Ενέργεια
Τέσσερα χρόνια μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, νέα ανησυχία προκαλεί στην Ευρώπη η κατάσταση των αποθεμάτων φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα. Οι αποθήκες παραμένουν σε χαμηλότερα επίπεδα από τα συνηθισμένα, ενώ ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί επιπλέον πιέσεις στην παγκόσμια αγορά LNG.
Το φυσικό αέριο αποτελεί βασικό καύσιμο για τη βιομηχανία, τη θέρμανση των κτιρίων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Κατά τους θερινούς μήνες οι ευρωπαϊκές χώρες συνήθως αυξάνουν τα αποθέματά τους, εκμεταλλευόμενες τις χαμηλότερες τιμές. Ωστόσο, φέτος η διαδικασία κινείται με πιο αργούς ρυθμούς.
Σύμφωνα με τη Gas Infrastructure Europe, τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται περίπου στο 58%, ποσοστό που καταγράφεται για πρώτη φορά από το 2021 σε τόσο χαμηλό επίπεδο για την εποχή. Η ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Columbia, Anne-Sophie Corbeau, επισημαίνει ότι το καλοκαίρι το συνηθισμένο επίπεδο πλήρωσης κυμαίνεται μεταξύ 75% και 80%.
Ο συνδυασμός των παραγόντων
Η κατάσταση συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσε τον προηγούμενο χειμώνα με αποθέματα μόλις 28%.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση τελείωσε τον χειμώνα με στοκ φυσικού αερίου επιπέδου 28%, επίπεδο σαφώς χαμηλότερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια», σημειώνει ο αναλυτής της Kpler Ronald Pinto.
Παράλληλα, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρέασε τις εισαγωγές LNG, ιδιαίτερα τις ροές από το Κατάρ μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Οι ευρωπαϊκές αγορές καθυστέρησαν τις αγορές φυσικού αερίου, εκτιμώντας ότι οι τιμές θα υποχωρήσουν αργότερα, με αποτέλεσμα να μειωθεί το οικονομικό κίνητρο για την ταχεία αναπλήρωση των αποθεμάτων.
Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται καθησυχαστικές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει «καμία άμεση ανησυχία σχετικά με την ασφάλεια των προμηθειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε φυσικό αέριο».
Οι Βρυξέλλες επισημαίνουν ότι η σημερινή κατάσταση διαφέρει από την ενεργειακή κρίση του 2022, καθώς η Ευρώπη έχει αυξήσει σημαντικά τις δυνατότητες εισαγωγής LNG και έχει μειώσει την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο. Παράλληλα, η ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕΕ έχει μειωθεί κατά 17% σε σχέση με την περίοδο πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η Κομισιόν θεωρεί ότι η πλήρωση των αποθεμάτων στο 80% είναι «τεχνικά εφικτή» και «επαρκής για τη διασφάλιση των προμηθειών κατά τη διάρκεια του χειμώνα».
Οι ειδικοί προειδοποιούν για αυξημένους κινδύνους
Παρά τις διαβεβαιώσεις των Βρυξελλών, αναλυτές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. «Οι κίνδυνοι επί του εφοδιασμού της Ευρώπης παραμένουν αυξημένοι εξαιτίας της μείωσης της διαθεσιμότητας του LNG με προέλευση τη Μέση Ανατολή», τονίζει η Antonia Syn της Rystad Energy.
Οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται στη Μέση Ανατολή. Πιθανές διαταραχές στην προμήθεια από τη Νορβηγία ή άλλες σημαντικές πηγές, αλλά και προβλήματα στις αμερικανικές εξαγωγές LNG λόγω ακραίου ψύχους ή απρόβλεπτων εργασιών συντήρησης, θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.
Οι τιμές αναμένεται να παραμείνουν υψηλές
Το ενεργειακό κόστος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες. Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου εκτιμάται ότι θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για το υπόλοιπο του έτους, κατά μέσο όρο μεταξύ 55 και 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σύμφωνα με τον Ronald Pinto.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ανταγωνισμός με την Ασία. Η Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες διεκδικούν τα διαθέσιμα φορτία LNG, προσφέροντας υψηλότερες τιμές. «Προς το παρόν, βλέπουμε περισσότερο LNG να κατευθύνεται στην Ασία παρά σε μας, διότι οι τιμές εκεί είναι υψηλότερες», προειδοποιεί η Anne-Sophie Corbeau.
Η ίδια εκτιμά ότι «θα υπάρξει αναμφίβολα αύξηση των τιμών, ιδίως αν το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δυσκολίες στην εξαγωγή LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ».
Καθοριστικό ρόλο θα παίξει τελικά και ο καιρός. Ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας, σε συνδυασμό με χαμηλά αποθέματα και πιθανές νέες διαταραχές στον εφοδιασμό, θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρές πιέσεις στην αγορά.
«Αν το στοκ είναι χαμηλότερο, ο χειμώνας δριμύς και υπεισέλθει και κάποιο άλλο πρόβλημα, θα πρέπει να αντιμετωπισθεί το ενδεχόμενο περιοριστικών μέτρων, όπως το 2022», προειδοποιεί η ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy.
