Ένα ασυνήθιστο επιστημονικό πείραμα πραγματοποιήθηκε στις Ελβετικές Άλπεις, όπου ερευνητές κάλυψαν τμήματα ενός παγετώνα με τεράστιες μάλλινες κουβέρτες, προκειμένου να εξετάσουν αν το φυσικό υλικό μπορεί να περιορίσει το λιώσιμο του πάγου.

Το πείραμα πραγματοποιήθηκε στον παγετώνα Tsanfleuron, στην περιοχή Glacier 3000, στο Les Diablerets της Ελβετίας. Το πρόγραμμα «Keep It Wool» υλοποιείται από τη Summit Foundation σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Λωζάννης.

Στις 22 Ιουνίου τοποθετήθηκαν δύο μάλλινα καλύμματα, διαστάσεων 10 επί 10 μέτρων το καθένα, με διαφορετικό πάχος. Δίπλα τους τοποθετήθηκε ένα συνθετικό γεωύφασμα ίδιου μεγέθους, ώστε οι ερευνητές να συγκρίνουν την αποτελεσματικότητα των διαφορετικών υλικών.

Τα πρώτα αποτελέσματα

Οι μετρήσεις πραγματοποιούνταν περίπου κάθε δύο εβδομάδες έως τον Σεπτέμβριο. Ειδικοί πάσσαλοι τοποθετήθηκαν στο κέντρο των καλυμμένων επιφανειών, ώστε να καταγράφεται η απώλεια χιονιού και πάγου.

Τα πρώτα αποτελέσματα εμφανίζονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Μετά το καλοκαίρι, οι δύο μάλλινες καλύψεις φαίνεται να προσέφεραν προστασία συγκρίσιμη με εκείνη του συμβατικού συνθετικού γεωυφάσματος.

Τα δεδομένα, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη αναλυθεί πλήρως και οι επιστήμονες δεν έχουν καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα. Το γεγονός ότι το μαλλί άντεξε στις δύσκολες συνθήκες του μεγάλου υψομέτρου και πέτυχε παρόμοια προστασία θεωρείται, πάντως, σημαντικό.

Η λειτουργία των καλυμμάτων βασίζεται στην ανάκλαση μέρους της ηλιακής ακτινοβολίας και στον περιορισμό της ανταλλαγής θερμότητας, ώστε να διατηρείται περισσότερο χιόνι και πάγος κατά τους θερμούς μήνες.

Απόβλητο που μπορεί να γίνει «ασπίδα»

Η επιλογή του μαλλιού συνδέεται και με την προσπάθεια αξιοποίησης ενός υλικού που σε μεγάλο βαθμό καταλήγει να καταστρέφεται. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, έως και το 70% του μαλλιού που παράγεται στην Ελβετία καταστρέφεται, καθώς η εκτροφή των προβάτων γίνεται κυρίως για το κρέας, το γάλα ή τη διαχείριση των χορτολιβαδικών εκτάσεων.

Το μαλλί αποτελεί φυσικό, ανανεώσιμο και βιοδιασπώμενο υλικό, σε αντίθεση με τα συνθετικά καλύμματα από πολυεστέρα και πολυπροπυλένιο, τα οποία μπορούν με την πάροδο του χρόνου να απελευθερώνουν ίνες στο περιβάλλον.

Δεν μπορούν να σώσουν τους παγετώνες

Παρά τα θετικά πρώτα ευρήματα, οι μάλλινες κουβέρτες δεν αποτελούν λύση για τη συνολική υποχώρηση των παγετώνων.

Τα συνθετικά γεωυφάσματα καλύπτουν σήμερα μόλις περίπου το 0,02% της συνολικής επιφάνειας των ελβετικών παγετώνων. Παράλληλα, οι ελβετικοί παγετώνες έχουν χάσει σχεδόν το 40% της μάζας τους μέσα στις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Έτσι, το μαλλί θα μπορούσε να αποτελέσει μια πιο φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική για την προσωρινή προστασία συγκεκριμένων περιοχών. Η μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση, όμως, της υποχώρησης των παγετώνων παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.