Η μάχη για την ενέργεια παίρνει μια σκοτεινή τροπή. Οι ΗΠΑ απείλησαν επίσημα την Ευρωπαϊκή Ένωση με διακοπή της προνομιακής πρόσβασης στο αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν επικυρώσει τη συμφωνία-πλαίσιο των 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέχρι την Πέμπτη.

Η Παγίδα του «Turnberry»

Η συμφωνία, που υπογράφηκε στο γκολφ κλαμπ του Τραμπ στη Σκωτία (Turnberry Agreement), προέβλεπε ότι η ΕΕ θα αγόραζε αμερικανική ενέργεια αξίας 250 δισ. δολαρίων ετησίως μέχρι το 2028.

Ο Αμερικανός πρεσβευτής στην ΕΕ, Andrew Puzder, δήλωσε ξεκάθαρα: «Αν δεν προχωρήσετε με τη συμφωνία χωρίς αλλαγές, οι όροι δεν θα είναι πλέον ευνοϊκοί. Υπάρχουν κι άλλοι αγοραστές εκεί έξω».

Μετά τις επιθέσεις στο Κατάρ (Ras Laffan) και το κλείσιμο του Ορμούζ, η Ευρώπη δεν έχει εναλλακτική. Το αμερικανικό LNG καλύπτει πλέον πάνω από το 55% των αναγκών της.

Η μάχη για την ενέργεια παίρνει μια σκοτεινή τροπή. Οι ΗΠΑ απείλησαν επίσημα την Ευρωπαϊκή Ένωση με διακοπή της προνομιακής πρόσβασης στο αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν επικυρώσει τη συμφωνία-πλαίσιο των 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέχρι την Πέμπτη.

Ο «Κάθετος Διάδρομος» στον αέρα

Αν η ΕΕ δεν υποκύψει στον εκβιασμό των 750 δισεκατομμυρίων και οι ΗΠΑ κόψουν την προνομιακή πρόσβαση στο LNG, ο πολυδιαφημισμένος από την κυβέρνηση Κάθετος Διάδρομος μετατρέπεται από «ενεργειακή αρτηρία» σε έναν άδειο σωλήνα.

Η στρατηγική σημασία του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης ως «ενεργειακής πύλης» για τα Βαλκάνια και την Ουκρανία κρέμεται από μια κλωστή. Η απειλή των ΗΠΑ να περιορίσουν το LNG προς την Ευρώπη δεν πλήττει μόνο τη γερμανική βιομηχανία, αλλά χτυπά την «καρδιά» του Κάθετου Διαδρόμου.

Γιατί ο Κάθετος Διάδρομος «πεθαίνει» χωρίς αμερικανικό LNG;

Ο Κάθετος Διάδρομος σχεδιάστηκε για να μεταφέρει αέριο από τους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς (FSRU Αλεξανδρούπολης, Ρεβυθούσα) προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και τις αποθήκες της Ουκρανίας.

Το 80-90% του αερίου που προορίζεται για αυτόν τον διάδρομο είναι Αμερικανικό LNG. Αν ο Τραμπ κόψει τις «κάνουλες» ή εκτοξεύσει τις τιμές, ο διάδρομος παύει να είναι οικονομικά βιώσιμος.

Ο διάδρομος προωθήθηκε από τις ΗΠΑ για να εκδιωχθεί οριστικά η Gazprom από την περιοχή. Αν η ΕΕ δεν ψηφίσει τη συμφωνία των 750 δισ., οι ΗΠΑ δεν θα έχουν κανένα κίνητρο να στηρίξουν ένα έργο που εξυπηρετεί μια «απείθαρχη» Ευρώπη.

Αν ο εκβιασμός των ΗΠΑ υλοποιηθεί, η Αλεξανδρούπολη θα μείνει με έναν πανάκριβο τερματικό σταθμό που δεν θα έχει τι να ξεφορτώσει.

Το Κίεβο βασίζεται στον Κάθετο Διάδρομο για να γεμίσει τις αποθήκες του και να επιβιώσει τον χειμώνα του 2026. Χωρίς το αμερικανικό αέριο μέσω Ελλάδας, η Ουκρανία μένει ενεργειακά «γυμνή».

">

Γενικότερα πάντως τα νέα σε ότι αφορά τον Κάθετο Διάδρομο δεν είναι καλά, έτσι και αλλιώς:

Αν και οι Διαχειριστές έχουν ήδη μειώσει κατά 25% τις συνολικές χρεώσεις διαμετακόμισης από την Ελλάδα έως τα σύνορα Ρουμανίας-Ουκρανίας, με μια επιπλέον μείωση 47% να εφαρμόζεται μεταξύ των ουκρανικών και μολδαβικών συνόρων. Παρόλα αυτά, traders υποστηρίζουν ότι ακόμη και με τις εκπτώσεις, το κόστος  δέσμευσης χωρητικότητας στον ”Route 1” διαμορφώνεται λίγο κάτω από τα 7 ευρώ/Mεγαβατώρα, κόστος που κρίνεται από ορισμένους ως υπερβολικά υψηλό.

Από τη Ρωσία στις ΗΠΑ: Μια εξάρτηση που άλλαξε όνομα

Η ειρωνεία είναι ιστορική. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πανηγύριζαν για την απεμπλοκή από την Gazprom, μόνο και μόνο για να βρεθούν όμηροι των αμερικανικών εξαγωγών. Το αμερικανικό LNG είναι ήδη το ακριβότερο στην αγορά. Η Ουάσινγκτον απαιτεί την κατάργηση των ευρωπαϊκών κανόνων για τις εκπομπές μεθανίου, απειλώντας ότι αν δεν γίνει, οι τιμές θα εκτοξευθούν κι άλλο. Η ηγεσία στις Βρυξέλλες πίστεψε ότι η ενέργεια είναι «εμπορικό αγαθό», ενώ για τον Τραμπ είναι πολιτικό όπλο.

Έτσι ενώ η ΕΕ προσπαθεί να αλλάξει όρους για το… κλίμα, οι ΗΠΑ υπενθυμίζουν ότι χωρίς το δικό τους αέριο, η ευρωπαϊκή βιομηχανία απλώς θα σβήσει.