
Ο μανάτος «Άστρο», που έχει επιβιώσει από 34 καταγεγραμμένες συγκρούσεις με σκάφη, τίθεται πλέον υπό αυστηρότερο καθεστώς προστασίας, καθώς οι επανειλημμένοι τραυματισμοί του έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στις αρμόδιες αρχές.
Ο περίπου 35 ετών και 468 κιλών θαλάσσιος μανάτος κινείται στις παράκτιες και estuarine περιοχές του Σερζίπε και της Μπαΐα στη Βραζιλία, όπου οι συγκρούσεις με ταχύπλοα και άλλα σκάφη αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη ζωή του.
Η τελευταία σοβαρή σύγκρουση σημειώθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2026, στην παραλία Σάκο, στην πόλη Εστάνσια του Σερζίπε. Η προπέλα σκάφους του προκάλεσε πέντε βαθιά τραύματα, με ένα από αυτά να φτάνει τα 22 εκατοστά σε μήκος και τα 6 εκατοστά σε βάθος.
Οι τραυματισμοί προκάλεσαν σοβαρή φλεγμονή και δημιούργησαν κίνδυνο γενικευμένης λοίμωξης, με το ζώο να χρειάζεται παρατεταμένη θεραπεία ενώ παρέμενε στο φυσικό του περιβάλλον.
Προστατευτικά στις προπέλες
Μετά την απόφαση της Δικαιοσύνης, τα σκάφη που κινούνται στις περιοχές όπου έχει καταγραφεί η παρουσία του «Άστρο» θα πρέπει να διαθέτουν ειδικά προστατευτικά στις προπέλες, γνωστά ως «κλωβοί».
Το μέτρο προβλέπει εντατικότερη επιτήρηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας και έλεγχο για την τήρηση των ορίων ταχύτητας. Η εφαρμογή και ο έλεγχος των προστατευτικών στις προπέλες θα ξεκινήσει από την 1η Οκτωβρίου.
Παράλληλα, προβλέπεται η τοποθέτηση ενημερωτικής σήμανσης και η δημιουργία δράσεων περιβαλλοντικής ενημέρωσης για κατοίκους, τουρίστες, αλιείς και operators θαλάσσιων δραστηριοτήτων.
Δεν κινδυνεύει μόνο από τα σκάφη
Οι συγκρούσεις δεν είναι ο μοναδικός κίνδυνος για τον «Άστρο».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάστηκαν στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας, τουρίστες και λουόμενοι έχουν κατά καιρούς επιχειρήσει να τον αγγίξουν, να ανέβουν πάνω του ή να τον πλησιάσουν για φωτογραφίες.
Έχουν καταγραφεί ακόμη περιστατικά στα οποία άνθρωποι προσπάθησαν να του προσφέρουν νερό, αναψυκτικά, ακόμη και αλκοολούχα ποτά.
Οι αρμόδιες αρχές επισημαίνουν ότι η συνεχής ανθρώπινη επαφή μπορεί να αλλάξει τη φυσιολογική συμπεριφορά του ζώου και να μειώσει την επιφυλακτικότητά του απέναντι στους ανθρώπους. Αυτό μπορεί να το οδηγήσει να πλησιάζει συχνότερα σκάφη και περιοχές με αυξημένη ανθρώπινη δραστηριότητα, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων ατυχημάτων.
Ένα ξεχωριστό ζώο για τη Βραζιλία
Η ιστορία του «Άστρο» ξεκίνησε το 1991, όταν βρέθηκε νεογέννητος στη Βραζιλία. Μετά την περίοδο αποκατάστασης, έγινε το 1994 ο πρώτος θαλάσσιος μανάτος που επανεντάχθηκε με επιτυχία στη φύση στη Βραζιλία.
Η επανένταξή του αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τα προγράμματα προστασίας του είδους και ακολούθησε η απελευθέρωση περίπου 50 ακόμη μανάτων. Μεταξύ αυτών ήταν και η «Λούα», η οποία έχει συνδεθεί με τον «Άστρο».
Ο «Άστρο» έχει πλέον εξελιχθεί σε σύμβολο των προσπαθειών διατήρησης του είδους στη Βραζιλία και έχει αναγνωριστεί ως πολιτιστικό αγαθό του Σερζίπε.
Η δικαστική απόφαση προβλέπει επίσης συνεργασία μεταξύ ομοσπονδιακών και τοπικών φορέων για τη μακροπρόθεσμη προστασία του ζώου και την καλύτερη οργάνωση της ναυσιπλοΐας στις περιοχές όπου κινείται.
Ο μανάτος-«βετεράνος» των 34 συγκρούσεων καλείται πλέον να συνεχίσει να ζει στο φυσικό του περιβάλλον με πολύ αυστηρότερους κανόνες γύρω του, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί ένας ακόμη τραυματισμός που θα μπορούσε να αποδειχθεί μοιραίος.