Κόσμος
Νέα δεδομένα για την οικογενειακή σχέση πολλών Γερμανών με το ναζιστικό παρελθόν τους φέρνουν στο «φως» ψηφιακές βάσεις δεδομένων που επιτρέπουν την αναζήτηση μελών του ναζιστικού κόμματος NSDAP.
Οι πλατφόρμες, που δημιουργήθηκαν από γερμανικά μέσα ενημέρωσης μετά τη δημοσιοποίηση ιστορικών αρχείων, έχουν οδηγήσει πολλούς πολίτες σε απρόσμενες ανακαλύψεις για τους προγόνους τους.
«Τι έκαναν οι παππούδες και οι γιαγιάδες σας κατά τη ναζιστική εποχή;» ρωτά τους αναγνώστες του το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel.
«Ερευνήστε εδώ την ιστορία της οικογένειάς σας σε σχέση με το NSDAP», προτρέπει η εφημερίδα Die Zeit.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πολιτικού επιστήμονα Γιούργκεν Φάλτερ, ο οποίος διαπίστωσε ότι η μητέρα του, την οποία γνώριζε ως φιλελεύθερη καθολική, εμφανιζόταν στα αρχεία ως μέλος του ναζιστικού κόμματος το 1940.
Όπως ανέφερε, η αποκάλυψη τον εξέπληξε, καθώς ο πατέρας του ήταν ένθερμος αντιναζιστής και πιθανότατα θα είχε αντιδράσει έντονα αν το γνώριζε.
Τα αρχεία δεν αποκαλύπτουν τα κίνητρα κάθε μέλους, όμως οι ιστορικοί επισημαίνουν ότι η χρονιά ένταξης μπορεί να δείξει αν υπήρχε ιδεολογική πίστη ή αν επρόκειτο για προσπάθεια κοινωνικής και επαγγελματικής ανέλιξης.
Πολλοί προσχώρησαν μετά το 1933, όταν ο Χίτλερ ανέλαβε την εξουσία, για λόγους συμφέροντος ή προστασίας.
Η νέα πρόσβαση στα στοιχεία αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη συλλογική μνήμη της Γερμανίας και αμφισβητεί οικογενειακές αφηγήσεις που συχνά παρουσίαζαν τους προγόνους ως αποστασιοποιημένους από το καθεστώς.
«Πολλές γερμανικές οικογένειες βασίζονταν σε ένα προστατευτικό φράγμα που συχνά αναφέρεται ως “προφορική μνήμη”, δηλαδή ιστορίες που μεταδίδονταν προφορικά από τους παππούδες και τους γονείς», δήλωσε ο αναπληρωτής καθηγητής γερμανικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ρόουαν των ΗΠΑ, Μίκελ Ντακ, στο CNN.
«Αυτές οι ιστορίες συχνά ανέφεραν ότι οι πρόγονοί τους δεν είχαν καμία σχέση με τον ναζισμό.
Ωστόσο, αυτές οι αφηγήσεις έρχονται σε άμεση αντίθεση με τα εμπειρικά δεδομένα που είναι πλέον διαθέσιμα», σημείωσε στη συνέχεια.
Ήδη εκατοντάδες Γερμανοί έχουν προχωρήσει στο «σκάλισμα» του παρελθόντος τους, δηλώνοντας σοκαρισμένοι για τους προγόνους τους και την ένταξή τους στο καθεστώς του Φύρερ.
Ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι βάσεις δεδομένων βοηθούν τη χώρα να αντιμετωπίσει ξανά το παρελθόν της, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονων συζητήσεων γύρω από τη μνήμη του ναζισμού.
