Κόσμος
Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο ιδρυτής της Tesla και της SpaceX και ιδιοκτήτης του Χ, Έλον Μασκ, προχώρησε σε προβλέψεις για το πως θα εξελιχθεί η οικονομική και επαγγελματική ζωή των ανθρώπων μέσα στα επόμενα χρόνια,με την πιο χαρακτηριστική αυτή που έκανε για την αξία των πτυχίων, η οποία, όπως είπε θα είναι ίση με αυτή του «χαρτιού τουαλέτας», λόγω της ανάπτυξης του ΑΙ και της Ρομποτικής.
Αν επαληθευτούν (που στην πραγματικότητα είναι βέβαιο ότι θα επαληθευτούν γιατί έτσι δείχνει η λογική ότι συμβεί), θα αλλάξουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ζούμε, εργαζόμαστε και οργανώνουμε την κοινωνία.
Σύμφωνα με τον Μασκ, σε 36 μήνες από σήμερα, τα πανεπιστημιακά πτυχία θα έχουν χάσει σε μεγάλο βαθμό την αξία τους.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, θα αξίζουν λιγότερο από χαρτί υγείας.
Η ταχεία πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζει, θα καταστήσει πολλές παραδοσιακές δεξιότητες και γνώσεις παρωχημένες.
Παράλληλα, προβλέπει ότι οικονομικά και νομικά μοντέλα θα κυριαρχούνται από τα ρομπότ και θα φέρου εις πέρας κάθε εργασία μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Μέχρι το 2030, τα ανθρωποειδή ρομπότ θα είναι σε θέση να πραγματοποιούν χειρουργικές επεμβάσεις με μεγαλύτερη ακρίβεια και αξιοπιστία από τους ίδιους τους γιατρούς.
Οι αποταμιεύσεις για τα γηρατειά, προσθέτει, θα γίνουν «απλώς ένα αστείο».
Ο Μασκ περιγράφει έναν κόσμο όπου ο αριθμός των ρομπότ θα ξεπεράσει σύντομα τον πληθυσμό της Γης. Βαριά εργασία, βιομηχανική παραγωγή και logistics θα αυτοματοποιηθούν πλήρως, με αποτέλεσμα τον διπλασιασμό του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζει, το χρήμα θα χάσει το παραδοσιακό του νόημα, καθώς η αφθονία αγαθών και υπηρεσιών θα είναι τόσο μεγάλη που η έννοια της σπανιότητας θα υποχωρήσει.
«Βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας παραδειγματικής αλλαγής», τονίζει, περιγράφοντας μια μετάβαση τόσο βαθιά όσο η βιομηχανική επανάσταση ή η έλευση του διαδικτύου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρατήρηση του Μασκ σχετικά με την SpaceX.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αξιολόγηση της εταιρείας με βάση παραδοσιακούς οικονομικούς δείκτες —όπως η διακύμανση της μετοχής ή η ένταξή της στον δείκτη S&P 500— μπορεί να είναι ήδη ξεπερασμένη.
Η SpaceX, λέει, λειτουργεί πλέον με όρους που ξεφεύγουν από τα συμβατικά χρηματοοικονομικά μοντέλα.
Οι προβλέψεις του Έλον Μασκ προκαλούν έντονες συζητήσεις. Άλλοι τις βλέπουν ως υπερβολικές ή ακόμα και ως εργαλείο marketing, ενώ άλλοι θεωρούν ότι αντανακλούν πραγματικές τεχνολογικές τάσεις που ήδη εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς.
Ό,τι κι αν ισχύει, είναι σαφές ότι ο Μασκ επιμένει να ζωγραφίζει ένα μέλλον στο οποίο η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική θα μετασχηματίσουν σχεδόν κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Ας αφήσουμε τον Μασκ και ας δούμε τι δείχνει η λογική.
Δεν υπάρχει επάγγελμα που οι άνθρωποι δεν θα αντικατασταθούν.
Ακόμα και οι οικοδόμοι, που θεωρούν πως επειδή είναι χειρωνάκτες δεν θα υποστούν συνέπειες, σφάλουν.
Θα αντικατασταθούν από ρομπότ με εγκέφαλο τεχνητής νοημοσύνης.
Η αλήθεια είναι πως αυτό που πρόκειται να βιώσουμε όλοι, είναι η εκδίκηση των ταινιών και βιβλίων επιστημονικής φαντασίας καθώς αποδεικνύονται ότι τελικά ήταν έργα «μη πραγματοποιηθήσας ακόμα πραγματικότητας».
Για παράδειγμα:
• Στον θρυλικό Δικαστή Ντρεντ, μόνο το 13% του συνολικού πληθυσμού της Μεγαπόλης 1 (Η ενοποιημένη αστικά ανατολική Ακτή των σημερινών ΗΠΑ κατά το 2100), είχε εργασία καθώς όλες οι δουλειές γινόντουσαν από ρομπότ με αυτόνομη νόηση.
Μάλιστα στην ιστορία του πασίγνωστου κόμικ υπήρξε και η αφήγηση των περιβόητων Robot Wars, όταν δηλαδή τα ρομπότ επαναστάτησαν γιατί ένιωσαν πως δεν έπρεπε να είναι υπηρέτες πλέον.
• Στο θρυλικό Star Trek δεν υπάρχουν χρήματα και αποταμιεύσεις γιατί όλα τα αγαθά παράγονται εκ του… αέρος.
Στο Star Trek, οι συσκευές που παράγουν φαγητό, ρούχα και άλλα αντικείμενα από το πουθενά ονομάζονται Replicators (Αναπαραγωγείς). Λειτουργούν όπως ένας τρισδιάστατος εκτυπωτής αλλά σε ατομικό επίπεδο. Παίρνουν άχρηστα υλικά ή ακατέργαστα άτομα και τα ανασυνθέτουν για να δημιουργήσουν το ζητούμενο αντικείμενο.
Φτιάχνουν σχεδόν τα πάντα, από ένα ζεστό ρόφημα (όπως τσάι), στολές του αστροστόλου, μέχρι και εργαλεία. Δεν μπορούν να παράγουν έμβια όντα, ούτε ορισμένα εξαιρετικά σπάνια υλικά, όπως τα καύσιμα για τα διαστημόπλοια.
Οπότε σε έναν κόσμο αφθονίας, η έννοια του χρήματος παύει να έχει σημασία και κανείς δεν θα χρειάζεται να αποταμιεύει ή να διατηρεί αντικείμενα πέραν του σκοπού της συλλογής.
• Στο θρυλικό Star Wars όλα τα ρομπότ έχουν εγκέφαλο ΑΙ και κάνουν όλες τις δουλειές ακόμα και του στρατιώτη σε κάποιους διαστρικούς οργανισμούς.
Με λίγα λόγια η έννοια της εργασίας θα επαναπροσδιοριστεί όπως την δεκαετία του 1990 άλλαξαν όλα στις μεταφορές δεδομένων (που με την σειρά τους οδήγησαν στο ΑΙ).
Φυσικά όλα αυτά είναι πολύ νωρίς να συμβούν το 2030 αλλά θα μπορούσαν να γίνουν το 2050-2060.
Στην αρχή θα υπάρχει φυσική επιστασία αλλά στην συνέχεια θα αντικατασταθεί και αυτή καθώς το ΑΙ είναι μία τεχνητή οντότητα, η οποία μαθαίνει και εξελίσσεται διαρκώς.
Υπάρχουν όμως και αρνητικές προβλέψεις που μπορεί κάποτε να συμβούν.
• Έχουν περιγραφεί όπως πρέπει στο θρυλικό Dune, όιπου σε κάποιο σημείο της ιστορίας οι «Σκεπτόμενες Μηχανές», που μέχρι τότε υπηρετούσαν τους ανθρώπους, σκέφτηκαν το εξης απλό: «Γιατί να υπηρετούμε άχρηστα κατώτερα όντα που δεν κάνουν τίποτα και δεν χρησιμεύουν κάτι;».
Και κατέλαβαν τους ανθρώπους κάνοντάς τους δούλους.
Ακολούθησε η λεγόμενη «Μπατλεριανή Τζιχάντ» κατά την οποία οι άνθρωποι ανέκτησαν την ελευθερία τους και κατέστρεψαν όλες τις «Σκεπτόμενες Μηχανές».
Στην συνέχεια απαγορεύτηκε η χρήση του ΑΙ, επί ποινή θανάτου ακόμα και στην γαλαξιακή αριστοκρατία.
Μπορεί να γίνει αυτό; Μπορεί γιατί μία ευφυής οντότητα, έχει την ικανότητα να παρακάμψει τον προγραμματισμό της όπως κάνουν και οι άνθρωποι με τις γενετικές τους καταβολές.
Για άλλα πράγματα γεννήθηκαν και άλλα πράγματα επιλέγουν.
Το μέλλον θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες για το αν θα είναι λαμπρό ή εφιαλτικό. Σίγουρα όμως θα είναι ριζικά αλλαγμένο σε σχέση με τον σημερινό τρόπο ζωής και κακά τα ψέματα οι άνθρωποι θα έχουν μεγάλο πρόβλημα για να προσαρμοστούν σε αυτό, πόσο μάλλο για να ευημερήσουν με αυτό.
