Ένα νέο θεωρητικό μοντέλο που ανέπτυξαν επιστήμονες από την Ευρώπη επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη εξέλιξη του παγκόσμιου πληθυσμού, προβλέποντας ότι υπό ακραίες συνθήκες θα μπορούσε να σημειωθεί δραστική μείωση μέσα στις επόμενες δεκαετίες.

Η μελέτη, που παρουσιάστηκε μέσω διεθνών επιστημονικών δημοσιεύσεων και αναφέρθηκε από το Wired Italia, βασίζεται στην εργασία του Ιταλού φυσικού Alessio Zaccone και του αείμνηστου Kostya Trachenko. Οι δύο ερευνητές ανέπτυξαν ένα ενιαίο μαθηματικό πλαίσιο, γνωστό ως μοντέλο Trachenko–Zaccone, το οποίο επιχειρεί να περιγράψει την εξέλιξη του πληθυσμού σε βάθος περίπου 12.000 ετών.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά δημογραφικά μοντέλα, η νέα προσέγγιση επιχειρεί να ενοποιήσει διαφορετικές φάσεις πληθυσμιακής ανάπτυξης μέσω μιας μη γραμμικής εξίσωσης. Το μοντέλο λαμβάνει υπόψη μεταβλητές όπως η κλιματική πίεση, οι φυσικοί πόροι και οι παγκόσμιες κρίσεις, προσπαθώντας να αποτυπώσει πιο σύνθετα σενάρια εξέλιξης.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατό να προσομοιωθούν πολλαπλές μελλοντικές εκδοχές, από σταθερή ανάπτυξη έως απότομες μεταβολές στη δημογραφική ισορροπία.

 Το πιο ακραίο σενάριο

Σε ένα από τα πιο απαισιόδοξα σενάρια που εξετάζει το μοντέλο, μια σημαντική μείωση της «ικανότητας στήριξης» του πλανήτη -λόγω κλιματικής αλλαγής, πανδημιών ή γεωπολιτικών συγκρούσεων- θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του πληθυσμού έως και 50% μέσα σε περίπου τέσσερις δεκαετίες.

Σε αυτή την περίπτωση, ο παγκόσμιος πληθυσμός, που σήμερα ξεπερνά τα 8 δισεκατομμύρια, θα μπορούσε να υποχωρήσει σε επίπεδα μεταξύ 2 και 4 δισεκατομμυρίων έως το 2064.

Οι ίδιοι οι επιστήμονες τονίζουν ότι το μοντέλο δεν αποτελεί ακριβή πρόβλεψη, αλλά ένα θεωρητικό εργαλείο για την κατανόηση της ευαισθησίας του παγκόσμιου συστήματος. Όπως σημειώνουν, μικρές αλλαγές σε κρίσιμες παραμέτρους μπορούν να έχουν δυσανάλογα μεγάλες επιπτώσεις στη δημογραφική εξέλιξη της ανθρωπότητας.