Ένα παλιό σοβιετικό υποβρύχιο, που παραμένει για δεκαετίες στον βυθό της Νορβηγίας, επανέρχεται στο προσκήνιο προκαλεί την ανησυχία των επιστημόνων που το εξετάζουν και επιβεβαιώνουν ότι το ναυάγιο εξακολουθεί να απελευθερώνει ραδιενέργεια.

Το Komsomolets, το οποίο βυθίστηκε το 1989 ύστερα από πυρκαγιά, βρίσκεται σήμερα σε βάθος περίπου 1.680 μέτρων και σε απόσταση 180 χιλιομέτρων από το νησί Bear Island της Νορβηγίας. Στο εσωτερικό του διατηρεί έναν πυρηνικό αντιδραστήρα, ενώ εκτιμάται ότι φέρει και δύο πυρηνικές κεφαλές — μια υπενθύμιση του Ψυχρού Πολέμου που εξακολουθεί να μην έχει κλείσει οριστικά τον κύκλο της.

Σύμφωνα με νεότερη μελέτη που βασίστηκε σε αποστολή του 2019, δεν διαπιστώθηκε διαρροή πλουτωνίου από τις πυρηνικές κεφαλές, γεγονός που είχε αρχικά προκαλέσει έντονη ανησυχία στους επιστήμονες. Ωστόσο, εντοπίστηκαν εκπομπές ραδιενέργειας από τον πυρηνικό αντιδραστήρα, οι οποίες μάλιστα δεν είναι σταθερές, αλλά εμφανίζονται κατά περιόδους.

Αυτό που προβληματίζει περισσότερο δεν είναι τόσο το μέγεθος της διαρροής, όσο η προέλευσή της.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το πυρηνικό καύσιμο υφίσταται σταδιακή αποσύνθεση λόγω διάβρωσης, με αποτέλεσμα την απελευθέρωση ραδιενεργών στοιχείων μέσω του συστήματος εξαερισμού. Με απλά λόγια, η φθορά του ίδιου του υποβρυχίου οδηγεί σταδιακά στο «άνοιγμα» του εσωτερικού του.

">

Για να καταλήξουν σε αυτά τα συμπεράσματα, οι ερευνητές αξιοποίησαν ένα τηλεκατευθυνόμενο υποβρύχιο όχημα, το οποίο μπορεί να επιχειρεί σε μεγάλα βάθη και να συλλέγει δείγματα απευθείας από το σημείο του ναυαγίου. Παρ’ όλα αυτά, η κατάσταση δεν είναι τόσο δραματική όσο θα μπορούσε να φανταστεί κανείς.

Παρά τις εντοπισμένες διαρροές, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν έχει παρατηρηθεί επικίνδυνη αύξηση των επιπέδων ραδιενέργειας στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το θαλασσινό νερό διασκορπίζει και αραιώνει τα ραδιενεργά στοιχεία, μειώνοντας σημαντικά τη συγκέντρωσή τους.

Τα θαλάσσια ρεύματα διαχέουν τα ραδιενεργά στοιχεία, μειώνοντας τη συγκέντρωσή τους και περιορίζοντας τον άμεσο κίνδυνο για το περιβάλλον. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το ζήτημα έχει εκλείψει· απλώς δείχνει ότι μέχρι στιγμής η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο.