Στο «φως» της δημοσιότητας ήρθε η φράση των πέντε λέξεων που είπε ο Σαντάμ Χουσεΐν πριν τον εκτελέσουν.

Τα ξημερώματα της 30ής Δεκεμβρίου 2006, ο άνθρωπος που κάποτε διέταζε στρατιές, στεκόταν κάτω από μια θηλιά, περιμένοντας την πτώση.

«Η μουσουλμανική Ούμα θα νικήσει», ήταν τα τελευταία του λόγια που ακούστηκαν καθαρά.

Δεν πρόλαβε να συνεχίσει, καθώς η καταπακτή άνοιξε απότομα και ένας ξερός ήχος αντήχησε στον χώρο καθώς το σώμα του έπεσε στο κενό.

Λίγα λεπτά αργότερα διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Υπενθυμίζεται ότι το καθεστώς του Ιρακινού ηγέτη κατέρρευσε οριστικά, έπειτα από την αμερικανική εισβολή που άλλαξε τον χάρτη της περιοχής.

Ο άλλοτε πανίσχυρος ηγέτης συνελήφθη, δικάστηκε και βρέθηκε αντιμέτωπος με κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Η πιο βαριά υπόθεση αφορούσε τη σφαγή στο Ντουτζάιλ το 1982, όταν, μετά από απόπειρα δολοφονίας εις βάρος του, 148 σιίτες άνδρες και αγόρια εκτελέστηκαν με εντολή του καθεστώτος.

Ύστερα από μια μακρά και βαθιά αμφιλεγόμενη δίκη ενώπιον του Ιρακινού Ειδικού Δικαστηρίου, ο Σαντάμ Χουσεΐν καταδικάστηκε σε θάνατο δι’ απαγχονισμού.

Ο ίδιος είχε ζητήσει να εκτελεστεί από εκτελεστικό απόσπασμα, υποστηρίζοντας ότι αυτή ήταν η αρμόζουσα στρατιωτική τιμωρία για έναν πρώην αρχηγό κράτους και ανώτατο διοικητή.

Ωστόσο, το δικαστήριο απέρριψε το αίτημά του.

Λίγες ώρες πριν από την εκτέλεση, στο στρατόπεδο Justice στη Βαγδάτη, έφαγε το τελευταίο του γεύμα: κοτόπουλο με ρύζι, συνοδευόμενο από ζεστό νερό με μέλι.

Κρατούσε μαζί του ένα Κοράνι όταν οδηγήθηκε στον θάλαμο της εκτέλεσης, λίγο πριν χαράξει, ανήμερα της πρώτης ημέρας του Eid al-Adha.

Όσοι βρίσκονταν μέσα στην αίθουσα μίλησαν αργότερα για μια τεταμένη και χαοτική ατμόσφαιρα. Κάποιοι αξιωματούχοι παρέμειναν σιωπηλοί, άλλοι όμως τον αποδοκίμαζαν.

Ακούγονταν συνθήματα υπέρ του σιίτη κληρικού Μοκτάντα αλ-Σαντρ, την ώρα που ο Σαντάμ στεκόταν πάνω στην καταπακτή, με τη θηλιά να αιωρείται πάνω από το κεφάλι του.

Παρά τις συνεχείς προκλήσεις και τις φωνές, μάρτυρες είπαν ότι έδειχνε ψύχραιμος.

Όταν ρωτήθηκε αν αισθανόταν φόβο ή μεταμέλεια, φέρεται να απάντησε πως δεν φοβόταν. Αντίθετα, υποστήριξε ότι πέρασε τη ζωή του πολεμώντας την επιθετικότητα.

  • Η στιγμή της εκτέλεσης

Καθώς ο βρόχος σφίγγονταν γύρω από τον λαιμό του, άρχισε να απαγγέλλει τη Σαχάντα, την ισλαμική ομολογία πίστης.

Ύψωσε τη φωνή του, προσπαθώντας να καλύψει τον θόρυβο και τις φωνές μέσα στον θάλαμο.

Το επίσημο βίντεο που έδωσε στη δημοσιότητα η ιρακινή κυβέρνηση σταματούσε λίγο πριν από την πτώση, δείχνοντας μόνο τις τελευταίες στιγμές πριν από την εκτέλεση.

Ωστόσο, μια θολή καταγραφή από κινητό τηλέφωνο, που τραβήχτηκε κρυφά μέσα στον θάλαμο, διέρρευσε αργότερα στο διαδίκτυο.

Το υλικό κατέγραφε ολόκληρο τον απαγχονισμό, τις σεχταριστικές αποδοκιμασίες και τις τελευταίες ανταλλαγές λόγων του Σαντάμ Χουσεΐν με τους παριστάμενους.

Η διαρροή προκάλεσε διεθνή οργή και άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για την αξιοπρέπεια της διαδικασίας και για το κατά πόσο η εκτέλεση χρησιμοποιήθηκε ως συμβολική πράξη εκδίκησης σε μια χώρα βαθιά διχασμένη.

Μέσα σε λίγες ώρες από την εκτέλεση, η σορός του μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στον τόπο καταγωγής του, την Αλ-Άουτζα, κοντά στο Τικρίτ.

Εκεί τάφηκε, μπροστά από τους τάφους των δύο γιων του.

Με τον θάνατό του έκλεισε ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας του Ιράκ. Για κάποιους υπήρξε τύραννος, υπεύθυνος για διώξεις, πολέμους και μαζικές εκτελέσεις.

Για άλλους, σύμβολο αντίστασης απέναντι στη δυτική επέμβαση. Δεκαετίες μετά, η φιγούρα του εξακολουθεί να διχάζει, θυμίζοντας πως η Ιστορία σπάνια γράφεται με μία μόνο αφήγηση.