
Στη Ντουάλα του Καμερούν βρίσκεται μία από τις πιο γνωστές και σκληρές φυλακές της χώρας, η New Bell. Παρά τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης, ο υπερπληθυσμός και τα προβλήματα ασφάλειας, μέσα στα τείχη της έχει δημιουργηθεί κάτι που μοιάζει απίθανο: μια μικρή μουσική κοινότητα που κατάφερε να αποκτήσει παγκόσμιο ενδιαφέρον.
Η New Bell λειτουργεί σχεδόν σαν μια «πόλη μέσα στην πόλη». Οι κρατούμενοι έχουν αναπτύξει δικά τους άτυπα συστήματα οργάνωσης, με ανθρώπους που μεταφέρουν μηνύματα στους διαδρόμους, κρατούμενους που βοηθούν στη διατήρηση της τάξης, αλλά και μια μικρή αγορά όπου πωλούνται προϊόντα και τρόφιμα.
Το πιο ξεχωριστό δημιούργημα αυτής της ιδιόμορφης κοινότητας είναι η Jail Time Records, ένα μουσικό στούντιο και δισκογραφική εταιρεία που λειτουργεί μέσα στη φυλακή και δίνει στους κρατούμενους τη δυνατότητα να εκφράσουν τις ιστορίες τους μέσα από τη μουσική.
Ραπ και αφρομπίτ τραγούδια που δημιουργήθηκαν πίσω από τα κάγκελα έφτασαν σε ακροατές σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Νότια Αφρική και η Αργεντινή, ενώ μουσικά βίντεο που γυρίστηκαν εξ ολοκλήρου μέσα στη φυλακή απέκτησαν χιλιάδες προβολές στο διαδίκτυο.
«Είναι ένα εργαλείο αντίστασης, μέσα από το οποίο μπορούμε να μοιραστούμε τη φιλία, την αγάπη και να ακουστούν οι φωνές μας», δήλωσε ο πρώην κρατούμενος και συνιδρυτής της Jail Time Records, Steve Happi.
Το μικρό στούντιο της φυλακής κάθε άλλο παρά πολυτελές είναι. Πρόκειται για έναν περιορισμένο χώρο με βασικό εξοπλισμό, έναν θάλαμο ηχογράφησης και έναν υπολογιστή. Ωστόσο, για πολλούς κρατούμενους αποτελεί έναν χώρο δημιουργίας και ψυχολογικής απελευθέρωσης.
Η ιστορία της Jail Time Records παρουσιάστηκε και μέσα από ντοκιμαντέρ με τον ίδιο τίτλο, το οποίο γυρίστηκε επί έξι χρόνια στη New Bell και απέσπασε βραβεία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Tribeca της Νέας Υόρκης.
Στην ταινία καταγράφονται οι προσωπικές ιστορίες κρατουμένων, όπως του Stone, ενός πρώην στρατιώτη που εκτίει ποινή φυλάκισης και μέσα από τη μουσική προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή τη σχέση του με την κόρη του.
Η δημιουργία της δισκογραφικής ξεκίνησε το 2018, όταν η καλλιτέχνιδα Dione Roach επισκέφθηκε τη φυλακή μέσω μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης. Κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης, κρατούμενοι άρχισαν να κάνουν freestyle και η ίδια αποφάσισε να δημιουργήσει έναν χώρο όπου θα μπορούσαν να ηχογραφούν.
Με τη βοήθεια του Steve Happi, η ιδέα εξελίχθηκε σε ένα πραγματικό μουσικό εγχείρημα. Το 2022 κυκλοφόρησε το πρώτο άλμπουμ της Jail Time Records, με μέρος των εσόδων να επιστρέφει στους καλλιτέχνες και το υπόλοιπο να επενδύεται ξανά στη λειτουργία της δισκογραφικής.
Παρά τη δημιουργική πλευρά της ιστορίας, η πραγματικότητα στη New Bell παραμένει σκληρή. Η φυλακή αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα υπερπληθυσμού, με χιλιάδες κρατούμενους να ζουν σε συνθήκες πολύ κάτω από τα διεθνή πρότυπα.
Η βία και η ανασφάλεια αποτελούν επίσης μέρος της καθημερινότητας. Ωστόσο, οι δημιουργοί της Jail Time Records υποστηρίζουν ότι η μουσική δεν έχει στόχο να δικαιολογήσει τις πράξεις των κρατουμένων, αλλά να τους δώσει έναν τρόπο αυτογνωσίας και αλλαγής.
Το πρόγραμμα έχει πλέον επεκταθεί και σε άλλες φυλακές της Αφρικής, προσφέροντας σε περισσότερους κρατούμενους την ευκαιρία να δημιουργήσουν και να αποκτήσουν μια διαφορετική ταυτότητα πέρα από το παρελθόν τους.
Μέσα σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχούν οι περιορισμοί, η μουσική της New Bell προσπαθεί να ανοίξει ένα μικρό παράθυρο ελευθερίας. Όπως λένε οι άνθρωποι πίσω από το εγχείρημα, για πολλούς κρατούμενους αποτελεί «ένα φανάρι για ένα πιο φωτεινό μέλλον».