Ευρωπαϊκή Ένωση
Ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κέντρα μεταναστών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ακόμη και μέσα στο επόμενο έτος, με χρηματοδότηση από την ΕΕ, δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή πολιτική για το μεταναστευτικό γίνεται ολοένα και πιο αυστηρή.
Η Δανή πρωθυπουργός, η οποία έχει εδώ και χρόνια υποστηρίξει την ιδέα των κέντρων επιστροφών, ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια ώστε οι εγκαταστάσεις αυτές να χρηματοδοτηθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να λειτουργήσουν σε χώρες εκτός ΕΕ.
«Θα δείτε μια ομάδα χωρών, μια συμμαχία προθύμων, με τη στήριξη της Κομισιόν», δήλωσε η Φρεντέρικσεν στους Financial Times. Όπως πρόσθεσε, «το 2026-27 θα δούμε το πρώτο κέντρο επιστροφών εκτός Ευρώπης», εκτιμώντας ότι αυτό μπορεί να γίνει μέσα στον επόμενο χρόνο.
«Συμμαχία προθύμων» με στήριξη της Κομισιόν
Η ιδέα της μεταφοράς μέρους της διαχείρισης του μεταναστευτικού σε χώρες εκτός ΕΕ θεωρούνταν για χρόνια πολιτικά και νομικά εξαιρετικά δύσκολη.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται να στρέφονται προς αυτή την κατεύθυνση, υπό την πίεση της ανόδου δεξιών κομμάτων και της αυξανόμενης ανησυχίας για τις μεταναστευτικές ροές που ποτέ δεν ήταν πραγματική ανησυχία απλά ακατάσχετη φλυαρία.
Η Δανία υπήρξε από τις πρώτες χώρες που προώθησαν την ιδέα. Το 2021 η Κοπεγχάγη είχε ξεκινήσει συζητήσεις με τη Ρουάντα για τη δημιουργία κέντρου αιτούντων άσυλο, όμως τα σχέδια πάγωσαν μετά τις έντονες πολιτικές αντιδράσεις.
Πλέον, η δανική κυβέρνηση επιδιώκει το σχέδιο να προχωρήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στήριξη και χρηματοδότηση από την ΕΕ.
Στήριξη από 19 χώρες της ΕΕ
Οι δηλώσεις Φρεντέρικσεν έγιναν λίγες ημέρες αφότου 19 χώρες της ΕΕ τάχθηκαν υπέρ πολιτικών μετανάστευσης εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, με βάση το ιταλικό μοντέλο του κέντρου που δημιουργήθηκε στην Αλβανία το 2024.
Οι χώρες αυτές υποστήριξαν ότι τέτοια σχήματα θα πρέπει να μπορούν να χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ανώτατος σύμβουλος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέφερε ότι το αλβανικό μοντέλο θα μπορούσε να είναι συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο, εφόσον εφαρμόζονται οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τα ανθρώπινα δικαιώματα στους ανθρώπους που κρατούνται εκεί.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε τη Δευτέρα ότι η σχετική νομοθεσία για τη δημιουργία τέτοιων κέντρων έχει πλέον τεθεί σε ισχύ και ότι τα επόμενα βήματα βρίσκονται στα χέρια των κρατών-μελών.
Οι Βρυξέλλες, σύμφωνα με την ίδια τοποθέτηση, είναι έτοιμες να «αξιολογήσουν οποιαδήποτε ώριμη πρόταση».
Η θέση αυτή δείχνει ότι η Κομισιόν δεν κλείνει την πόρτα στα κέντρα επιστροφών εκτός ΕΕ, αλλά μεταφέρει την ευθύνη πρωτοβουλίας στα κράτη-μέλη που θέλουν να προχωρήσουν.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το «Στείλτε τους πίσω»
Την περασμένη εβδομάδα, κανονισμός που στηρίζει τη δημιουργία των λεγόμενων return hubs πέρασε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με την υποστήριξη ακροδεξιών κομμάτων.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ευρωβουλευτές φώναζαν το σύνθημα «Στείλτε τους πίσω», γεγονός που δείχνει το έντονα φορτισμένο πολιτικό κλίμα γύρω από το θέμα.
Τα κέντρα αυτά θα μπορούσαν να φιλοξενούν απορριφθέντες αιτούντες άσυλο που δεν μπορούν να απελαθούν στις χώρες καταγωγής τους.
Η Φρεντέρικσεν, πάντως, δήλωσε ότι θα ήθελε τα κέντρα να αφορούν όχι μόνο ανθρώπους που έχουν διαταχθεί να εγκαταλείψουν την ΕΕ, αλλά και νεοεισερχόμενους αιτούντες άσυλο. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι το εύρος του σχεδίου δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
