
Το έχουμε κάνει σχεδόν όλοι: μπαίνουμε βιαστικά στο ασανσέρ και πατάμε επανειλημμένα το κουμπί που κλείνει τις πόρτες. Μερικές φορές φαίνεται να ανταποκρίνεται αμέσως. Άλλες φορές δεν συμβαίνει απολύτως τίποτα και οι πόρτες κλείνουν όταν θα έκλειναν ούτως ή άλλως. Είναι λοιπόν πραγματικό χειριστήριο ή ένα έξυπνο τέχνασμα που μας προσφέρει την ψευδαίσθηση του ελέγχου;
Η απάντηση είναι ότι εξαρτάται από τον ανελκυστήρα, τον τρόπο προγραμματισμού του και τους κανονισμούς που ισχύουν στο κτίριο και στη συγκεκριμένη χώρα. Δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας για όλα τα ασανσέρ.
Σε πολλά σύγχρονα συστήματα το κουμπί είναι κανονικά συνδεδεμένο, αλλά δεν μπορεί να παρακάμψει τον ελάχιστο χρόνο κατά τον οποίο οι πόρτες πρέπει να παραμείνουν ανοικτές. Το ασανσέρ περιμένει πρώτα να ολοκληρωθεί ο προκαθορισμένος χρόνος ασφαλούς επιβίβασης. Μόνο μετά μπορεί η εντολή να επιταχύνει το κλείσιμο. Εάν το πατήσουμε αμέσως μόλις ανοίξουν οι πόρτες, πιθανόν να μη δούμε καμία διαφορά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αμερικανικοί κανόνες προσβασιμότητας. Σύμφωνα με το U.S. Access Board, η ενεργοποίηση του κουμπιού δεν επιτρέπεται να μειώσει τον αρχικό ελάχιστο χρόνο ανοίγματος και τον χρόνο που χρειάζεται ένας επιβάτης για να προσεγγίσει την καμπίνα. Οι πόρτες πρέπει επίσης να παραμένουν πλήρως ανοικτές για τουλάχιστον τρία δευτερόλεπτα μετά από κλήση της καμπίνας.
Όταν περάσει αυτή η υποχρεωτική καθυστέρηση, το κουμπί μπορεί πράγματι να στείλει εντολή στον ελεγκτή ώστε να αρχίσει νωρίτερα το κλείσιμο. Σε άλλες εγκαταστάσεις, όμως, η λειτουργία του μπορεί να έχει απενεργοποιηθεί από τον διαχειριστή ή να χρησιμοποιείται μόνο σε ειδικές καταστάσεις, όπως η λειτουργία πυροσβεστών, η συντήρηση ή η αποκλειστική μεταφορά φορτίου.
Ακόμη και όταν λειτουργεί, δεν υπερισχύει των συστημάτων ασφαλείας. Οι φωτοκουρτίνες και οι αισθητήρες στην είσοδο ανιχνεύουν άνθρωπο ή αντικείμενο και διακόπτουν το κλείσιμο, ανοίγοντας ξανά τις πόρτες. Το επίμονο πάτημα δεν μπορεί να εξουδετερώσει αυτή την προστασία.
Υπάρχει και ένας λόγος για τον οποίο πιστεύουμε ότι το κουμπί λειτουργεί συχνότερα από όσο πραγματικά συμβαίνει. Το πατάμε συνήθως προς το τέλος του αυτόματου χρόνου αναμονής. Οι πόρτες κλείνουν αμέσως μετά και αποδίδουμε το αποτέλεσμα στη δική μας ενέργεια, παρότι το σύστημα είχε ήδη ξεκινήσει την αντίστροφη μέτρηση.
Το συμπέρασμα είναι απλό: το κουμπί δεν αποτελεί πάντοτε «placebo», αλλά ούτε εγγυάται άμεσο κλείσιμο. Εάν είναι ενεργό, ένα πάτημα αρκεί. Τα υπόλοιπα δέκα δεν κάνουν το ασανσέρ πιο ανυπόμονο.