Ο καρχαρίας που μπορεί να ζήσει πάνω από 400 χρόνια – Ίσως γεννήθηκε πριν από τον Γαλιλαίο

Στα σκοτεινά και παγωμένα νερά του Βόρειου Ατλαντικού κινείται ένα ζώο που μπορεί να είχε ήδη γεννηθεί όταν στην Ευρώπη ζούσαν ακόμη άνθρωποι της Αναγέννησης. Πρόκειται για τον καρχαρία της Γροιλανδίας, ένα τεράστιο και εξαιρετικά αργό είδος που έχει ανατρέψει όσα γνωρίζαμε για τη διάρκεια ζωής των σπονδυλωτών.

Το 2016 ερευνητές μελέτησαν 28 θηλυκούς καρχαρίες της Γροιλανδίας χρησιμοποιώντας ραδιοχρονολόγηση σε πρωτεΐνες των φακών των ματιών τους. Η μεγαλύτερη ηλικιακά εκτίμηση αφορούσε ένα ζώο ηλικίας περίπου 392 ετών, αλλά με πολύ μεγάλο περιθώριο αβεβαιότητας, περίπου ±120 χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι δεν γνωρίζουμε ότι ο συγκεκριμένος καρχαρίας ήταν ακριβώς 392 ετών. Η μελέτη όμως έδειξε ότι το είδος μπορεί να ζει για αιώνες και θεωρείται το μακροβιότερο γνωστό σπονδυλωτό.

Το ακόμη πιο παράξενο είναι ο ρυθμός ανάπτυξής του. Οι καρχαρίες της Γροιλανδίας μεγαλώνουν εξαιρετικά αργά και μπορούν να ξεπεράσουν τα πέντε μέτρα σε μήκος. Οι επιστήμονες εκτίμησαν ότι τα θηλυκά πιθανόν να φτάνουν σε σεξουαλική ωριμότητα περίπου στα 150 χρόνια.

Το ψυχρό περιβάλλον και ο εξαιρετικά αργός μεταβολισμός θεωρούνται σημαντικοί παράγοντες της ασυνήθιστης μακροζωίας τους. Κινούνται αργά, ζουν σε χαμηλές θερμοκρασίες και ολόκληρος ο βιολογικός τους ρυθμός μοιάζει να λειτουργεί σε διαφορετική «ταχύτητα» από εκείνον των περισσότερων ζώων.

Αν πάρουμε το κεντρικό ηλικιακό αποτέλεσμα της μελέτης ως ενδεικτικό, ο γηραιότερος καρχαρίας που εξετάστηκε θα μπορούσε να έχει γεννηθεί περίπου στις αρχές του 17ου αιώνα.

Ένα ζώο, δηλαδή, που ενδεχομένως κολυμπούσε στους ωκεανούς την εποχή που ο Γαλιλαίος παρατηρούσε τον ουρανό με το τηλεσκόπιό του.