά στοιχεία.
Η τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για την παρακολούθηση κλειστών αρχαιολογικών χώρων χωρίς να απαιτείται η καταστροφή ή η διάνοιξή τους.
