Ενέργεια
Η Κούβα προσπαθεί να αντιμετωπίσει τις εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και την ενεργειακή κρίση στρεφόμενη δυναμικά στις ανανεώσιμες πηγές και κυρίως στην ηλιακή ενέργεια από την Κίνα.
Το Πεκίνο προμήθευσε πέρυσι φωτοβολταϊκά πάνελ συνολικής ισχύος 1 γιγαβάτ, ενώ έχει δεσμευτεί για περαιτέρω στήριξη, καθώς η Αβάνα στοχεύει να καλύπτει το 15% των ενεργειακών της αναγκών από ΑΠΕ έως το 2026, στο πλαίσιο του νέου οικονομικού σχεδιασμού.
Η οικονομία της χώρας, που αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές πετρελαίου και σε ένα παρωχημένο δίκτυο ηλεκτροδότησης, με περιορισμένη εγχώρια παραγωγή. Τα κινεζικά φωτοβολταϊκά έχουν αποδειχθεί κρίσιμη λύση, ιδίως μετά από επαναλαμβανόμενες καταρρεύσεις του δικτύου, όπως τα δύο πανεθνικά μπλακ άουτ που σημειώθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα πέρυσι.
Ο ενεργειακός αναλυτής Ricardo Torres από το American University επισημαίνει ότι η ηλιακή ενέργεια προσφέρει πλεονέκτημα, καθώς δεν εξαρτάται από χώρες που επηρεάζονται από πιέσεις των ΗΠΑ. Ήδη, με τη βοήθεια της κινεζικής τεχνολογίας, η Κούβα λειτουργεί 34 ηλιακά πάρκα συνολικής ισχύος 1,2 γιγαβάτ — αύξηση 350% σε σχέση με το 2024 — ανεβάζοντας τη συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας στο 9% της συνολικής παραγωγής.
Η χώρα σχεδιάζει να επεκτείνει περαιτέρω την παραγωγή, με στόχο την κατασκευή 92 ηλιακών πάρκων συνολικής ισχύος 2 γιγαβάτ έως το 2028. Όπως σημειώνει ο αναλυτής Euan Graham της Ember, μέσα σε μόλις έναν χρόνο εγκαταστάθηκε ήδη το μισό του στόχου, γεγονός που, όπως τονίζει, μπορεί να επιφέρει καθοριστικές αλλαγές στο ενεργειακό σύστημα της χώρας.
Η χρηματοδότηση των έργων παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστη, ωστόσο το σχέδιο για το 2026 προβλέπει δωρεάν παροχή 320MW από την Κίνα. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός Μανουέλ Μαρέρο Κρουζ αποκάλυψε ότι μέρος των συναλλαγών γίνεται με αντάλλαγμα κουβανικό νικέλιο.
Πέρυσι, η Ρωσία επέτρεψε τον ελλιμενισμό ρωσικού δεξαμενόπλοιου στην Κούβα — την πρώτη παράδοση μετά από τρεις μήνες — ενώ ο υπουργός Σεργκέι Τσιβίλιοφ ανακοίνωσε και δεύτερη αποστολή. Την ίδια στιγμή, η κινεζική πρεσβεία κατηγόρησε ανοιχτά τις ΗΠΑ για «ενεργειακό αποκλεισμό», διαβεβαιώνοντας ότι θα ενισχύσει τη συνεργασία με την Κούβα στον τομέα των φωτοβολταϊκών, με στόχο την ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση.
Παράλληλα, ο τουρισμός — βασική πηγή εσόδων για τη χώρα — έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα.
Στο παρελθόν, η Κούβα βασιζόταν σε φθηνό πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, ωστόσο οι προμήθειες διακόπηκαν, επιδεινώνοντας την ενεργειακή κρίση. Την ίδια στιγμή, οι κινεζικές εξαγωγές στον τομέα της ηλιακής ενέργειας προς την Κούβα εκτοξεύθηκαν, φτάνοντας τα 117 εκατομμύρια δολάρια (από 48 εκατ. το 2024), ενώ οι εξαγωγές μπαταριών ανήλθαν στα 56 εκατομμύρια δολάρια, έναντι μόλις 7,3 εκατομμυρίων το προηγούμενο έτος.
