Ιστορία
Τα λείψανα ενός εφήβου που έχασε τη ζωή του πριν από περισσότερα από 3.500 χρόνια, όταν το τσουνάμι από την έκρηξη της Θήρας έπληξε τις ακτές της Μικράς Ασίας, ενδέχεται να δώσουν νέα στοιχεία για ένα από τα μεγαλύτερα αρχαιολογικά μυστήρια της Μεσογείου.
Ο 15χρονος ή 16χρονος εντοπίστηκε στον αρχαιολογικό χώρο Τσεσμέ-Μπαγλαραρασί, στη δυτική Τουρκία. Οι νέες αναλύσεις τοποθετούν τον θάνατό του περίπου στο 1500 π.Χ. και, σε κάθε περίπτωση, όχι πριν από τις τελευταίες δεκαετίες του 16ου αιώνα π.Χ.
Η χρονολόγηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να μετακινήσει την έκρηξη της Σαντορίνης πολύ πιο κοντά στην περίοδο κατά την οποία άρχισε η μεγάλη παρακμή του μινωικού πολιτισμού.
Η καταστροφή και το τσουνάμι
Η έκρηξη της Θήρας ήταν μία από τις ισχυρότερες ηφαιστειακές εκρήξεις στην ανθρώπινη ιστορία. Το Ακρωτήρι στη Σαντορίνη θάφτηκε κάτω από παχύ στρώμα ηφαιστειακής τέφρας, διατηρώντας σημαντικά στοιχεία ενός ιδιαίτερα ανεπτυγμένου οικισμού της Εποχής του Χαλκού.
Η έκρηξη προκάλεσε επίσης τεράστια τσουνάμι, τα οποία έφτασαν σε παράκτιες περιοχές εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.
«Μετά την έκρηξη της Σαντορίνης και την άφιξη των τσουνάμι, η ζωή σταμάτησε για πάντα σε αυτή την τοποθεσία» αναφέρει ο καθηγητής Βασίφ Σάχογλου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι ο έφηβος δεν είχε ταφεί κανονικά, αλλά παγιδεύτηκε στα συντρίμμια. Είχε επίσης πρόβλημα στο γόνατο και πιθανότατα δυσκολευόταν να κινηθεί.
«Αυτό το άτομο δεν μπορούσε να τρέξει για να ξεφύγει από τις συνέπειες του τσουνάμι» εξηγεί ο καθηγητής Γιλμάζ Σελίμ Ερντάλ του Πανεπιστημίου Hacettepe.
Ένα εύρημα που μπορεί να αλλάξει την ιστορία
Η ακριβής χρονολόγηση της έκρηξης αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής διαμάχης εδώ και δεκαετίες. Ορισμένες αναλύσεις οργανικών υλικών την τοποθετούν περίπου στο 1600 π.Χ., ενώ άλλα αρχαιολογικά και ιστορικά στοιχεία δείχνουν μεταγενέστερη ημερομηνία.
Η νέα χρονολόγηση του ανθρώπινου σκελετού μπορεί να προσφέρει σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς ο έφηβος φαίνεται να έχασε τη ζωή του κατά το ίδιο το καταστροφικό γεγονός που οι επιστήμονες επιχειρούν να χρονολογήσουν.
Εάν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, η έκρηξη θα τοποθετείται πολύ πιο κοντά στην παρακμή του μινωικού κόσμου, η οποία άρχισε περίπου το 1450 π.Χ.
Το εύρημα δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι η έκρηξη προκάλεσε την κατάρρευση του μινωικού πολιτισμού, όμως μπορεί να περιορίσει σημαντικά το χρονικό χάσμα και να ενισχύσει τη συζήτηση για τις επιπτώσεις της καταστροφής.
Η νέα επιστημονική εργασία έχει υποβληθεί για αξιολόγηση από ομότιμους και τα συμπεράσματά της δεν θεωρούνται ακόμη οριστικά.
Το ντοκιμαντέρ του National Geographic «Lost Treasures Of Ancient Greece: Pompeii’s Lost Twin» παρουσιάζει τα νέα στοιχεία για τον έφηβο και το μυστήριο της έκρηξης της Θήρας.
