Ιστορία
Σαν σήμερα, 26 Αυγούστου 1883, το ηφαίστειο Κρακατόα, στο Στενό της Σούντα ανάμεσα στην Ιάβα και τη Σουμάτρα, περνούσε στην πιο καταστροφική φάση της δραστηριότητάς του, προαναγγέλλοντας μία από τις πιο φονικές φυσικές καταστροφές του 19ου αιώνα.
Το ηφαίστειο είχε αρχίσει να παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα αρκετούς μήνες νωρίτερα. Στις 26 Αυγούστου, όμως, οι εκρήξεις έγιναν ολοένα και ισχυρότερες και μέσα στις επόμενες ώρες η κατάσταση ξέφυγε από κάθε έλεγχο.
Η κορύφωση ήρθε την επόμενη ημέρα, 27 Αυγούστου 1883, όταν σημειώθηκαν διαδοχικές τεράστιες εκρήξεις.
Η ισχυρότερη, λίγο μετά τις 10 το πρωί, δημιούργησε έναν εκκωφαντικό ήχο που ακούστηκε σε απόσταση περίπου 4.500 έως 4.600 χιλιομέτρων. Μαρτυρίες για τον κρότο έφτασαν μέχρι την Αυστραλία και περιοχές του Ινδικού Ωκεανού.
Ο ήχος θεωρείται ένας από τους ισχυρότερους που έχουν καταγραφεί στην Ιστορία.
Η ένταση ήταν τέτοια ώστε στο βρετανικό πλοίο Norham Castle περισσότεροι από τους μισούς άνδρες του πληρώματος υπέστησαν τραυματισμούς στα τύμπανα. Ο καπετάνιος του πλοίου κατέγραψε μάλιστα ότι πίστευε πως είχε φτάσει «η Ημέρα της Κρίσης».
Η έκρηξη διέλυσε το νησί
Η δύναμη της έκρηξης ήταν ασύλληπτη. Η ενέργειά της έχει εκτιμηθεί σε περίπου 200 μεγατόνους TNT, ενώ η έκρηξη κατατάσσεται στην κατηγορία 6 της κλίμακας VEI.
Τεράστιο μέρος του Κρακατόα κατέρρευσε μέσα στη θάλασσα, με περίπου 70% του νησιού να καταστρέφεται.
Η κατάρρευση αυτή προκάλεσε μια ακόμη μεγαλύτερη τραγωδία.
Τα τσουνάμι σκόρπισαν τον θάνατο
Οι τεράστιες μετακινήσεις νερού που προκάλεσε η κατάρρευση του ηφαιστείου δημιούργησαν γιγαντιαία τσουνάμι, τα οποία σάρωσαν τις ακτές της Ιάβας και της Σουμάτρας.
Σε ορισμένα σημεία τα κύματα έφτασαν περίπου τα 41 μέτρα.
Παράκτιοι οικισμοί καταστράφηκαν μέσα σε λίγα λεπτά, ενώ χιλιάδες άνθρωποι δεν πρόλαβαν να απομακρυνθούν.
Ο συνολικός απολογισμός έφτασε περίπου τους 36.000 νεκρούς, με περισσότερους από 34.000 θανάτους να αποδίδονται στα τσουνάμι.
Η περιοχή γύρω από το Στενό της Σούντα άλλαξε για πάντα.
Οι συνέπειες έφτασαν σε ολόκληρο τον πλανήτη
Η καταστροφή, όμως, δεν περιορίστηκε στην Ινδονησία.
Η έκρηξη εκτόξευσε τεράστιες ποσότητες τέφρας και ηφαιστειακών αερίων ψηλά στην ατμόσφαιρα. Τα σωματίδια ταξίδεψαν σε μεγάλες αποστάσεις και προκάλεσαν εντυπωσιακά οπτικά φαινόμενα σε διάφορα σημεία του κόσμου.
Τους επόμενους μήνες καταγράφηκαν έντονα κόκκινα και πορτοκαλί ηλιοβασιλέματα, καθώς τα αερολύματα επηρέασαν τον τρόπο με τον οποίο το φως του Ήλιου περνούσε μέσα από την ατμόσφαιρα.
Παράλληλα, η ποσότητα των σωματιδίων που παρέμειναν στην ατμόσφαιρα ήταν αρκετή ώστε να επηρεάσει προσωρινά και τη θερμοκρασία του πλανήτη.
Σύμφωνα με την NOAA, η παγκόσμια θερμοκρασία μειώθηκε περίπου 0,5 βαθμούς Κελσίου τον επόμενο χρόνο.
Η έκρηξη που έμεινε στην Ιστορία
Η καταστροφή του Κρακατόα αποτέλεσε έναν από τους πρώτους φυσικούς κατακλυσμούς που καταγράφηκαν με τόσο μεγάλη ακρίβεια σε παγκόσμια κλίμακα.
Επιστήμονες συγκέντρωσαν μαρτυρίες και μετρήσεις από διαφορετικές περιοχές του κόσμου, καταγράφοντας τις μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης, τα ηχητικά κύματα, την εξάπλωση της τέφρας και τα ασυνήθιστα χρώματα στον ουρανό.
Το Κρακατόα άφησε πίσω του δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και έναν τόπο που δεν έμοιαζε πλέον με αυτόν που υπήρχε πριν από την έκρηξη.
Σαν σήμερα, πριν από 143 χρόνια, η φύση υπενθύμισε με τον πιο δραματικό τρόπο ότι μια έκρηξη σε ένα μικρό νησί της Ινδονησίας μπορούσε να γίνει αισθητή σε ολόκληρο τον κόσμο.
