Μια διαφορετική τάση φαίνεται να αποκτά όλο και περισσότερους οπαδούς στα social media, με το TikTok και το Instagram να γεμίζουν με εικόνες ανθρώπων που παρουσιάζουν τη ζωή χωρίς παρέες, σχέσεις ή παιδιά ως μια συνειδητή επιλογή γεμάτη ηρεμία και ανεξαρτησία.

Καλοστημένα πλάνα από ένα τακτοποιημένο σπίτι, ένα φλιτζάνι καφέ το πρωί, ένα ποτήρι κρασί το βράδυ και λίγες στιγμές από την καθημερινότητα συνοδεύονται από μηνύματα που περιγράφουν μια ζωή χωρίς φίλους ή οικογένεια ως κάτι απλό, ήρεμο και απαλλαγμένο από το άγχος των κοινωνικών υποχρεώσεων.

Οι δημιουργοί αυτού του περιεχομένου έχουν αρχίσει να χαρακτηρίζονται ως «loneliness Ιnfluencers», καθώς μετατρέπουν τη μοναχική καθημερινότητα σε ένα είδος διαδικτυακής αισθητικής.

Όταν η μοναχικότητα γίνεται lifestyle

Το να επιλέγει κάποιος να περνά χρόνο μόνος του δεν αποτελεί απαραίτητα κάτι αρνητικό. Η προσωπική ηρεμία, η απομάκρυνση από την ένταση της καθημερινότητας και ο χρόνος για τον εαυτό μας μπορούν να λειτουργήσουν θετικά.

Η κατάσταση αλλάζει, όμως, όταν η μοναχικότητα παρουσιάζεται ως υποκατάστατο των ανθρώπινων σχέσεων και η κοινωνική απομόνωση εμφανίζεται ως κάτι που όλοι θα έπρεπε να επιδιώκουν.

Στα social media, hashtags όπως #alonenotlonely και #cozyathome συνοδεύουν βίντεο που παρουσιάζουν την καθημερινότητα ενός ανθρώπου που ζει μόνος ως σχεδόν ειδυλλιακή.

Το πρόβλημα είναι ότι τα social media παρουσιάζουν συνήθως μόνο την πιο «όμορφη» πλευρά μιας πραγματικότητας. Ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων με ένα ήσυχο βράδυ στο σπίτι δεν μπορεί να δείξει αν πίσω από την εικόνα υπάρχει πραγματική ικανοποίηση ή αν κρύβεται απομόνωση και έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας.

Άλλο να θέλεις να είσαι μόνος και άλλο να νιώθεις μόνος

Η διάκριση ανάμεσα στη μοναχικότητα και τη μοναξιά είναι σημαντική.

Η μοναχικότητα μπορεί να είναι επιλογή. Κάποιος μπορεί να θέλει να μείνει μόνος για λίγες ώρες, να χαλαρώσει, να διαβάσει ή απλώς να απολαύσει την ησυχία του.

Η μοναξιά, αντίθετα, αφορά το αίσθημα ότι δεν υπάρχει η σύνδεση με άλλους ανθρώπους που χρειάζεται κάποιος, ακόμη και όταν βρίσκεται ανάμεσα σε κόσμο.

Αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να ζει μόνος και να αισθάνεται απόλυτα ικανοποιημένος, ενώ ένας άλλος μπορεί να έχει καθημερινή κοινωνική επαφή και παρ’ όλα αυτά να βιώνει έντονη μοναξιά.

Οι συνέπειες της παρατεταμένης απομόνωσης

Η μοναξιά δεν αποτελεί απλώς ένα δυσάρεστο συναίσθημα. Η παρατεταμένη κοινωνική απομόνωση έχει συνδεθεί από επιστημονικές έρευνες με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική υγεία.

Έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άγχους και κατάθλιψης, ενώ η χρόνια έλλειψη ουσιαστικών κοινωνικών επαφών έχει συνδεθεί και με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών προβλημάτων υγείας, μεταξύ άλλων καρδιαγγειακών και νευρολογικών.

Οι ανθρώπινες σχέσεις φαίνεται πως παίζουν σημαντικό ρόλο στην ευεξία, καθώς η επικοινωνία, η αίσθηση ότι κάποιος ανήκει σε μια ομάδα και η ύπαρξη ανθρώπων στους οποίους μπορεί να απευθυνθεί σε δύσκολες στιγμές αποτελούν σημαντικά στοιχεία της καθημερινής ζωής.

Η «τέλεια» ζωή των social media δεν είναι πάντα η πραγματική ζωή

Οι Ιnfluencers έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε διάφορες συμπεριφορές και επιλογές.

Η προβολή μιας πιο ήρεμης ζωής, της αυτοφροντίδας και της ανάγκης για προσωπικό χρόνο μπορεί να έχει θετική πλευρά.

Χρειάζεται, όμως, προσοχή ώστε η επιλογή να περνά χρόνο κάποιος μόνος να μη συγχέεται με την πλήρη απομάκρυνση από τους άλλους.

Η ζωή χωρίς πολλές κοινωνικές επαφές μπορεί να αποτελεί συνειδητή επιλογή για ένα διάστημα ή ακόμη και μόνιμη προτίμηση για ορισμένους ανθρώπους.

Αυτό που έχει σημασία είναι αν η κατάσταση αυτή προσφέρει πραγματική ικανοποίηση ή αν αποτελεί αποτέλεσμα απογοήτευσης, φόβου και απομόνωσης.

Γιατί πίσω από ένα όμορφο σπίτι, ένα ποτήρι κρασί και ένα βίντεο με χαλαρή μουσική, η πραγματική καθημερινότητα μπορεί να είναι πολύ διαφορετική από αυτή που βλέπουμε στην οθόνη.