Διεθνής Οικονομία
Νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου προκαλεί η αναζωπύρωση των συγκρούσεων γύρω από το Ιράν, ενισχύοντας παράλληλα τις ανησυχίες για ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων στην Ευρώπη.
Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών, ενώ το Brent κινείται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια ώρα, η άνοδος των διεθνών τιμών μεταφέρεται σταδιακά και στην αντλία, με το κόστος της βενζίνης και του ντίζελ να αυξάνεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ευρώπη, η οποία προσπαθεί να ενισχύσει τα αποθέματα φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα. Τα διαθέσιμα αποθέματα βρίσκονται περίπου στο 65%, επίπεδο που χαρακτηρίζεται χαμηλό για την εποχή.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για τη μεταφορά ενέργειας παγκοσμίως. Σε συνθήκες ομαλής λειτουργίας, από την περιοχή διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ποσοτήτων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις εναντίον στόχων στο Ιράν έχουν ενταθεί τις τελευταίες ημέρες, ενώ η Τεχεράνη έχει απαντήσει με επιθέσεις με drones και πυραύλους σε στόχους και αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες της Μέσης Ανατολής.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν επεκταθεί και σε στόχους που συνδέονται με τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, γεγονός που αυξάνει την αβεβαιότητα για την ομαλή τροφοδοσία των διεθνών αγορών.
Οι τιμές σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Το Brent κινήθηκε περίπου στα 95 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο, καταγράφοντας σημαντική εβδομαδιαία άνοδο. Την ίδια περίοδο, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου έχουν ενισχυθεί κατά περίπου 11%, ενώ οι τιμές των συμβολαίων ντίζελ έχουν επίσης σημειώσει σημαντικές αυξήσεις.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην τιμή του αργού. Η περιορισμένη παγκόσμια δυναμικότητα διύλισης έχει δημιουργήσει επιπλέον πιέσεις στην προσφορά βενζίνης και ντίζελ.
Ανησυχία στην Ευρώπη για τον πληθωρισμό
Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει προβληματισμό και στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς η ενεργειακή ακρίβεια μπορεί να επιβαρύνει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τα δημόσια οικονομικά.
Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό αναφέρθηκε στην άνοδο του πετρελαίου, συνδέοντάς την με τις οικονομικές προοπτικές της χώρας.
«Πέρυσι, οι τιμές του πετρελαίου ήταν στα 70 δολάρια, φέτος είναι στα 90», είπε, προσθέτοντας: «Αυτό σημαίνει: λιγότερη ανάπτυξη, λιγότερα φορολογικά έσοδα και λιγότερα περιθώρια ελιγμών».
Οι αυξημένες τιμές ενέργειας δημιουργούν, παράλληλα, νέα διλήμματα για τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες καλούνται να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό χωρίς να προκαλέσουν μεγαλύτερη επιβράδυνση της οικονομίας.
Πιέσεις και στις αγορές ομολόγων
Η ενεργειακή αναταραχή επηρεάζει και τις αγορές κρατικών ομολόγων, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν μεγαλύτερες πληθωριστικές πιέσεις και διατηρούν υψηλότερες απαιτήσεις για τις αποδόσεις των κρατικών τίτλων.
Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου κινήθηκε στο 4,81%, ενώ η αντίστοιχη απόδοση του 10ετούς ιαπωνικού τίτλου έφτασε στο 3%, επίπεδο που δεν είχε καταγραφεί ξανά αυτόν τον αιώνα.
Η άνοδος του κόστους δανεισμού έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές μεγάλες οικονομίες αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης, ενώ οι επενδύσεις σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνουν τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα κεφάλαια.
Την ίδια στιγμή, οι ενεργειακές αγορές δέχονται πιέσεις και από τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς οι επιθέσεις με drones εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων επηρεάζουν την παραγωγή και τη διαθεσιμότητα καυσίμων.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η διάρκεια της έντασης στη Μέση Ανατολή θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την πορεία των τιμών ενέργειας, του πληθωρισμού και, κατ’ επέκταση, των επιτοκίων στις μεγάλες οικονομίες.
