Κόσμος
Ένα διαφορετικό μοντέλο κατοικίας που κατασκευάζεται από παλιά λάστιχα αυτοκινήτων, μπουκάλια, κουτάκια αλουμινίου και χώμα υπόσχεται να μειώσει δραστικά την ανάγκη για κλιματισμό και θέρμανση.
Τα λεγόμενα Earthships αποτελούν έναν τύπο αυτόνομων κατοικιών που σχεδιάστηκαν ώστε να αξιοποιούν τη φυσική θερμορύθμιση, την ηλιακή ενέργεια και τα διαθέσιμα υλικά.
Η ιδέα δημιουργήθηκε από τον Αμερικανό αρχιτέκτονα Michael Reynolds, ο οποίος προσπάθησε να δημιουργήσει σπίτια με μικρότερη εξάρτηση από τα παραδοσιακά δίκτυα ενέργειας και ύδρευσης.
Το βασικό χαρακτηριστικό τους είναι οι ιδιαίτερα παχιοί τοίχοι, περίπου 70 εκατοστών, οι οποίοι αποτελούνται από παλιά ελαστικά γεμάτα με συμπιεσμένο χώμα.
Η κατασκευή αυτή λειτουργεί σαν μια «θερμική μπαταρία»: αποθηκεύει θερμότητα όταν υπάρχει έντονη ηλιοφάνεια και την απελευθερώνει σταδιακά όταν πέφτει η θερμοκρασία.
Πώς ένα λάστιχο γίνεται δομικό υλικό
Η διαδικασία απαιτεί μεγάλη χειρωνακτική εργασία. Κάθε ελαστικό γεμίζει με χώμα και συμπιέζεται μέχρι να αποκτήσει μεγάλη αντοχή. Στη συνέχεια τοποθετούνται το ένα πάνω στο άλλο, δημιουργώντας τον βασικό κορμό των τοίχων.
Τα ελαστικά καλύπτονται με κονίαμα, ώστε να προστατεύονται από τις εξωτερικές συνθήκες, ενώ το συμπιεσμένο χώμα στο εσωτερικό τους προσφέρει μεγάλη θερμική αδράνεια.
Παράλληλα, άλλα ανακυκλωμένα υλικά χρησιμοποιούνται για διακοσμητικά αλλά και λειτουργικά στοιχεία. Κουτάκια αλουμινίου μπορούν να ενσωματωθούν σε τοίχους, ενώ γυάλινα μπουκάλια δημιουργούν επιφάνειες που επιτρέπουν στο φυσικό φως να περνά στο εσωτερικό του σπιτιού.
Γιατί διατηρεί σταθερή θερμοκρασία
Το μυστικό βρίσκεται στη θερμική μάζα. Τα βαριά υλικά, όπως το χώμα, απορροφούν αργά τη ζέστη και το κρύο και τα απελευθερώνουν σταδιακά.
Έτσι μειώνονται οι απότομες μεταβολές θερμοκρασίας μέσα στην κατοικία. Η διατήρηση περίπου στους 20 βαθμούς Κελσίου όλο τον χρόνο δεν αποτελεί απόλυτο κανόνα, καθώς εξαρτάται από το κλίμα, τον σχεδιασμό, τον προσανατολισμό και τη μόνωση του κτιρίου.
Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης τα μεγάλα παράθυρα, τα οποία σε περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου τοποθετούνται συνήθως προς τον νότο ώστε να αξιοποιούν τον χειμερινό ήλιο.
Φυσικός δροσισμός χωρίς κλιματιστικό
Ορισμένα Earthships χρησιμοποιούν υπόγειους σωλήνες αερισμού. Ο εξωτερικός αέρας περνά μέσα από το έδαφος, ψύχεται φυσικά και στη συνέχεια διοχετεύεται στο εσωτερικό του σπιτιού.
Παράλληλα, ο θερμός αέρας ανεβαίνει και απομακρύνεται από ανοίγματα στην οροφή, δημιουργώντας φυσικό εξαερισμό χωρίς μεγάλη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Η αυτονομία έχει κόστος
Παρότι η ιδέα είναι εντυπωσιακή, τα σπίτια αυτά δεν λειτουργούν χωρίς συντήρηση. Τα συστήματα συλλογής νερού, τα φίλτρα, οι αντλίες και οι μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας χρειάζονται τακτικό έλεγχο.
Συνήθως χρησιμοποιούνται φωτοβολταϊκά για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ το νερό συλλέγεται από τις βροχοπτώσεις, φιλτράρεται και χρησιμοποιείται για καθημερινές ανάγκες.
Τα Earthships δείχνουν μια διαφορετική προσέγγιση στην κατοικία: ένα σπίτι που δεν είναι απλώς ένας χώρος διαμονής, αλλά ένα ολοκληρωμένο σύστημα όπου το έδαφος, ο ήλιος, το νερό και τα ανακυκλωμένα υλικά συνεργάζονται για μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία.
