Ο ύπνος είναι απαραίτητος για τους περισσότερους ζωντανούς οργανισμούς, όμως υπάρχουν ζώα που δεν κοιμούνται ποτέ με τον τρόπο που κοιμάται ο άνθρωπος. Αντί για βαθύ ύπνο, έχουν εξελίξει άλλους τρόπους ξεκούρασης, ώστε να παραμένουν πάντα σε εγρήγορση για να επιβιώσουν.

Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι τα δελφίνια. Τα δελφίνια δεν μπορούν να κοιμηθούν κανονικά, γιατί πρέπει να ανεβαίνουν στην επιφάνεια για να αναπνέουν. Έτσι, κοιμίζουν μόνο το ένα μισό του εγκεφάλου τους κάθε φορά, ενώ το άλλο μισό παραμένει ξύπνιο. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να ξεκουράζονται χωρίς να σταματούν να κολυμπούν ή να αναπνέουν. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «μονοημισφαιρικός ύπνος».

Παρόμοια συμπεριφορά έχουν και ορισμένα είδη καρχαριών. Μερικοί καρχαρίες πρέπει να κινούνται συνεχώς για να περνά νερό από τα βράγχια τους και να αναπνέουν. Αν σταματήσουν να κινούνται, μπορεί να πεθάνουν. Έτσι, βρίσκονται σε μια κατάσταση συνεχούς κίνησης και ξεκούρασης ταυτόχρονα, χωρίς να κοιμούνται όπως άλλα ζώα.

Ένα ακόμη παράδειγμα είναι τα μυρμήγκια. Τα μυρμήγκια δεν κοιμούνται συνεχόμενα, αλλά κάνουν εκατοντάδες πολύ μικρούς «ύπνους» μέσα στην ημέρα, που διαρκούν λίγα δευτερόλεπτα. Με αυτόν τον τρόπο ξεκουράζονται χωρίς να σταματούν τη δραστηριότητά τους.

Οι καμηλοπαρδάλεις επίσης κοιμούνται ελάχιστα, συνήθως μόλις 1-2 ώρες την ημέρα, γιατί είναι εύκολος στόχος για θηρευτές. Για να επιβιώσουν, έχουν εξελιχθεί ώστε να χρειάζονται πολύ λιγότερο ύπνο από άλλα θηλαστικά.

Η φύση έχει βρει εντυπωσιακούς τρόπους ώστε τα ζώα να επιβιώνουν ακόμη και χωρίς κανονικό ύπνο. Για κάποια ζώα, το να κοιμηθούν βαθιά θα ήταν επικίνδυνο, γι’ αυτό ο εγκέφαλός τους έχει εξελιχθεί διαφορετικά από τον ανθρώπινο.