Ιστορία
Ένα σπάνιο εύρημα στην Παταγονία φέρνει στο «φως» νέα στοιχεία για τη ζωή και την αναπαραγωγή των δεινοσαύρων λίγο πριν από το τέλος της Κρητιδικής περιόδου.
Διεθνής ομάδα παλαιοντολόγων εντόπισε έναν μερικό σκελετό του Bonapartenykus ultimus, μαζί με δύο αυγά, σε ένα εύρημα ηλικίας περίπου 70 εκατομμυρίων ετών.
Το απολίθωμα ανήκει στους Αλβαρεζσαυρίδες (Alvarezsauridae), μια ιδιαίτερη ομάδα μικρόσωμων θηρόποδων που εξακολουθεί να προκαλεί το ενδιαφέρον των επιστημόνων. Με μήκος περίπου 2,6 μέτρα, το συγκεκριμένο είδος ήταν ένα από τα μεγαλύτερα μέλη της οικογένειάς του και θεωρείται ο τελευταίος γνωστός εκπρόσωπός της από τη Γκοντβάνα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cretaceous Research.
Ένα από τα πιο ασυνήθιστα στοιχεία της ανακάλυψης είναι η θέση των δύο αυγών. Εντοπίστηκαν πολύ κοντά στα αρθρωμένα οστά των πίσω άκρων του δεινοσαύρου, κάτι που δεν έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα σε αλβαρεζσαυρίδη.
Ο Δρ. Μάρτιν Κούντρατ, συν-συγγραφέας της μελέτης και ειδικός στους δεινόσαυρους στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας, σημείωσε ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που βρίσκονται αυγά σε τόσο άμεση γειτνίαση με σκελετικά κατάλοιπα μέλους της συγκεκριμένης οικογένειας.
Μία από τις πιθανότητες που εξετάζουν οι ερευνητές είναι τα αυγά να βρίσκονταν μέσα στους ωαγωγούς ενός θηλυκού ζώου τη στιγμή του θανάτου του. Ωστόσο, πρόκειται για υπόθεση και όχι για συμπέρασμα που έχει επιβεβαιωθεί.
Ενδείξεις ότι κάποια αυγά είχαν έμβρυα
Τα στοιχεία από την ίδια περιοχή προσφέρουν ακόμα περισσότερες πληροφορίες. Μεγάλος αριθμός θραυσμάτων κελύφους παρουσιάζει έντονη απορρόφηση ασβεστίτη στο εσωτερικό του στρώμα.
Το εύρημα αυτό θεωρείται ένδειξη ότι τουλάχιστον ορισμένα από τα αυγά είχαν ήδη επωαστεί και περιείχαν έμβρυα που βρίσκονταν σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης.
Το απολίθωμα είχε εντοπιστεί από τον Δρ. Χάιμε Πάουελ του Μουσείου Φυσικών Επιστημών της Αργεντινής. Η επιστημονική περιγραφή και η ονομασία του είδους έγιναν αρκετά αργότερα, με το όνομα Bonapartenykus να αποτελεί φόρο τιμής στον Δρ. Χοσέ Μποναπάρτε, ο οποίος είχε ανακαλύψει τον πρώτο αλβαρεζσαυρίδη στην Παταγονία το 1991.
Ένας από τους μεγαλύτερους αλβαρεζσαυρίδες
Οι Αλβαρεζσαυρίδες αποτελούσαν μια ιδιαίτερη ομάδα δίποδων, φτερωτών θηρόποδων. Τα περισσότερα είδη είχαν μήκος από περίπου μισό έως 2,5 μέτρα και έχουν εντοπιστεί σε περιοχές της Ασίας, της Βόρειας Αμερικής και της Νότιας Αμερικής.
Τα ζώα αυτά διέθεταν χαρακτηριστικά που θύμιζαν πτηνά, όπως τα σχετικά μικρά κρανία, ενώ είχαν κοντά σαγόνια με δόντια. Τα μπροστινά άκρα τους ήταν κοντά και ιδιαίτερα στιβαρά.
Χαρακτηριστικό τους ήταν επίσης ένα μεγάλο νύχι σε ένα από τα δάχτυλα των μπροστινών άκρων, το οποίο ερχόταν σε έντονη αντίθεση με τη γενικότερη λεπτή σωματική τους κατασκευή.
Με μήκος περίπου 2,6 μέτρα, το Bonapartenykus ultimus συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα γνωστά μέλη της οικογένειας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και τα ίδια τα απολιθωμένα αυγά. Η μικροδομή των κελυφών τους δεν αντιστοιχούσε σε καμία από τις ήδη γνωστές κατηγορίες που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για την ταξινόμησή τους.
Έτσι, οι ερευνητές δημιούργησαν μια νέα οικογένεια αυγών, την Arraigadoolithidae, η οποία πήρε το όνομά της από τον Αλμπέρτο Αραιγάδα, ιδιοκτήτη της έκτασης όπου βρέθηκε το απολίθωμα.
Η έκπληξη κρυβόταν μέσα στα κελύφη
Η πιο απρόσμενη ανακάλυψη ήρθε όταν οι επιστήμονες εξέτασαν τα κελύφη σε ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης.
Στο εσωτερικό των μικρών σωληνοειδών δομών του κελύφους εντοπίστηκαν ασυνήθιστα απολιθωμένα κατάλοιπα. Η ανάλυση έδειξε ότι πρόκειται για τα πρώτα γνωστά στοιχεία μυκητιακής μόλυνσης σε αυγά δεινοσαύρων.
